- Ένα πακέτο τσιγάρα κι έναν αναπτήρα. Τι χρωστάω;
- 5 Ευρώ
- Τα ρέστα σου...
- Τα βλέπω...
Κάπως έτσι βλέπει κανείς τα πράγματα μετά απ? ένα εικοσιτετράωρο μπροστά σε νούμερα, σπαθιά, αδίστακτους αντίπαλους που σκοπό έχουν να σε μαδήσουν και αν είναι δυνατό να σου πάρουν κυριολεκτικά και τα παντελόνια, ντάμες, ρηγάδες και βαλέδες.
Ο τζόγος κι ειδικότερα η τράπουλα φαντάζει μαγική. Μπορεί να είναι οι συνδυασμοί. Μπορεί να είναι οι φανταχτερές χρωματιστές φιγούρες. Μπορεί να είναι και θέμα εξουσίας, καθώς για να κερδίσεις δεν μπορείς να έχεις συμπάθειες στην τσόχα, πρέπει να γίνεις ο κύριος του τραπεζιού εκμηδενίζοντάς τους υπόλοιπους. Μπορεί να είναι και κάτι παραπέρα, καθώς η στιγμή που βρίσκεσαι στο τραπέζι και το έχεις μαζέψει όλο είναι τόσο μαγική, αφού παίρνεις τη θέση του Μωυσή, του Μωάμεθ κι οποιουδήποτε άλλου εκλεκτού του Θεού. Εσύ είσαι ο εκλεκτός, αφού ούτε η τύχη μπορεί να τα βάλει μαζί σου. Μπορεί ακόμα και να είναι ότι μια παρτίδα αποτελεί, κατά μία έννοια, μια μικρογραφία της ζωής. Οι εκπλήξεις όμως εδώ είναι ελεγχόμενες, ξέρεις δηλαδή από που θα σου έρθουν, κάποιος θα βγει νικητής και κάποιος χαμένος κι οι ικανότεροι συγκεντρώνουν τις περισσότερες πιθανότητες να νικήσουν, όχι όμως όλες, δίνοντας έτσι αρκετές ελπίδες και στους τυχερούς. Μπορεί να είναι κι ο μαθηματικός τρόπος σκέψης που απαιτούν τα χαρτιά, αφού το όλο (η τράπουλα) αποσυντίθεται στα συστατικά του (τα χαρτιά) για να ανασχηματιστεί, από τις τυχαίες ή μη αποφάσεις του παίχτη, σε κάτι άλλο που έχει μέσα του το όλο χωρίς όμως να είναι πια το ίδιο. Κάτι σαν το σεξ δηλαδή. Ή τέλος μπορεί να είναι μόνο το παιχνίδι, γιατί τελικά και πάνω απ? όλα τα χαρτιά είναι ένα παιχνίδι.
Το αμέσως γοητευτικότερο πράμα στα χαρτιά είναι η οικουμενικότητα που παρουσιάζουν. Παντού πάνω στον πλανήτη παίζουν, ακολουθώντας κάποιους άγνωστους οικουμενικούς κανόνες. Όσον αφορά την καταγωγή τους υπάρχουν πολλές εικασίες, αλλά τίποτα δεν είναι σίγουρο. Πιθανολογείται ότι ανακαλύφθηκαν στην Κίνα. Η πρώτη αναφορά μιλάει για την πρωτοχρονιά του 969 και το παιχνίδι ντόμινο που έπαιξε ο αυτοκράτορας Mutsungμε τη γυναίκα του. Το κινέζικο ντόμινο δε μοιάζει με τη δυτική του εκδοχή, όπου τα χαρτιά τοποθετούνται σαν πιόνια, αλλά είναι περισσότερο κοντά στο δυτικό χαρτοπαίγνιο. Από εκεί πέρασε στην Ινδία απ? όπου μπήκε στο Ισλάμ όπου φαίνονται τα πρώτα, κοινά με τα σημερινά, σημειολογικά σημάδια της τράπουλας. Στο Ισλάμ προστίθενται οι κούπες και τα σπαθιά καθώς και φύλλα (χωρίς φιγούρες) που αντιπροσωπεύουν κάποια βασιλεία. Με το πέρασμά τους στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στην Ιταλία και την Ισπανία το 1370 τα αόριστα βασιλικά σημεία μετατρέπονται σε ορισμένα, αφού αντικαθίστανται από βασιλικές μορφές κι αυτές των ακολούθων τους. Εξαπλώνονται έτσι σε όλη την Ευρώπη σε διάφορες παραλλαγές, οι οποίες δημιουργήθηκαν λόγω της προσαρμογής σε τοπικές συνήθειες αλλά και λόγω γλωσσικών και σημειολογικών παρερμηνειών.
