Η αρχή που επέβαλε ότι η πληροφορία ξεκινά από την κορυφή της πυραμίδας για να φτάσει στη βάση της ανατρέπεται.
Με αφορμή την έκδοση και στα ελληνικά του βιβλίου του DanGilmor, «Εμείς Είμαστε το
Μέσο», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Οξύ ρίχνουμε μια ματιά στη
γενικότερη αλλά και στην ελληνική πραγματικότητα των blogs
Τα blog στη χώρα των Media
Οι δημοσιογράφοι είναι από τους πρώτους που αντιλαμβάνονται
και εκμεταλλεύονται τις δυνατότητες των blog. Δημιουργώντας τα προσωπικά τους blog επιδίδονται σε σχολιασμό των
γεγονότων και καταφέρνουν να δημοσιοποιούν και τις ειδήσεις αυτές που κάτω από
άλλες συνθήκες δεν θα έβλεπαν ποτέ το φως της δημοσιότητας. Τα παραδοσιακά Μ.Μ.Ε.
με τη γνωστή τους εξάρτηση από μεγάλους
οικονομικούς ομίλους και με τη γραφειοκρατική τους δομή, δυσκολεύονται
να προσαρμοστούν και παραμένουν επιδεικτικά δυσκίνητα ως προς την νέα τάση
αλληλεπίδρασης και επικοινωνίας με το κοινό τους. Είναι η σειρά των bloggers να παρέμβουν και να
εγκατασταθούν στο κενό που αφήνουν τα υπόλοιπα media. Η άμεση και συνεχής πρόσβαση σε
τεράστιο αριθμό πληροφοριών δίνει ωστόσο και στον απλό χρήστη του διαδικτύου
την ευκαιρία να σχηματίζει μια άποψη για τα όσα συμβαίνουν χωρίς τη
διαμεσολάβηση του μηχανισμού των ΜΜΕ. Οι πληροφορίες βρίσκονται σε ηλεκτρονική
μορφή και ανανεώνονται συνεχώς σε πραγματικό χρόνο, περιμένοντας κάποιον απλά
να τις συνδέσει και τότε προκύπτουν θαύματα.
Κάθε
πληροφορία μπορεί να διασταυρωθεί επιτόπου, να συμπληρωθεί από άλλους και να
γίνει προσβάσιμη σε χιλιάδες άλλους bloggers. Ανακαλύπτοντας κάποια
μικρή πληροφορία στο διαδίκτυο και προσαρμόζοντάς τη στο σωστό σημείο, τη σωστή
στιγμή δημιουργούνται νέα δεδομένα. το σημαντικότερο όλων δε είναι ότι δεν
υπάρχει κάποιος περιορισμός ως προς τις πληροφορίες που μπορεί να επεξεργαστεί
και να προωθήσει κάποιος. Σύμφωνα με τον Gilmor «Οι ειδήσεις και οι σχολιασμοί από άτομα του περιθωρίου των δικτύων,
τους απλούς καθημερινούς ανθρώπους που θέλουν ν' αποτελούν μέρος της συζήτησης,
τους δημιουργούς blog, και τους ακτιβιστές, αποτελούν πραγματικότητα για τους
δημιουργούς των ειδήσεων. Οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι διαδραματίζουν έναν
βασικό ρόλο στη δράση, και προσδοκώ πως θα συνεχίσουν να το κάνουν, ωστόσο, μια
ευρύτερη ομάδα αρχίζει να αναφαίνεται.» Μια νέα αρχιτεκτονική
δημοσιογραφίας γεννιέται που αφορά τους πάντες. Η απαράβατη αρχή που επέβαλε ότι η πληροφορία ξεκινά από την κορυφή της
πυραμίδας για να φτάσει αργά και υπομονετικά στη βάση της ανατρέπεται. Αυτή
τη φορά είναι η βάση που έχει τον πρώτο λόγο και αυτό συμβαίνει με διάθεση
σύμπραξης και όχι ανταγωνισμού.
