Στο TEDxAcademy κέρδισε το ζεστό και παρατεταµένο χειροκρότηµα του κοινού. Αφού ανέλυσε τις τακτικές ανταρτοπόλεµου που εφάρµοσε στη Γενική Γραµµατεία Πληροφοριακών Συστηµάτων (από την οποία αποχώρησε διαµαρτυρόµενος για τη διαφθορά στους φοροεισπρακτικούς µηχανισµούς) όλοι νόµιζαν ότι είχε τελειώσει την οµιλία του. Η έκπληξη όµως ήρθε αµέσως µετά. Το «Τελεία και Παύλα» (teleiakaipavla.gr) το οποίο παρουσίασε µε πάθος δεν είναι απλά µια διαδικτυακή πλατφόρµα εθελοντών ενάντια στη διαφθορά. Φιλοδοξεί να γίνει ένα νέο κίνηµα…
Πότε σας γεννήθηκε η ιδέα
για το «Τελεία και παύλα»;
Πριν δύο χρόνια είχα δει
µια αντίστοιχη προσπάθεια στην Ινδία, το ipaidabribe.com. Εκεί, ανέφερες την υπηρεσία όπου χρειάστηκε να δώσεις χρήµατα
κάτω από το τραπέζι χωρίς να κατονοµάζεται ούτε ο υπάλληλος ούτε ποιος έδωσε αυτή
την αναφορά. Η Ινδία έχει και αυτή πολύ µεγάλο πρόβληµα µε την διαφθορά. Εκείνη
την εποχή βέβαια υπηρετούσα στο Υπουργείο Οικονοµικών οπότε δεν µπορούσα να αναλάβω
µια τέτοια δράση. Προσπάθησα να κινητοποιήσω άλλους φορείς όπως την διεθνή διαφάνεια
Ελλάς (σ.σ. µια Μ.ΚΟ που ασχολείται µε την καταπολέµηση της διαφθοράς και την καθιέρωση
χρηστής διοίκησης) η οποία έδειξε αρχικά ενδιαφέρον αλλά τελικά δεν προχώρησε κάτι.
Μετά δοκιµάσαµε µέσα στο πανεπιστήµιο να το στήσουµε σαν εργασία. Είχε κάποια αποτελέσµατα
αλλά όχι στο βαθµό που θα µας επέτρεπε να βγούµε προς τα έξω δηµόσια. Τελικά αυτό
το καλοκαίρι µαζευτήκαµε µια οµάδα εθελοντών που ενδιαφερόµασταν για το πρόβληµα
και είχαµε γνώσεις στην τεχνολογία και σε άλλα πεδία, δουλέψαµε και µπορέσαµε να
το ετοιµάσουµε.
Έπαιξε ρόλο η συµµετοχή
σας στη δηµόσια διοίκηση για να πάρετε απόφαση να προχωρήσετε το «Τελεία και παύλα»;
Σε µικρό σχετικά βαθµό.
Ο ρόλος µου στο Υπουργείο οικονοµικών ήταν τεχνικός. Στην γενική γραµµατεία πληροφοριακών
συστηµάτων δεν ερχόµουν σε άµεση επαφή µε το φοροεισπρακτικό µηχανισµό οπότε δεν
µπορώ να πω ότι είχα από εκεί προσωπικές εµπειρίες. Διαβάζοντας µελέτες όπως της
«διεθνούς διαφάνειας Ελλάς» διαπίστωνα ότι είµαστε προτελευταίοι σε όλη την Ευρώπη.
Τι περιµένετε να αλλάξει
από µια τέτοια πρωτοβουλία;
Σαφέστατα να µειωθεί η
διαφθορά. Στο teleiakaipavla.gr µπορείς να κανείς αναφορά της υπηρεσίας οι οποία
αποτελεί εστία διαφθοράς. Παράλληλα βλέπεις την ταξινόµηση των διαφόρων φορέων ανάλογα
µε το ποιοι έχουν περισσότερο πρόβληµα καθώς και ποιοι είναι καλύτεροι. Γιατί µπορούµε
να αντλήσουµε καλά στοιχεία από αυτούς που λειτουργούν υποδειγµατικά. Τι κάνουν
εκεί και είναι τόσο καλοί; Και µετά να µεταφυτέψουµε αυτές τις καλές πρακτικές στους
φορείς που έχουν πρόβληµα. Αναδεικνύοντας στο teleikaipavla.gr κάποιον φορέα ως
προβληµατικό ελπίζουµε ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι που υπηρετούν εκεί θα µαζέψουν την
κατάσταση. Γιατί φαντάζοµαι κανείς δεν θέλει να εµφανίζεται η υπηρεσία του σε αυτή
τη λίστα της ντροπής. Αλλά και οι φορείς της πολιτείας µπορούν να δούνε τι γίνεται
εκεί πέρα. Υπάρχει ο γενικός επιθεωρητής
δηµόσιας διοίκησης λόγου χάρη ο οποίος θα µπορούσε να το χρησιµοποιήσει για να επέµβει
σε κάποιες περιπτώσεις.
