• αρχική | 
• περιεχόμενα | 
• τεύχη | 
• νέα / events | 
• bCreative | 
• out | 
• videos | 
• επικοινωνία

Είναι μια πολυτέλεια που έχει ο καλλιτέχνης ή ο τρελός να μένει παιδί.

Ο εικονογράφος ή πιο σωστά ο εικονοποιός Βίκτωρ Κοέν είναι μια τυπική περίπτωση του οποίου το ταλέντο ξεχειλίζει τόσο που τα σύνορα της Ελλάδας είναι πολύ περιοριστικά για να τον κρατήσουν εδώ. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη και με έδρα πλέον το Μανχάταν δημιουργεί εικόνες για μερικά από τα μεγαλύτερα περιοδικά και εφημερίδες, το Time, το Newsweek, το Forbes, τους New York Times τα οποία θέτουν παγκοσμίως το guideline για τα υπόλοιπα έντυπα. Και όταν έμαθα τον Οκτώβριο ότι θα βρίσκεται στην Ελλάδα για τα εγκαίνια της νέας έκθεσης του "Dark Peculiar Toys" έσπευσα να τον συναντήσω. Ποιος είναι άραγε αυτός ο περίεργος και σκοτεινός καλλιτέχνης του οποίου οι εικόνες περνάνε τόσο φωτεινά μηνύματα;        

Βίκτωρα η περίπτωσή σου είναι ιδιαίτερη γιατί δεν είσαι απλά ένας πολύ καλός εικονογράφος με τη δική του ξεχωριστή αισθητική. Χρησιμοποιείς αιχμηρά conceptμε έντονα κριτική ματιά. Ακόμα θυμάμαι τις αντιμασκότ που είχες κάνει για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας αλλά και την ιδιοφυή δουλειά σου στις «Μεταμορφώσεις» όπου το ανταγωνιστικό περιβάλλον των στελεχών επιχειρήσεων παρομοιάζεται με το επίσης ανταγωνιστικό σύμπαν των  εντόμων. Παραπέμπει σχεδόν σε σενάριο κόμικ.
Είναι θέμα κοινωνικής κριτικής που είναι πολύ χαρακτηριστική για τα κόμικς και γενικά για τις εικόνες που λένε ιστορίες κι επικοινωνούν ιδέες. Που δεν είναι αισθητικά, εντυπωσιακά πυροτεχνήματα τα οποία έρχονται απλά για να χαϊδέψουν το μάτι και να εξαφανιστούν. Εξαρτάται από το δημιουργό. Πρώτα πρέπει να έχεις κάτι να πεις. Σε προσωπικό επίπεδο τα πράγματα τα οποία επικοινωνώ δεν είναι πολύπλοκα. Είναι του στυλ ο πόλεμος είναι κακό πράγμα, αφήστε τα παιδιά ήσυχα, μη σας πιάνει αυτή η οικονομική βουλιμία του θέλω περισσότερα από όσα μπορώ να ξοδέψω ή να διαλύσω κάποιον για να βγάλω ακόμα περισσότερα ένας θεός ξέρει γιατί κ.α. Όλες αυτές είναι ιδέες βασικές και παγκόσμιες.

