Έπιασε µια ψηφιακή κάµερα στα χέρια του πριν από έντεκα χρόνια όταν ακόµα ήταν στην πέµπτη δηµοτικού και έκτοτε δε σταµάτησε να «γράφει». Τώρα στα είκοσι δύο του έχει κάνει ήδη σαράντα ταινίες µικρού µήκους αρκετές εκ τις οποίων έχουν βραβευθεί σε διεθνή φεστιβάλ. Πλέον ζει µεταξύ Ελλάδας και Λος Άντζελες. Πέρα από τη σκηνοθεσία, γράφει βιβλία και µουσική, ταξιδεύει όσο περισσότερο µπορεί και ζει σα να είναι η τελευταία µέρα της ζωής του. Κλισέ; Όχι. Γιατί στην περίπτωση του Στέφανου µπορεί και να είναι… 

Στέφανε πώς είναι δυνατό να έχεις κάνει όλα αυτά σε τόσο µικρή ηλικία;

Πάσχω από µια πολύ ιδιαίτερη ασθένεια. Έχω µία κύστη µεγέθους σχεδόν όση µια γροθιά του χεριού µέσα στον εγκέφαλό µου η οποία µπορεί να σκάσει οποιαδήποτε στιγµή, να πάθω εσωτερική αιµορραγία και να πεθάνω ή να µείνω φυτό. Ωστόσο επέλεξε να µην το αφήσω αυτό να µε πάρει από κάτω και να το δω σαν κίνητρο. Θεώρησα ότι έχω µια βόµβα µέσα στο κεφάλι µου που µπορεί να σκάσει. Αυτό το count down είναι σαν να µου δίνει µια επείγουσα θέληση να κάνω πράγµατα. 

Ήταν λοιπόν ένας καταλύτης όλο αυτό, για να ασχοληθείς τόσο µικρός µε τον κινηµατογράφο.

Πάντα είχα τη λόξα µε τον κινηµατογράφο πριν µάθω για την αρρώστιά µου. Οπότε όταν έφτασε η στιγµή να γίνω και εγώ “the one who does”, µου φάνηκε πάρα πολύ φυσική η ιδέα να πω ιστορίες µέσα από εικόνες. Xρειαζόταν να πείσω αρχικά τους γονείς µου και µετά παραγωγούς, ηθοποιούς, ότι παρόλο που είµαι µικρός µπορώ να κάνω δουλειά. 

Ναι αλλά είµαστε σε µια χώρα όπου το να είσαι µικρός και να θες να µπεις σε ένα χώρο και να δουλέψεις είναι σχεδόν ποινικοποιηµένο. 

Άκου. Αυτό που κάνω στην Ελλάδα, όχι έξω, γιατί έξω το να είσαι µικρός είναι πολύ υπέρ σου, είναι να στέλνω το βιογραφικό µου χωρίς ηλικία. Έρχονται οι απαντήσεις, οι προτάσεις για ραντεβού. Αλλά όταν µε βλέπουν µπροστά τους µε κοιτούν µε δεύτερη µατιά. Εντάξει, (σ.σ. γέλια) αφού έχω ήδη µπει µέσα στο κάστρο µπορώ µετά να το πολιορκήσω. Αλλά η πρώτη επαφή γίνεται µε αυτό το ψέµα που λέω κρύβοντας την ηλικία µου. Πάντα.

Τι άλλο σε εµπνέει να γίνεις doer;

Πιστεύω ότι στις µέρες µας έχει χαθεί η αθωότητα. Εγώ συνεχίζω να παραµένω παιδί και να θεωρώ ότι ο κόσµος είναι υπέροχος. Επίσης έχει χαθεί το συναίσθηµα της προσµονής. Αν κάνουµε λίγο πίσω και δούµε τη ζωή µας σαν παραµύθι, σαν ένα στόρι µε εµάς ως ήρωες, ίσως καταφέρουµε να κάνουµε πιο πολλά πράγµατα, γιατί στην ουσία βλέπω ότι έχουµε κολλήσει. Αυτό που πάντα θα µε σώζει είναι ότι µπορώ να είµαι πάντα παιδί και να κρατάω µια περιέργεια. 