Είστε ικανοποιηµένος από
την ανταπόκριση που είχε το teleiakaipavla.gr µέχρι τώρα;
Ναι, είχαµε πάνω από
40.000 επισκέπτες τις πρώτες µέρες, αριθµός που δείχνει τη µεγάλη διάθεση του κόσµου να δει
πως δουλεύει η πλατφόρµα. Έχουν ανέβει ήδη πολύ ενδιαφέρουσες αναφορές, θετικές
και αρνητικές. Διαβάζοντας τες κατανοείς
τον τρόπο µε τον οποίον δουλεύουν αυτά τα κυκλώµατα και µπορείς να προστατευτείς
από τέτοιες απάτες.
Η φιλοσοφία της πλατφόρµας
είναι πολύ κοντά σε εκείνη της λεγόµενης δηµοσιογραφίας των πολιτών που βλέπουν
κάτι και κάνουν ένα tweet ή του crowd funding.
Δεν είναι τυχαίο. Η
µεγάλη διείσδυση του διαδικτύου και των έξυπνων τηλεφώνων µας επιτρέπουν να έχουµε
τέτοιες πρωτοπόρες εφαρµογές οι οποίες δίνουν σε όλους τους ενεργούς πολίτες ένα
βήµα για να βελτιώσουµε το κράτος στο οποίο ζούµε και για το οποίο όλοι είµαστε
υπεύθυνοι. Είναι σηµαντικό να σηµειώσω ότι το teleiakaipavla.gr δηµιουργήθηκε µε ανοιχτό λογισµικό.
Eπιτρέπει δηλαδή σε ανθρώπους µε τεχνικές γνώσεις να συνεισφέρουν ιδέες, κώδικα,
πρόσθετη λειτουργικότητα στην πλατφόρµα.
Στην πολύ ενδιαφέρουσα
οµιλίας σας στο TEDxAcademy αναλύσατε τις guerilla tactics που εφαρµόσατε στη Γ.Γ.
Πληροφοριακών Συστηµάτων. Είναι το “Tελεία και παύλα” µια guerilla τακτική της κοινωνίας
των πολιτών απέναντι στην διαφθορά που µαστίζει την χώρα;
Σαφέστατα, είναι ανορθόδοξος
πόλεµος. Ο ορθόδοξος πόλεµος που διεξάγουν οι θεσµοθετηµένοι φορείς του κράτους
δε δείχνει να είναι αποτελεσµατικός για πολλούς λόγους. Υπάρχουν συγκεκριµένες κατευθύνσεις που έχουν δοθεί από
το αντίστοιχο ευρωπαϊκό όργανο κατά της διαφθοράς και τις οποίες η κυβέρνηση δεν
έχει εφαρµόσει. Φορείς υπεύθυνοι να εστιάζουν
σε αυτά τα πράγµατα στερούνται αρµοδιοτήτων! Χρειάζεται εµείς οι πολίτες να κινηθούµε
για να σπρώξουµε το κράτος.
Είστε αισιόδοξος ότι
µπορεί να κερδηθεί αυτός ο πόλεµος και να έχουµε ένα κράτος αργά ή γρήγορα το οποίο
να είναι πραγµατικά υπέρ του πολίτη;
Είµαι αισιόδοξος για δύο
λόγους. Πρώτον επειδή πολλά από αυτά τα πράγµατα που πρέπει να γίνουν είναι εύκολο
να γίνουν, απλώς χρειάζεται να δοθεί µια ώθηση για να γίνουν. Δεύτερον γιατί αν
δεν γίνουν είµαστε χαµένοι. Αν όλοι καθόµαστε απλώς και γκρινιάζουµε χωρίς να κάνουµε
κάτι τότε είµαστε άξιοι της µοίρας µας. Γι αυτό πιστεύω ότι όλοι πρέπει να συµµετέχουµε
σε τέτοιες δράσεις αναφέροντας περιστατικά τα οποία είτε επικροτούµε είτε µας έχουν
δηµιουργήσει πρόβληµα. Ώστε να µπορέσουµε να αλλάξουµε τον τρόπο που δουλεύει το
κράτος
Αν σας ξαναζητούταν στο
µέλλον να συµµετάσχετε στην δηµόσια διοίκηση, θα επιστρέφατε ή έχετε απογοητευτεί
τόσο πολύ που δεν θα θέλατε να έχετε ξανά σχέση;
Δεν είναι θέµα απογοήτευσης.