Μπορεί τα μηνύματα να είναι όντως απλά και οικουμενικά ωστόσο είναι ουσιαστικά στο περιθώριο αφού η κυρίαρχη αντίληψη είναι «δούλεψε για να καταναλώσεις, και φρόντισε να πετύχεις με κάθε τίμημα.»
Η φιλοσοφία μου είναι σχετικά απλή. Ο καθένας κάνει τη δουλειά του. Έτσι κι οι άνθρωποι του lifestyle που σου πλασάρουν έναν τρόπο ζωής, κάνουν τη δουλειά τους. Τα κράτη κάνουν το ίδιο. Η Αμερική προσέχει τους Αμερικάνους, η Γαλλία τους Γάλλους και πάει λέγοντας. Αυτό όμως δε σταματά εμένα από το να πιστεύω στη δύναμη του ενός. Ψηφίζουμε καθημερινά με την τσέπη μας. Όταν είμαι στην Ελλάδα προτιμώ να πιω καφέ σε ένα παραδοσιακό καφενείο που θα τον έχει ψήσει ένας παππούς από το να πάω στα οποιαδήποτε Σταρβλαξ. Και γενικά με τις επιλογές μου προσπαθώ να βλέπω πέρα από την πιο χαμηλή τιμή. Αρκετές φορές πληρώνοντας κάτι παραπάνω, έχω τη συνείδηση μου ήσυχη ότι δεν πήρα κάτι το οποίο ήρθε πολύ πιο φτηνό αλλά είναι φτιαγμένο από ένα παιδάκι μέσα σε μια εργοστασιακή κόλαση. Ίσως αυτό κάνει πιο εύκολο για έναν ειδικευμένο εργάτη στη Νέα Υόρκη ή την Αθήνα να κρατήσει τη δουλειά του γιατί το εργοστάσιο ή η βιοτεχνία του δε θα κλείσει. Το να βοηθάμε το γείτονα να κρατήσει τη δουλειά του είναι ευθύνη μας. Έτσι ίσως κι ο γείτονας να σκεφτεί όταν έλθει η ώρα να κάνει το ίδιο και για μας. Ο,τι κάνεις σου έρχεται μπούμερανγκ. Όλοι μπορούν να κάνουν τη διαφορά αν είναι συνειδητοποιημένοι πολίτες αυτού του κόσμου.

Όντας δημιουργός του οποίου τη δουλειά βλέπουν όχι μόνο όσοι επισκέπτονται τις γκαλερί αλλά κι εκατομμύρια κόσμου που ανοίγουν τους New York Times ή το Newsweek, γνωρίζω ότι επηρεάζω αρκετούς ανθρώπους. Για την εικόνα που έκανα πριν οκτώ μήνες σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη, τηλεφώνησαν από το πανεπιστήμιο του Γκρατς στην Αυστρία, για να το δείξουν σε σχετική έκθεση. Όταν οι εικόνες μου γίνονται εργαλεία για να διδάξουν άνθρωποι πράγματα τα οποία κατ' εμέ είναι πολύ σημαντικά νομίζω πως είναι πολύ σπουδαίο.

Ο εικονοποιός γνωρίζει τη δύναμης της εικόνας πάνω στον άνθρωπο που θ' ανοίξει την εφημερίδα και θα τη δει στη 2^η σελίδα πριν διαβάσει το κείμενο ή θα δει το εξώφυλλο από ένα βιβλίο πριν το διαβάσει. Είτε το θέλει, είτε όχι, η εικόνα αυτή έχει μπει μέσα του. Είμαι τυχερός γιατί έχω πελάτες με μεγάλη κυκλοφορία κι αυτό είναι το μυστικό για να στείλεις το μήνυμά σου όσο πιο μακριά γίνεται.

Ποια είναι η διαδικασία που χρησιμοποιείς για να δημιουργείς εικόνες;
Βασίζομαι σε δύο με τρεις ιδέες μαζί, σαν ένα οπτικό κλαμπ σάντουιτς, τις οποίες φωτοτυπώ στο μυαλό μου πάνω σε διαφάνειες και τις συνθέτω βάζοντας την μία πάνω στην άλλη ώστε να δημιουργηθεί μια καινούργια ιδέα και φρέσκια οπτική γωνία. Στην τεχνική μου κατά το ήμισυ φωτογραφίζω πράγματα από δω κι από κει και κατά το άλλο πράγματα που έχω επιλέξει προσεκτικά αγοράζοντας τα από όπου βρίσκομαι. Βγαίνω για ψώνια με στόχο. Υπάρχει η μίξη αυτή των τυχαίων πραγμάτων που μου έκαναν κλικ χωρίς να ξέρω το γιατί και των πραγμάτων που χρησιμοποίησα έπειτα από διαλογή. Έτσι είναι μια διαδικασία και των δύο μερών του εγκεφάλου μου.Και του εντελώς εκφραστικού και εκείνου που σκέφτεται. Βέβαια οι καθημερινές εικονογραφήσεις που μου ανατίθενται έχουν πολύ συγκεκριμένα θέματα όπως και συγκεκριμένα deadlines, ενώ οι προσωπικές μου σειρές για γκαλερί και μουσεία είναι σχετικά ελεύθερες.

