Jazz
Του Λεωνίδα Αντωνόπουλου
Share |

"Και, για να πω την αλήθεια, το ταίριασμα της electonica με την τζαζ μου φαίνεται ότι υπόσχεται πολλές ενδιαφέρουσες εμπειρίες."


Όταν οι «παραγωγοί» των μεγάλων δισκογραφικών στην Ελλάδα ανακάλυψαν το overdub, o Phil Spector πρέπει να δέχτηκε το οριστικό χτύπημα στον κλονισμένο του ψυχισμό. Λένε πως τότε άρχισε η κατρακύλα που τον οδήγησε, ίσως, και στο να διαπράξει φόνο, αλλά κανείς αυτόπτης δεν δέχεται να το δηλώσει επισήμως στο δικαστήριο, οπότε θα μείνουμε με την απορία.
Με την τεχνική του overdub, ηχογραφούμε δηλαδή μια «βάση» και από πάνω περνάμε ό,τι θέλουμε, τη μάνα μας, τον πατέρα μας και τα ορφανά της Ρουάντα, χτίστηκαν καριέρες και φωνάρες, overdubεννοείται, οι έλληνες συνθέτες έγιναν γνήσιοι απόγονοι των Genesis και των Yes, και οι έλληνες παραγωγοί καμάρωναν για τα wall of bouzoukisπου έχτιζαν χωρίς άδεια της πολεοδομίας πάνω σε 24κάναλες κονσόλες. Τα κουμπάκια που αναβόσβηναν έκαναν, μουσικούς και παραγωγούς, μάγκες στα γουρλωμένα μάτια του ελληνικού κοινού που από αρχαιοτάτων χρόνων πίστευε στα θαύματα. Και η τεχνολογία ήταν ένα από τα σύγχρονα θαύματα, μια θέση πιο κάτω από τις εικόνες που δακρύζουν. Στην εποχή όμως που ανταλλάσουμε προγράμματα για υπολογιστές όπως αλλάζαμε παλιά τα χαρτάκια με τους ποδοσφαιριστές, κανείς δεν χάσκει «τσ, τσ, τς, πώς το 'κανες αυτό, ρε παλικάρι;». Τα θαύματα επέστρεψαν στο φυσικό τους περιβάλλον, το χονδρεμπόριο της θρησκευτικής παρηγοριάς, και η τεχνολογία, φυσιολογικά, έγινε μια «καυτή πατάτα» στα χέρια των μουσικών. Όποιος ξέρει πώς να την πιάσει θα την γευτεί, οι άλλοι θα γίνουν χάλια.
"Recorded live/No overdubs", γράφουν στο εσώφυλλο του δεύτερου άλμπουμ τους, "Doggy Style", οι Happy Dog Project, όχι για να παραστήσουν τους ξύπνιους αλλά για να δηλώσουν τον τρόπο που επέλεξαν να κάνουν μουσική και, παρεμπιπτόντως, να ηχογραφήσουν το καινούριο τους υλικό στο στούντιο. Ζωντανά. Όπως ηχογραφήθηκαν τα περισσότερα αριστουργήματα της τζαζ μέχρι τη δεκαετία του '60. Αργά τη νύχτα, μετά από ένα liveσε κάποιο κλαμπ, με μυαλό θολωμένο και πνευμόνια γεμάτα καπνό. Πατάς το «play» και κιθάρες, ντραμς, πλήκτρα, πνευστά και σαμπλαρισμένοι ήχοι σε σηκώνουν ψηλά και σε στροβιλίζουν πάνω από μια άγνωστη μεγαλούπολη του κόσμου. Με ενδιάμεσα ιντερλούδια που αυτονομούνται από τα υπόλοιπα κομμάτια, στους Happy Dog Project κυριαρχεί η αίσθηση ενός δημιουργικού οργασμού από ένα συγκρότημα που έχει τζαζ ιδέες, ακούει τις μουσικές του κόσμου και παίζει με τη δύναμη μιας ροκ μπάντας. Η τεχνολογία εδώ είναι καλά χωνεμένη εκ των προτέρων, γίνεται μουσικό στοιχείο, όχι πεδίο πειραματισμού.
