«Δεν χρειάζεται να συμβιβαστούμε. Μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε γιατί δεν χρειαζόμαστε λεφτά. Χρησιμοποιήσουμε τις νέες ψηφιακές τεχνολογίες και το ίντερνετ για να σπάσουμε τα ασφυκτικά δεσμά πάνω στην κινηματογραφική δημιουργία από τις κάθε είδους επιδοτήσεις κι εξαρτήσεις»
Μια από τις νέες μορφές του ευρωπαϊκού κινηματογράφου με
σαφή ροπή προς τις αναζητήσεις του νέου καλλιτεχνικού underground και που αποτέλεσε μια πολύ
ευχάριστη έκπληξη στο 47ο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, ένα φεστιβάλ άριστα
οργανωμένο και με πληθώρα καλών ταινιών αλλά με ελάχιστα και μάλιστα
αμφιλεγόμενα αριστουργήματα, ήταν ο 25χρονος Ρομάν Γαβράς, γιος του Κώστα Γαβρά. Σε τέτοιους καιρούς είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέρον να
συναντούμε ανθρώπους, όπως ο Ρομάν, οι οποίοι όντας κάτω από τριάντα, δείχνουν
να ανήκουν σε μια πολύ ελπιδοφόρα τάση αποτελούμενη από ανθρώπους, οι οποίοι
είναι έτοιμοι να κινηθούν στα όρια της «επίσημης» με την ανεξάρτητη παραγωγή.
Συναντηθήκαμε στον πρώτο όροφο γνωστού μπαρ της Θεσσαλονίκης πριν από το
καθιερωμένο πάρτι του τμήματος «Ημέρες ανεξαρτησίας».
Καλησπέρα από το
περιοδικό «Υποβρύχιο»
Καλησπέρα σας!
Είχα την ευκαιρία να
δω αρκετά από τα ψηφιακά ταινιάκια τα οποία σκηνοθετήσατε τόσο εσείς, όσο και
άλλα άτομα του ρεύματος «Kourtrajme» (λέξη της γαλλικής αργκό) στο οποίο
συμμετέχετε και αναγνώρισα, παρά το χαμηλό έως ανύπαρκτο budget της παραγωγής, τις πραγματικές αρετές ενός ρεύματος άμεσου,
με υψηλά αισθητικά κριτήρια και με εμφανείς τις τάσεις για έναν ιδιότυπο
μινιμαλισμό. Πώς βιώνετε αυτή την ιδιότυπη αμεσότητα ομάδων όπως η δική σας σε
σχέση με τις αμιγείς μεγάλες παραγωγές του επίσημου σινεμά;
Το θεωρήσαμε πολύ σημαντικό να χρησιμοποιήσουμε τις νέες
ψηφιακές τεχνολογίες και το ίντερνετ για να σπάσουμε τα ασφυκτικά δεσμά πάνω
στην κινηματογραφική δημιουργία από τις κάθε είδους επιδοτήσεις κι εξαρτήσεις. Σκοπός μας
είναι ένας κινηματογράφος που δε θα εγκλωβίζεται ούτε σε θεωρητικολογίες ούτε
σε κάποιου είδους ξύλινη γλώσσα...
Όπως συνέβαινε με το
σινεμά των τελών της δεκαετίας του΄70 και των αρχών του ΄80...
Έχεις απόλυτο δίκιο. Εμείς κινούμαστε πέρα από τα πρότυπα
του επίσημου και αναζητούμε την αποτύπωση του άγριου και του ζωντανού τόσο σε
επίπεδο εικόνας, όσο και στις καθαρά αφηγηματικές και αισθητικές μας αναζητήσεις.
Δεν προσκολλόμαστε σε τύπους αλλά κάθε φορά προσπαθούμε να κινηματογραφήσουμε
αυτό που αναζητούμε άμεσα.
Όλα αυτά μοιάζουν να
έχουν μια αμιγώς πολιτική πινελιά. Ποια είναι η σύνδεση του πολιτικού με το
έργο σας και δε μιλάω μόνον ατομικά, αλλά και σε επίπεδο δικτύου;
Το πολιτικό για εμάς υπάρχει κυρίως ως επίπεδο στάσης
απέναντι στα πράγματα και όχι σε επίπεδο ανάπτυξης πολιτικών μανιφέστων κ.τ.λ. Άλλωστε
αυτό θα φάνταζε ιδιαίτερα παρωχημένο. Δεν προσπαθούμε να κατασκευάσουμε μηχανιστικά
συνειδήσεις, αλλά να μιλήσουμε πρώτα απ? όλα με το παράδειγμα και το έργο μας.
Κάτι τέτοιο δεν ήταν
αρχικά το σχέδιο και της nouvellevague που σε κάποια πλαίσια είχε επηρεάσει και τον πατέρα σας;
Βεβαίως, τηρουμένων των αναλογιών πάντοτε, καθώς και οι καιροί
έχουν αλλάξει και όλη αυτή η πλέον θεσμοθετημένη θεωρητικολογία δε θα μπορούσε
παρά να κουράσει και να μπερδέψει τα σύγχρονα ακροατήρια
Πώς κινείστε και πόσα
είναι περίπου τα άτομα που συμμετέχουν στο δίκτυο σας; Είμαστε γύρω στα 140
άτομα (!) και κινούμαστε δικτυακά. Όλη η εργασία που έχει να κάνει με το filmmaking γίνεται από εμάς και η διανομή είτε σε κάποιες
περιπτώσεις με downloadingαπό το internet,
είτε με το τύπωμα dvdσε επίπεδο κοοπερατίβας. Χωρίς να το επιδιώξουμε και επειδή
είχαμε στο πρώτο συλλογικό dvdπου τυπώσαμε τριάντα χιλιάδες αντίτυπα, ξαφνικά τόσο το
γαλλικό γραφείο για την κινηματογραφική παραγωγή, κανάλια, καθώς και στελέχη
της κινηματογραφικής βιομηχανίας έδειξαν ενδιαφέρον για το project παρά την εμφανή
αντικομφορμιστική αντίληψη του εγχειρήματος.