Η δημιουργία λοιπόν ξεκινά πολύ πριν κάτσεις μπροστά στον υπολογιστή βγαίνοντας για ψώνια εικόνων και ιδεών. Ποια είναι τα μέρη συλλογής εικόνων-αντικειμένων;
Τα αγαπημένα μου μέρη είναι ό,τι έχει απομείνει από το flea market της Νέας Υόρκης μιας κι έχουν χτιστεί όλα τα υπαίθρια parking με ουρανοξύστες. Αλλά υπάρχει ακόμα το περίφημο δυόροφο γκαράζ στον 25^ο δρόμο και την 6^ηλεωφόρο, το οποίο δουλεύει ως γκαράζ όλη τη βδομάδα και γίνεται υπαίθρια αγορά το σαββατοκύριακο. Είναι το μοναστηράκι της Νέας Υόρκης. Επιπλέον, ο πλούτος καταστημάτων που υπάρχει στη Νέα Υόρκη είναι πολύ σημαντικός παράγοντας. Ζώντας στο κέντρο του Μανχάταν τα πάντα γίνονται με τα πόδια. Οπότε μπορείς να ανακαλύψεις διάφορα πράγματα, όπως καταστήματα ειδικοτήτων. Ευτυχώς το Μανχάταν δεν έχει μετατραπεί σ' ένα mall και υπάρχουν άνθρωποι με μεράκι που κρατούν αυτά τα μαγαζιά.
Και το Μοναστηράκι είναι ένα άλλο μέρος που αγαπώ πολύ. Όταν θα τύχει να βρίσκομαι Κυριακή πρωί στην Αθήνα θα κάνω οπωσδήποτε τη βόλτα μου. Επίσης, το Τελ Αβίβ που έχει μια τεράστια αγορά στη παλιά πόλη. Χωρίς υπερβολή αν βρίσκομαι σε μια πόλη κι έχει παζάρι, οι περισσότερες πιθανότητες είναι να με πετύχεις εκεί.

Χρησιμοποιώ λίγο το διαδίκτυο και για πολύ συγκεκριμένα πράγματα. Είμαι άνθρωπος που του αρέσει το σπασμένο, το λερωμένο, το άπλυτο και το παραπεταμένο. Όχι σε σχέση με ρούχα αλλά με αντικείμενα. Αλλά ξέρω πως όταν θες κάτι εξαιρετικά συγκεκριμένο μόνο το διαδίκτυο μπορεί να στο φέρει, όταν το χρειάζεσαι.

Θέλεις να μας διηγηθείς μια ιστορία για κάτι που βρήκες στο δρόμο, σου έκανε τρομερή εντύπωση αλλά ήταν λίγο περίεργο να το μαζέψεις από κει, είχε την περιπέτειά του;
Μια φορά μπήκα ολόκληρος σ' ένα κάδο σκουπιδιών καθώς αυτό που είδα προεξείχε μεν αλλά η βάση του βρισκόταν μέσα στον κάδο δε. Μέρος από το εξώφυλλο του βιβλίου «Μισό κιλό πλανήτης» του Σάκη Σερέφα είναι κομμάτι από το πίσω μέρος ενός υπολογιστή, το οποίο κλότσησα κατά λάθος, μου χάλασε το παπούτσι, αλλά αποζημιώθηκα αφού το μάζεψα, το φωτογράφισα και το χρησιμοποίησα. Μια από τις αγαπημένες μου τρισδιάστατες κατασκευές είναι από ένα σκουριασμένο κομμάτι αυτοκινήτου, λέγεται Fly Boy 3 και το έχω κρεμασμένο σπίτι μου στη Νέα Υόρκη. Προς μεγάλη ντροπή της γυναίκας μου δεν έχω ακόμη σταματήσει να πηδώ κάδους σκουπιδιών και να γίνομαι χάλια προκειμένου να κουβαλήσω κάτι που θα είναι γεμάτο λάδια ή γράσο μέχρι το σπίτι. Είναι ένας πρωτόγονος τρόπος ανακύκλωσης!