Στους Imam Baildi που, οι αθεόφοβοι, έπιασαν κι επεξεργάστηκαν παλιά ρεμπέτικα και λαϊκά, και τους έδωσαν μια δεύτερη, ηλεκτρονική, ζωή έχοντας σαν αφετηρία τον DJ Shadow και όχι τον Φίλιππο Πλιάτσικα, η τεχνολογία είναι μια μεγάλη κουζίνα όπου αν δεν ξέρεις με τι υλικά έχεις να κάνεις, πώς να κρατάς τα σκεύη και τι γεύση θέλεις να έχει το φαγητό που θα σερβίρεις, ούτε ομελέτα της προκοπής δε θα φτιάξεις. Οι αδερφοί Φαληρέα (οι μικροί, όχι εκείνοι του θρυλικού Pop Eleven), ο Ορέστης και ο Λύσανδρος, μπήκαν στην κουζίνα της ελληνικής μουσικής με έναν αέρα που ελάχιστοι μουσικοί είχαν ως τώρα. Φρέσκο και όχι κοπανιστό. Σ' αυτή τη no man's land που, από μια άλλη, πολύ προσωπική, είσοδο, μόνο ο Κ.Βήτα είχε εισέλθει, δουλεύοντας με το υλικό του Μάνου Χατζιδάκι για το "Transformations" του 2003, οι Imam Baildiμε το πρώτο τους άλμπουμ κάνουν κάτι περισσότερο από διασκευές-παλιών-λαϊκών-με-λίγο-μπιτ, κάτι περισσότερο από την τρυφερή νοσταλγία που αναδύεται από τα ίδια τα τραγούδια: Κάνουν μουσική ειλικρινή και συναισθηματική κοιτώντας το χτες με τα μάτια του σήμερα. Δεν σνομπάρουν με το θράσος της ηλικίας, δε νοσταλγούν με τη μιζέρια του ελληνολάτρη, δε βλασφημούν τα ιερά και τα όσια -αν και η βλασφήμια είναι ιερό δικαίωμα για κάθε καλλιτέχνη. Προβάλλουν το δικό τους πολύγλωσσο και πολύ-ηχητικό σύγχρονο σύμπαν, το τεχνολογικά δομημένο που εντός του κατοικούν. Ακριβώς όπως δηλώνεται μέσα από το υπέροχο εξώφυλλο, έργο του Bizare.
Μόνιμος κάτοικος, «γκάγκαρος» όπως λέγαν οι παλιοί, του τεχνολογικού σύμπαντος είναι κι ένας άλλος μουσικός. Ο Νίκος Πατρελάκης, γνωστός τοις πάσει ως Nikko Patrelakis. Μοναχικός αλλά όχι μόνος, και πάντα with a little help from his friends, κυκλοφορεί άνετα στα τεχνολογικά τοπία χωρίς να νοιώθει υποτελής τους. Το τελευταίο του, το ?Echo?, είτε ως συνέχεια του "Time" το δεις, είτε αυτόνομα, είναι ένας ειλικρινής διάλογος με τη μουσική, απ? όπου κι αν προέρχεται. Ίσως είναι ιδέα μου αλλά ακόμη κι αυτός, ορκισμένος οπαδός της «τευτονικής» ηλεκτρονικής μουσικής, πνευματικό τέκνο του Brian Eno και των Kraftwerk, γλιστράει τρυφερά προς την τζαζ, το μεγάλο σχολείο μουσικής σκέψης και έκφρασης. Κι αν τα παιδιά των free press τους αρέσει να αποκαλούν τη μουσικής του «nu-jazz», μαζί τους. Την τζαζ δεν την πείραξαν ποτέ οι επιθετικοί προσδιορισμοί.
Και, για να πω την αλήθεια, το ταίριασμα της electonica με την τζαζ μου φαίνεται ότι υπόσχεται πολλές ενδιαφέρουσες εμπειρίες. Για να ακριβολογώ, μιας τζαζ με αντίληψη electronicaή μιας electronica με αντίληψη τζαζ, στα χνάρια π.χ. των Cinematic Orchestra. Όπως το πρώτο άλμπουμ των EOS, "Musica Mecanica", ενός τρίο που χειρίζεται με άνεση τους ηλεκτρονικούς ήχους για να φτιάξει μια μουσική γεμάτη σασπενς, τεχνολογικό και μη. Στα χέρια των τριών μουσικών η τεχνολογία μοιάζει με παιδικό παιχνίδι, μπορεί δηλαδή να σε ταξιδέψει παντού αν αφήσεις τη φαντασία σου ελεύθερη. Η διαφορά είναι ότι τα παιδιά δεν χρειάζεται να προσπαθήσουν για να ταξιδέψουν με τη φαντασία τους, οι μεγάλοι όμως ναι, γι' αυτό και έχει αξία η απρόβλεπτη μουσική των EOS.

The Happy Dog Project: "Doggy Style" (Ankh)
Imam Baildi: (Kukin Music/EMI)
Nikko
Patrelakis
: "Echo"(Smallhouse/Klik Records)
EOS: "Musica Mecanica" (Muse)

ΥΓ. Ήθελα να γράψω κάτι και για το «2», τη μουσική του Κ. Βήτα για την παράσταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου, αλλά ένα από τα βασικά του θέματα είναι αντιγραφή του "Everloving" του Moby και θύμωσα.



fashion addiction