Δεν σας κάνει
εντύπωση αυτό;
Όχι, διότι έχω μεγαλώσει σε κινηματογραφική οικογένεια και
ξέρω πως βλέπουν αυτοί οι άνθρωποι τα πράγματα. Τους ενδιαφέρει πρώτα απ? όλα
το κέρδος και τα κεφάλαια που μπορεί να αποφέρει ένα εγχείρημα. Μερικές δεκάδες
χιλιάδες πωλήσεις από dvd,
χωρίς ιδιαίτερη διαφήμιση και μάλιστα έξω από τα επίσημα κανάλια προώθησης μοιάζει
στα μάτια τους σαν κάτι πολύ δελεαστικό.
Νοιώθετε πως
προκαλείτε κοινωνικά όντας έξω από την πεπατημένη;
Αυτό είναι επίσης αληθινό. Δεν κινούμαστε σχεδόν καθόλου στα
επίσημα πλαίσια. Τα θέματα μας τα επιλέγουμε ακολουθώντας τα κριτήρια της
ομάδας και μόνον. Τις περισσότερες φορές δεν έχουμε καν
άδειες για κινηματογράφηση και έχουμε πολλές φορές βρεθεί να μας κυνηγούν σε
συνθήκες κινηματογράφησης, όπως για παράδειγμα συμβαίνει από την αστυνομία ή
τις κάθε είδους security στους
σταθμούς του μετρό.
Τα έσοδα από τις
δραστηριότητες της ομάδας πώς τα χρησιμοποιείτε;
Στην ομάδα συμμετέχουν πολλά άτομα κι έξω από τον
κινηματογραφικό κόσμο. Έχουμε ποιητές, djs, εικαστικούς, μουσικούς. Πολλές φορές κάνουμε προβολές που
συνδυάζονται με συναυλίες, εκθέσεις ή performance. Επίσης δεν έχουμε κανένα πρόβλημα από τη μια μεριά του
να κάνουμε εκδηλώσεις σε μαγαζιά (επί πληρωμή φυσικά) και από την άλλη σε
κοινωνικά κέντρα ή άλλους χώρους του underground(χωρίς λεφτά φυσικά!). Έχουμε
ένα κοινό ταμείο το οποίο συλλέγει τα έσοδα μας και μέσω αυτού χρηματοδοτούμε
τις εκδηλώσεις μας.
Στην Ελλάδα έχουμε
τέτοιες καλλιτεχνικές ομάδες του underground, όπως για
παράδειγμα το Κενό δίκτυο, ο Αποσυντονισμός, η κολεκτίβα των drogatec, η Q-Temporecords, ο
κύκλος γύρω από τις δραστηριότητες του vinylmicrostore και αρκετών ακόμα συλλογικοτήτων που δε θα ήθελαν να
αναφερθούν σε κανενός είδους «κανονικό» έντυπο. Πώς θα σας φαινόταν να είχατε
κάποιες επαφές, με τέτοιες κινήσεις;
Θα μας άρεσε πάρα πολύ μιας και αναγνωρίζουμε κοινά στοιχεία
με «υπόγειες συλλογικότητες» σε κάθε μήκος και πλάτος του κόσμου.
Σκέφτεστε να κάνετε
και στην Αμερική κάποιες τέτοιες δράσεις; Έχω ακούσει πως σε πόλεις όπως το
Ώστιν υπάρχει κίνηση με νέους κινηματογραφιστές.
Νομίζω πως αυτό από κάποια στιγμή και μετά θα είναι
αναπόφευκτο για ορισμένες από τις δραστηριότητες μας. Παρ? όλα τα προβλήματα
που υπάρχουν εκεί, δε πρέπει να ξεχνάμε ότι ζουν και άνθρωποι με φρέσκιες
ιδέες.
Τι πιστεύετε για την
αγάπη; Είναι μια δύσκολη ερώτηση και πρέπει να είστε άμεσος!
Χμ...ξέρεις, δεν πιστεύω στην αγάπη! Νομίζω πως είναι
περισσότερο μια ιδεολογική κατασκευή για να συγκαλύψει είτε βιολογικές ανάγκες,
είτε άλλου είδους σκοπιμότητες. Πιστεύω στη συνειδητή στάση απέναντι στα
πράγματα και στον αμοιβαίο σεβασμό. Πίστεψε με δεν είμαι κυνικός και θα με
χαρακτήριζα μάλλον καλλιτέχνη-ακτιβιστή, αλλά η αγάπη είναι μια ρομαντική ιδέα και
δεν είμαι ρομαντικός!
ο Κώστας Γαβράς αναφέρθηκε στο «κίνημα» του «βέβηλου» κινηματογράφου, (ομάδα νεαρών Γάλλων κινηματογραφιστών που εδώ και περίπου δέκα χρόνια κινηματογραφεί ψηφιακές ταινίες χωρίς συγκεκριμένο σενάριο, μακριά από στούντιο και παραγωγούς) του οποίου ηγείται ο 25χρονος σήμερα γιος του
«Πρόκειται για γέννημα της γενιάς τους. Ασκούν στην κοινωνία μια τρομερή κριτική, αστεία, γελοία, μερικές φορές απαράδεκτη. Είναι τα απόλυτα δείγματα της γενιάς τους».