Δουλεύω στο πανεπιστήµιο. Το άφησα για ένα συγκεκριµένο χρονικό διάστηµα αλλά έχω
υποχρεώσεις εδώ στις οποίες θέλω να είµαι συνεπής. Συν τοις άλλοις πιστεύω ότι υπάρχουν
συγκεκριµένες προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες µπορεί κανείς να έχει αποτέλεσµα
στην δηµόσια διοίκηση. Στον τοµέα στον οποίο ήµουν εγώ καταφέραµε να κάνουµε κάποιες
αλλαγές εφαρµόζοντας ανταρτοπόλεµο όπως είπα και στην οµιλία µου στο
TEDxAcademy. Αλλά δεν µπορεί κανείς συνέχεια να δουλεύει µε αυτόν τον τρόπο.
Μέλη της οµάδας του «Τελεία και παύλα» µιλάνε στο Υποβρύχιο
Κρυσταλλία Δρυστέλλα
Ο στόχος του «Τελεία και παύλα» δεν είναι η ψυχανάλυση, το κουτσοµπολιό και η στοχοποίηση. Δεν επιδιώκουµε να στιγµατίσουµε ανθρώπους αλλά να αλλάξουν οι δοµές. Είµαστε όλοι αυτοί που αποφάσισαν να µην φύγουν στο εξωτερικό και να µείνουν εδώ και να το παλέψουν. Το θέµα είναι να µην παλεύει ο καθένας µόνος του γιατί θα τον εξαφανίσουνε. Μόνο όλοι µαζί σαν κοινωνία µπορούµε να αλλάξουµε αυτό που µας διαλύει. Κάνουµε κουβέντα ο καθένας ξεχωριστά στην παρέα του, ξέρουµε ότι είµαστε πολλοί. Δεν είναι ο µόνος τρόπος να κατέβεις στον δρόµο και να κάνεις διαδήλωση.
Δε µιλάµε µόνο για το δηµόσιο. Είναι µια ευρύτερη νοοτροπία. Πιθανώς στο δηµόσιο να τη συναντάς πιο πολύ γιατί οι άνθρωποι αισθάνονται πιο απαξιωµένοι. Αν αλλάξει ο τρόπος που βλέπει κανείς τη δουλειά του και τον ρόλο του στην κοινωνία και νιώσει περήφανος για αυτό που κάνει, θα τον αντιµετωπίσουν σαν έναν άνθρωπο που πρέπει να του δείξουν σεβασµό. Είναι λοιπό ψυχολογικό το θέµα. Ξεκινάει από τον αυτοσεβασµό. Στο «Τελεία και παύλα» έχουµε παράδειγµα γιατρού που πήγε κάποιος να του βάλει φακελάκι στην τσέπη και το έσπρωξε, είπε δεν θέλω. Αυτό πρέπει να αναδείξουµε.
Μάκης Αντύπας
Η ανάπτυξη του teleiakaipavla.gr είναι ο ορισµός του crowdsourcing. Ο κώδικας της πλατφόρµας είναι ανοιχτός. Υπάρχουν εθελοντές που διορθώνουν ακόµα και bugs! Όποιος θέλει εθελοντικά µπορεί να συµµετέχει στην δράση. Αυτή είναι η δύναµή του. Αν κάποιος είναι γραφίστας µπορεί να µπει και να προτείνει ένα καινούργιο design για την σελίδα π.χ.
Θέλουµε να το διευρύνουµε και σε άλλους τοµείς. Η φοροδιαφυγή, η µαύρη εργασία, το λαθρεµπόριο είναι σηµαντικά προβλήµατα. Ξεκινήσαµε από την διαφθορά γιατί ουσιαστικά διαβρώνει την σχέση εµπιστοσύνης ανάµεσα στο κράτος και τον πολίτη, ανάµεσα σε µένα και σε σένα. Όταν νιώθεις ότι ζεις σε ένα κράτος που είναι όλοι διεφθαρµένοι, που όλοι τα παίρνουν, δεν έχεις και κανένα κίνητρο να πληρώσεις τους φόρους σου. Είναι η πηγή όλων των άλλων προβληµάτων.