Blogs υπό καθεστώς δίωξης
Τα blogs
λοιπόν μοιάζουν με το κίτρινο μονοπάτι που οδηγεί τα κόκκινα παπούτσια της
Τζούντι Γκάρλαντ κατευθείαν στον καλό μάγο του Οζ. Τι συμβαίνει όμως αν κάποια
από τις κακές μάγισσες βάλει μια μικρή τρικλοποδιά; Ο Gilmor αναφέρει ενδεικτικά «Το blog έχει κι αυτό πραγματικά το μερίδιό
του στο να δελεάζει τα «τρολ» (άτομα τα οποία κατά τα φαινόμενα αποσκοπούν στο
να καταστρέφουν τις δημόσιες συζητήσεις), συνολικά όμως η διαδικασία λειτουργεί
καλά». Ναι, υπάρχουν και αυτοί που παρεμβαίνουν με συμφέρον ή όχι, για να
αποδιοργανώσουν την μπλογκόσφαιρα, η τεράστια πλειοψηφία όμως των bloggers δεν αστειεύεται με
το μέσο που τους δίνει τέτοια περιθώρια δράσης. Και αν για τον περισσότερο
κόσμο η ελεύθερη έκφραση θεωρείται κεκτημένο υπάρχουν bloggers που μπορούν να δηλώσουν το
αντίθετο. Σύμφωνα με τον Gilmor
«Τα καταπιεστικά καθεστώτα αναμφισβήτητα
έχουν τη δυνατότητα να φιμώνουν, και όντως το κάνουν, την έκφραση των απλών
ανθρώπων. O Sina Motallebi, ένας ιρανός blogger, το ανακάλυψε όταν τον
φυλάκισαν για το blog του το 2003. Οι blogger και μερικοί δημοσιογράφοι ανά τον
κόσμο προέβησαν σε διαμαρτυρίες για τον εγκλεισμό του. Αφέθηκε ελεύθερος μετά
από 23 ημέρες και μετακόμισε στην Ευρώπη. Τα θέματα όμως για τα οποία μιλούσε
δεν έσβησαν ποτέ από τη συνείδηση των Ιρανών που ήθελαν κάτι περισσότερο από
την τοπική κομματική γραμμή γιατί οι πέρσες blogger εξακολουθούν να αμφισβητούν
το καθεστώς.»
Υπόθεση blogme.gr
Τι συμβαίνει όμως όταν σε περιβάλλον ελευθερίας της έκφρασης
τα blog διώκονται για
δυσφήμιση; Η περίπτωση του blogme.gr έγινε γνωστή πριν αρκετό
καιρό χωρίς όμως να έχει ακόμα καταλαγιάσει. Σε αυτήν την περίπτωση παρενέβη
εισαγγελέας ύστερα από καταγγελία δημοσίου προσώπου για σατιρικά σχόλια προς το
πρόσωπό του σε κάποιο blog
που φιλοξενούσε το blogme.gr. Αποτέλεσμα αυτού η
αναστολή της λειτουργίας του blogme.gr και η κατάσχεση του σκληρού δίσκου.