Με τους συνοµήλικους σου πως τα πας; Δεν υπάρχει ένα κενό δεδοµένου ότι εσύ έχεις ήδη κάνει τόσα πολλά πράγµατα σε τόσο µικρή ηλικία;

Η βασική διαφορά που βλέπω µεταξύ ανθρώπων σαν και εµένα που σε µικρή ηλικία έχουν παράγει πολλά πράγµατα, ειδικά στον καλλιτεχνικό τοµέα, και σε άλλους συνοµήλικους  µου, ειδικά στην Ελλάδα, είναι ότι στους πρώτους είναι εγγεγραµµένη η έννοια του ταξιδιού. Εγώ έχω ζήσει και κάνει ταινίες σε πολλές χώρες. Ταξιδεύω και θέλω συνεχώς να υιοθετώ νέες ιδέες. Δεν µου αρέσει η αδράνεια. Αυτό που µε στεναχωρεί στους συνοµηλίκους µου είναι ότι είναι κολληµένοι σε διάφορα πράγµατα, π.χ. ιδεολογίες, κόµµατα, οµάδες, άτοµα, σχέσεις, δουλειές. Όσοι έχουν ζήσει έξω, ταξιδεύουν και µεταµορφώνονται συνεχώς. 

Ποιοι σκηνοθέτες σε έχουν εµπνεύσει;

Σε επίπεδο δουλειάς ακόµα πειραµατίζοµαι, µαθαίνω, δεν έχω φτιάξει ένα δικό µου στυλ. Οι σκηνοθέτες που µε έχουν επηρεάσει πιο πολύ δεν είναι για την τεχνική τους, αλλά επειδή αγαπούν τον κινηµατογράφο πολύ. Για παράδειγµα τον Τρυφώ τον θαυµάζω επειδή σε κάθε του ταινία φαίνεται αυτή η επείγουσα λατρεία για το σινεµά. Στον δικό µου τρόπο γυρίσµατος πιο πολύ µε έχει επηρεάσει ο Κιζλόφσκι και ο Ταρκόφσκι. Περισσότερο µε συγκινεί η ευρωπαϊκή προσέγγιση. Αλλά πιο πολύ αγαπάω τους σκηνοθέτες και τους ανθρώπους που αγαπούν αυτό που κάνουν. 

Ο σύγχρονος κινηµατογράφος σε σχέση µε το all time classic έχει αλλάξει, δεν είναι τόσο αθώος, όπως ήταν παλιά. Τώρα είναι πιο εµπορικό το µοντέλο. 

Μου αρέσει πάρα πολύ ο σύγχρονος κινηµατογράφος. Πιο συγκεκριµένα ο Κρίστοφερ Νόλαν αλλά και οι προσπάθειες ανθρώπων που είναι τώρα στο L.A. Η µεγάλη διαφορά µε την πρώτη εποχή του κινηµατογράφου είναι ότι πλέον έχουµε καταλάβει τι λειτουργεί. Όταν στα ‘20s, στο µη οµιλούµενο σινεµά, υπήρχε ένα love story, όπου βλέπαµε στο τέλος τον πρωταγωνιστή να κερδίζει τη γυναίκα, δεν ξέραµε ότι πουλάει αυτό, το κάναµε επειδή έβγαινε. Τώρα έχουµε µάθει ότι αυτή είναι συνταγή που πουλάει. Αυτή η επίγνωση είναι που χαλάει το σύγχρονο σινεµά, γιατί είναι σαν να βάζουµε τον αυτόµατο πιλότο και να λέµε ένα στόρι πρέπει να έχει αυτή την αρχή, αυτή τη µέση και αυτό το τέλος για να πετύχει. 