Ας μιλήσουμε για το παιχνίδι με αφορμή την τελευταία σου έκθεση Dark Peculiar Toys. Άλλωστε το παιχνίδι είναι και το concept του τρέχοντος τεύχους του Υποβρυχίου.
Βολεύει να πω ότι λόγω της δίχρονης κόρης μου έκανα τη σειρά με τα παιχνίδια αλλά η τρέλα μου με αυτά αρχίζει πολύ πιο νωρίς. Έχω παιχνίδια της παιδικής μου ηλικίας ακόμα γύρω μου και τα οποία χρησιμοποίησα στη τελευταία σειρά. Είναι μια πολυτέλεια που έχει ο καλλιτέχνης ή ο τρελός να μένει παιδί. Είμαι ένας 5χρονος με χρήματα στη τσέπη.Tα σπίτια τώρα είναι γεμάτα με καινούργια παιχνίδια κι όλη αυτή η κατάσταση είναι λίγο άδικη προς το παλιό παιχνίδι που έχει μέσα του την αγάπη του μάστορα. Οι γονείς μας έφερναν ένα, δύο παιχνίδια το πολύ και παίζαμε ώρες μ' αυτά. Σήμερα παρατηρώ πως η κόρη μου που μπορεί να λάβει μια ντουζίνα καινούρια παιχνίδια μέσα σε μια μέρα, (ναι έχει γίνει κι αυτό), να τα βαριέται και να τα βάζει πολύ γρήγορα στην άκρη. Ξέρεις, αυτά τα ενεργοβόρα παιχνίδια με τα είκοσι πέντε φωτάκια και τους σαράντα ήχους. Ενώ, όταν την παίρνω στο studioμπορεί ν' ασχοληθεί για ώρες μ' ένα ρολό από χαρτί που θα το κάνει καραμούζα, βραχιόλι και τηλεσκόπιο. Ένας ολόκληρος κόσμος δημιουργείται διπλώνοντας ή κόβοντας. Ίσως πρέπει να πάμε λίγο πιο πίσω στο παιχνίδι σε σχέση με τη μαζική παραγωγή που υπάρχει σήμερα. Κάποτε τα παιδιά φτιάχναν τα παιχνίδια μόνα τους ή τα είχαν στο μυαλό τους.

Είχαν κάνει εξαιρετική εντύπωση οι αντιμασκώτ των Ολυμπιακών αγώνων της Αθήνας, Ο «Παν», ο «Μέτρον» και ο «Άριστον» όπου αντί να είναι Μεγάλοι, Ωραίοι και Αληθινοί ήταν Μικροί, Άσχημοι και Τεχνητοί. Πως προέκυψαν;
Αποτελούν προπομπό και ερέθισμα της σειράς με τα παιχνίδια. Γενικά προσπάθησα να μπω κάτω από το πετσί της όλης  κατάστασης, των αγώνων με τους σπόνσορες, το ντόπινγκ κι όλα τα παρεμφερή. Είναι αυτά τα φαινόμενα που γκρεμίζουν το όνειρο του πιτσιρικά που προπονείται στην αλάνα και του περνάνε το μήνυμα της νίκης με κάθε κόστος. Σκέφτηκα να κάνω κάτι με αγάλματα, κάτι πιο κλασσικό αλλά πολύ γρήγορα ξύπνησα και θυμήθηκα ποιος είμαι. Έτσι δε παρασύρθηκα από το να κάνω αυτό που για μένα κοιτά αδιάφορα το θέμα της γκρίζας καθημερινότητας. Τα παιχνίδια φτιάχτηκαν με μεγάλο κέφι και γενικά βγήκαν πετυχημένα γιατί διαθέτουν  σαρκασμό. Προσπαθώ να μη ταιριάζω με την απλή καθημερινή πραγματικότητα γι' αυτό και μου αρέσουν οι περιπτώσεις όπου η επιταγή είναι λευκή για να κάνω τη τρέλα μου. Στην Ελλάδα δε ταιριάζω πάνω από πολλούς καναπέδες, αλλά δε με πειράζει. Εδώ μπορείς εύκολα να πετύχεις αρκεί να ζωγραφίζεις παχιά περιστέρια.