Εδώ ξεκινάει η παρεξήγηση καθώς το blogme.gr
είναι μια υπηρεσία που προσφέρει στον ΄Έλληνα χρήστη τη δυνατότητα της δωρεάν
πρόσβασης σε αποδελτιωμένες καταχωρήσεις blogs χωρίς όμως τη δυνατότητα να παρέμβει στο περιεχόμενό τους
και χωρίς τη δυνατότητα να τα αποθηκεύσει στο σκληρό δίσκο του server του. Σε ποιο βαθμό
είναι λοιπόν υπεύθυνο το blogme.gr για το περιεχόμενο των
δημοσιεύσεων που φιλοξενεί όταν επιπλέον
κατοχυρώνεται από το ίδιο το Σύνταγμα, το οποίο ορίζει ότι η «Σε περίπτωση
παροχής μιας υπηρεσίας της κοινωνίας της πληροφορίας συνισταμένης στη μετάδοση
πληροφοριών που παρέχει ο αποδέκτης της υπηρεσίας σε ένα δίκτυο επικοινωνιών ή
στην παροχή πρόσβασης στο δίκτυο επικοινωνιών, δεν υφίσταται ευθύνη του φορέα
παροχής υπηρεσιών όσον αφορά τις μεταδιδόμενες πληροφορίες, υπό τους όρους ότι
ο φορέας παροχής υπηρεσιών: α) δεν αποτελεί την αφετηρία της μετάδοσης των
πληροφοριών, β) δεν επιλέγει τον αποδέκτη της μετάδοσης και γ) δεν επιλέγει και
δεν τροποποιεί τις μεταδιδόμενες πληροφορίες.» (ΦΕΚ Α' 116/16.05.2003). Ερώτημα
παραμένει το κατά πόσο μπορεί κάποιος να δυσφημεί ανυπόγραφα χωρίς να δέχεται
συνέπειες και γίνεται ακόμα λόγος για το αν θα πρέπει να διαμορφωθεί κάποιος
κώδικας δεοντολογίας για τους χρήστες. Ερώτημα ακόμα παραμένει το αν τελικά
υπάρχει λογοκρισία στη χώρα μας και το αν θα είχε συμβεί το ίδιο σε μια διεθνή
υπηρεσία όπως το Blogger.com. Τέλος αν τα blog είναι καταδικασμένα να
παραμείνουν κριτές στο παιχνίδι άλλων. Τα blogs ίσως γιατί κινούνται περιφερειακά σε σχέση με τον
πυρήνα της εξουσίας και δεν διαπλέκονται με αυτήν είχαν πάντοτε ένα χαρακτήρα guerilla καταγγέλλοντας τις μαύρες τρύπες της
δημόσιας ζωής. Οι απανταχού bloggers πάντως αντιδράσανε και αντιδρούν σε τέτοιου είδους
περιοριστικές κινήσεις και συνεχίζουν να δρουν ζητώντας το χώρο που τους
αναλογεί στη δημόσια σφαίρα.
Αν θέλετε να ρίξετε κι εσείς μια ματιά σε όσα γράφτηκαν
σχετικά με την υπόθεση του blogme.gr απλά
χτυπήστε τις πόρτες των παρακάτω blog. Αν για κάποιο λόγο σας φαίνονται πάρα πολλές απλά μπείτε
στη σελίδα του blogme.gr και
αυτό θα σας παραπέμψει.
Τι είναι τα Blogs
Τα weblogs ή αλλιώς blogs είναι διαδικτυακές εκδόσεις αποτελούμενες από περιοδικά άρθρα. Ξεκίνησαν και παραμένουν ηλεκτρονικά ημερολόγια που προσφέρουν τη δυνατότητα της on line δημοσιοποίησης και διακίνησης απόψεων, πληροφοριών, εικαστικών και καλλιτεχνικών δημιουργιών, αρχείων εικόνας, video ή ήχου. Σύμφωνα με τον Gilmor «Σήμερα, τα blog έχουν γίνει κυρίως το μέσο για καθέναν ξεχωριστά, αν και τα ομαδικά blog αποδεικνύεται ότι είναι ένα έξυπνο μέσο σε μερικές περιπτώσεις.» Επειδή προσφέρουν τη δυνατότητα στο χρήστη να σχολιάσει το περιεχόμενό τους δημιουργούν μια νέα πλατφόρμα επικοινωνίας και διαλόγου που ξεπερνά τις διαστάσεις του φυσικού χώρου και χρόνου, μια νέα δημόσια σφαίρα. Γύρω από αυτήν συσπειρώνονται όλο και περισσότεροι χρήστες, δημιουργώντας έτσι μια ξεχωριστή κοινότητα, ένα κοινωνικό δίκτυο μεγάλης συνοχής και αλληλεπίδρασης που αναπτύσσει δικιά του κουλτούρα και κώδικα, η μπλογκόσφαιρα.