Ελληνικός κινηµατογράφος;

Οι εποχές του παλιού κινηµατογράφου ήταν απίστευτες. Έβγαζαν εκατό ταινίες το χρόνο, πιο πολλές από το Χόλυγουντ. Είχαν ένα στούντιο, ένα καναπέ, ένα ντεκόρ και µια κάµερα και τραβούσαν. Έµπαιναν οι ηθοποιοί µέσα, ο Κωνσταντάρας και όλοι οι υπόλοιποι, και έλεγαν τις ατάκες τους. Ίδια κάµερα, ίδιο στήσιµο, άλλαζαν ρούχα, ξαναέµπαιναν µέσα και λέγανε άλλες ατάκες για άλλη ταινία. Ήµασταν βιοµηχανία παραγωγής ονείρων τότε. Ο Αλέκος Σακελάριος δεν είναι τυχαίος. Μετά τη µεγάλη πόλωση του εµφυλίου,  για να λειτουργήσει ένα έργο, ήταν ταγµένο. Έπρεπε να ανήκει σε µια παράταξη. Ενώ τώρα το ελληνικό σινεµά µιλά πιο πολύ για τον άνθρωπο. Πάνε οι εποχές που ο Έλληνας σκηνοθέτης γράφει σενάριο, το υποβάλλει στο κέντρο κινηµατογράφου και  περιµένει επιχορήγηση. Κάτι ψήνεται τώρα στην Αθήνα, είµαστε σε µια φάση ιταλικού νεορεαλισµού: Έχουµε τις κάµερες, βγαίνουµε στο δρόµο και γυρνάµε την αλήθεια. Στο φεστιβάλ Δράµας φέτος, οι περισσότερες ταινίες είχαν να κάνουν µε την κρίση, που σηµαίνει ότι οι καλλιτέχνες έχουν µεταβεί σε µια πράξη και αυτό είναι πολιτική. 

Σύγχρονο ελληνικό σινεµά.

Μου αρέσουν οι ταινίες οι οποίες έχουν αίσθηση του χιούµορ. Θεώρησα πάρα πολύ επικίνδυνη, και γι’ αυτό πέτυχε, την προσπάθεια που έκανε ο Λάνθιµος, ο οποίος καταρρίπτει την παράδοση των ελληνικών ταινιών των ‘90s και επιτέλους τολµάει να κάνει κάτι πιο σκοτεινό. 

Αντιλαµβάνοµαι ότι βλέπεις το σινεµά ως µαγεία. Θεωρείς ότι ο κινηµατογράφος έχει κάποια κοινά µε το θέατρο, όπως το ξέραµε από την αρχαία Ελλάδα, µε την άποψη της κάθαρσης, της λύτρωσης;

Θεωρώ ότι η τέχνη µας είναι µόνο µαγεία. Ο κόσµος µπαίνει στην αίθουσα, τα φώτα πέφτουν και από µια ιστορία που θα πεις εσύ σαν παραµυθάς, ο άλλος θα γελάσει, θα συγκινηθεί. Αυτό που µου αρέσει είναι ότι το σινεµά συγχρονίζεται πάρα πολύ µε την παγκόσµια µυθολογία. Όταν λέω ένα στόρι για έναν άνθρωπο που έχει µια περιπέτεια, όποια και αν είναι αυτή, στην ουσία µιλάω για τον Οδυσσέα. Ή όταν βλέπουµε τον Luke Skywalker να νικάει τον Darth Vader στην ουσία µιλάµε για τον Οιδίποδα. Η τέχνη του µοντέρνου story telling είναι να µπορείς να πάρεις τα αρχέτυπα που έχουν θέσει οι αρχαίοι Έλληνες και να τα µετατρέψεις σε σύγχρονα. Το αν θα κάνουµε ταινία περιπέτειας, δράσης, ροµάντζας, κωµωδίας, εποχής, future ή οτιδήποτε όχι µόνο δε µε αποµακρύνει, αλλά µε φέρνει πιο κοντά στην κάθαρση, στον έλεο και στον φόβο, στο αρχαίο θέατρο. 

Δείτε εδώ το video της συνέντευξης του Στέφανου Σιταρά με ακόμα περισσότερο υλικό