Ζώντας στη Νέα Υόρκη μπορείς να μας μεταφέρεις το κλίμα που επικρατεί σχετικά με την πολύπλοκη κατάσταση του πολέμου στο Ιράκ; Ασκείται ουσιαστική πίεση στην αμερικανική κυβέρνηση να αλλάξει ρότα; Επίσης μοιάζει να δημιουργείται μια εξίσου περίεργη κατάσταση με το Ιράν.
Είναι σχετικά δύσκολο να κριτικάρεις την πολιτική της χώρας στην οποία ζεις κι είσαι κομμάτι της. Θα μιλήσω πάλι για τη δύναμη του ενός. Είμαι Αμερικάνος πολίτης, γι' αυτό και φέρω κομμάτι της ευθύνης. Γι' αυτό και μπαίνω στην ουρά να ψηφίσω την αλλαγή πραγμάτων με τα οποία διαφωνώ. Η κατάσταση είναι πολύπλοκη και σε πολλά επίπεδα αδιέξοδη. Ο πόλεμος όμως πρέπει να σταματήσει και πιστεύω πως θα γίνει σχετικά σύντομα. Η κατεύθυνση μοιάζει να έχει αλλάξει όπως φάνηκε κι από τις τελευταίες εκλογές και την απόκτηση πολλών δυνατοτήτων από τους Δημοκρατικούς, που έχουν διαφορετικές ατζέντες και τις οποίες στις περασμένες εκλογές δεν τις είχαν. Ελπίζω ν' αρχίσει μια περίοδος επούλωσης, αν και πιστεύω ότι αυτή η σύγκρουση πολιτισμών και τρόπων σκέψης που έχει απλωθεί κι έχει πάρει όπλα στα χέρια, είναι δύσκολο ν' αναστραφεί. Αλλά κι οι 3.500 στρατιώτες σε νεκρόσακους κι οι δεκάδες χιλιάδες τραυματιών αποτελούν ένα πολύ βαρύ τίμημα που το αντιλαμβάνονται οι Αμερικάνοι, ένας λαός γενικά πονετικός που θέλει να βοηθά. Πιστεύω ότι θα βρει τη σωστή κατεύθυνση να διοχετεύσει την καλοσύνη του. Θυμάμαι το κλίμα στο προπύργιο φιλελευθερισμού, τη Νέα Υόρκη, μετά τις τελευταίες εκλογές. Υπήρχε μια βαριά ατμόσφαιρα στην πόλη. Ο κόσμος δε μπορούσε να πιστέψει αυτό που είχε γίνει.
Ίσως να περάσουν ένα δύο χρόνια ακόμα αλλά μετά βλέπω αλλαγές ειδικά με την ενδεχόμενη νίκη των δημοκρατικών στις επόμενες εκλογές. Ελπίζω να μη γίνει μέχρι τότε κάποιο πολύ μεγάλο κακό που δεν αναστρέφεται. Ο πλανήτης έχει γίνει πολύ μικρός κι εύθραυστος για να το αντέξει.