Η θεματική
της τράπουλας έχει γίνει αντικείμενο τέχνης ή ακόμα και προπαγάνδας (ο Σαντάμ
έχει υπάρξει Άσσος μπαστούνι). Αρκετοί ευγενείς, με την εμφάνιση του
χαρτοπαίγνιου πλήρωναν αδρά καλλιτέχνες να τους ζωγραφίσουν τράπουλες. Αυτό δε
σημαίνει ότι η τράπουλα ήταν απασχόληση μόνο των ανώτερων τάξεων. Τα χαρτιά
σχεδόν με την εμφάνισή τους έγιναν δεκτά από μεγάλα λαϊκά στρώματα, με τις
γνωστές συνέπειες που μπορεί να έχει ένα τυχερό παιχνίδι για κάποιον φτωχό. Έτσι το 1452 ο John Capistran διοργανώνει δημόσια πυρά, όπου καίγονται
3.640 τάβλι, 40.000 ζάρια και μεγάλος αριθμός χαρτιών (φαίνεται τους είχαν
τελειώσει οι μάγισσες...).
Οι αρχικές τράπουλες είχαν τρεις φιγούρες, το βασιλιά (Ρήγα), τον ιππότη (Βαλέ), έναν ακόμα αυλικό κι αποτελούνταν από 52 φύλλα. Αργότερα μπαίνουν οι βασίλισσες (Ντάμες) και τα φύλλα γίνονται 56, για ν? αφαιρεθεί στη συνέχεια ο αυλικός και να φτάσουμε στη σημερινή μορφή των 52 φύλλων.
Η πιο ολοκληρωμένη μορφή χαρτοπαίγνιου, που συνδυάζει λογικούς, συναισθηματικούς και ψυχολογικούς κανόνες είναι το Πόκερ. Εύκολο να μάθεις τους κανόνες του αλλά μπορεί να μη μάθεις να παίζεις σωστά ποτέ. Ίσως γιατί το πόκερ αποτελεί συγκερασμό πολλών παιχνιδιών. Η πρώτη του εμφάνιση χρονολογείται στα 1834, όταν ο Jonathan Greenμίλησε για τους κανόνες ενός παιχνιδιού του ?Cheating game? όπως το ονομάζει αρχικά, που παιζόταν στον Μισισιπή. Η λέξη Πόκερ προέρχεται κατά μία ερμηνεία από τη γαλλική λέξη poque. Άλλοι λένε ότι προέρχεται από το γερμανικό παιχνίδι pocheή από το ινδικό pukka. Η πιο πιθανή εξήγηση όμως πρέπει να είναι ότι προέρχεται από τη λέξη poke που χρησιμοποιούσε ο αμερικάνικος υπόκοσμος και συγκεκριμένα οι πορτοφολάδες. Ενδεχομένως να χαρακτήριζαν έτσι (poker) τα υποψήφια αφελή θύματά τους κι έτσι να πέρασε και στην τσόχα, όταν ήθελαν να χαρακτηρίσουν κάποιον σα θύμα του τραπεζιού (ελληνιστί κιρίζι ή ψωμάκι).
Η δυναμική του τζόγου και ειδικά του πόκερ είναι αρκετά μεγάλη. Έχει γίνει πηγή έμπνευσης για αρκετές ταινίες και ακόμα περισσότερα βιβλία, έχει αποτελέσει αιτία οικονομικών και όχι μόνο καταστροφών, έχει όμως γίνει και πηγή κατακλυσμιαίας συγκίνησης. Αλησμόνητη θα μείνει η ιστορία του νεαρού αμερικάνου που στη δεκαετία του ?80 πούλησε το σπίτι του, το αυτοκίνητό του, μάζεψε τις οικονομίες του και τα έπαιξε όλα στο μαύρο μιας ρουλέτας του Las Vegas. Για την ιστορία, κέρδισε. Αλησμόνητο θα μείνει επίσης το γεγονός πως στις αρχικές μορφές του συντάγματος γνωστής υπερδύναμης (ονόματα δεν αναφέρονται, για να μην θιγούν υπολήψεις), από τις πολλές που υπάρχουν αυτή τη στιγμή..., αναφερόταν πως σε περίπτωση απόλυτης ισοψηφίας κατά τη διάρκεια των εκλογών, το αποτέλεσμα θα κρίνονταν από μια παρτίδα πόκερ.
