Ο Δρ. Έντουαρτ Μέρφυ δεν έγινε γνωστός ούτε για κάποιο μεγάλο
επιστημονικό επίτευγμα, ούτε για κάποια ανακάλυψη που συγκλόνισε την πορεία του
ανθρώπινου είδους. Έγινε γνωστός για τον εμπειρικό νόμο που διατύπωσε που είναι
πλέον γνωστός ως νόμος του Μέρφυ, «αν
κάτι μπορεί να πάει στραβά, θα πάει». Ο νόμος αυτός, όσο και αν δεν του
φαίνεται, έχει επιστημονική βάση. Πρόκειται για μία διαφορετική διατύπωση της
πρότασης ότι η εντροπία του σύμπαντος αυξάνει. Η έννοια της εντροπίας εκφράζει
την αταξία. Το ότι η αταξία αυξάνει, μπορεί κανείς να το διαπιστώσει και μέσα
στο δικό του, προσωπικό σύμπαν. Ένα παράδειγμα είναι η υγιεινή του σπιτιού. Αν
τα πιάτα συνεχίσουν να μένουν άπλυτα, η εντροπία της κουζίνας θα αυξάνει, αφού
σιγά σιγά θα αυξηθεί η βιοποικιλία του νεροχύτη με την εμφάνιση νέων ειδών
πανίδας και χλωρίδας... Αν οι λάμπες στα δωμάτια συνεχίζουν να καίγονται χωρίς
κάποιος να τις αλλάζει, φτάνοντας σε επίπεδο το μοναδικό φως που υπάρχει στο σπίτι
να είναι αυτό του ψυγείου, τότε είναι σίγουρο ότι η εντροπία θα αυξηθεί καθώς η
διακόσμηση του σπιτιού θα αλλάξει για να γλιτώσεις τα στραμπουλήγματα και τα
κατάγματα καθώς προσπαθείς να κινηθείς στο βαθύ σκοτάδι. Ο Μέρφυ αυτό ακριβώς
είπε. Βέβαια δεν το είπε όπως είναι διατυπωμένο παραπάνω.
Όλα ξεκίνησαν το 1949 στη βάση Edwards της αμερικάνικης πολεμικής αεροπορίας. Ο μηχανικός
Έντουαρτ Μέρφυ ήταν μέλος μιας ομάδας που μελετούσε την επίδραση της επιτάχυνσης
στο ανθρώπινο σώμα. Καλωδίωναν ένα ανθρώπινο πειραματόζωο σε μία καρέκλα
προσαρμοσμένη σε ένα βραχίονα, που έπαιζε το ρόλο του επιταχυντή, με σκοπό να
παίρνουνε ενδείξεις για την κατάσταση του ατόμου καθόλη τη διάρκεια του
πειράματος ώστε να μπορούνε να σταματήσουνε το πείραμα αν κινδύνευε η ζωή του
και να βγάλουνε όποια συμπεράσματα. Σε ένα από αυτά τα πειράματα το άτυχο
πειραματόζωο κατέβηκε από την καρέκλα αιμορραγώντας από τα αυτιά, την μύτη και
το στόμα. Όταν έψαξαν να δούνε τι είχε πάει στραβά ανακάλυψαν ότι ούτε ένα καλώδιο
δεν είχε μπει στη σωστή του θέση. Εκείνη τη στιγμή ο Μέρφυ διατύπωσε τη φράση «
αν υπάρχουν δύο ή περισσότεροι τρόποι
για να γίνει κάτι και ένας από αυτούς τους τρόπους μπορεί να οδηγήσει στην
καταστροφή, κάποιος θα βρεθεί να τον ακολουθήσει» .
...και η αναγνώριση που του αξίζει.
Για
αυτήν την φράση ο Μέρφυ τιμήθηκε το 2003 στα βραβεία IgNobel. Τα βραβεία αυτά δίνονται κάθε
χρόνο σε επιστημονικές ανακαλύψεις και εφευρέσεις οι οποίες δεν έχουν και
μεγάλη πρακτική αξία ή όπως το θέτουν οι διοργανωτές τους «...πρώτα σε κάνουν
να γελάς και μετά να σκεφτείς». Αρκετές από τις εργασίες ή τα πειράματα έχουν
δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά. Όλα πάντως τα συμπεράσματα είναι
επιστημονικά τεκμηριωμένα και αποδεδειγμένα. Η διοργάνωση των βραβείων, που
λαμβάνει χώρα στο Χάρβαρντ γίνεται από το φοιτητικό χιουμοριστικό
περιοδικό «Χρονικά της Απίθανης Έρευνας», σε συνεργασία με την Ένωση
Επιστημονικής Φαντασίας Χάρβαρντ-Ράντκλιφ και την Εταιρεία Φυσικών Σπουδών
Χάρβαρντ Ράντκλιφ. Φέτος απονεμήθηκαν τα εξής βραβεία.
Βιολογία
Μπαρτ Κνολς του Γεωργικού Πανεπιστημίου Βάγκενινγκεν της Ολλανδίας, μαζί με το Εθνικό Ινστιτούτο Ιατρικών Ερευνών της Τανζανίας, την Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας και το συνάδελφό του, Ρούουρντ ντε Γιονγκ, γιατί απέδειξαν ότι τα θηλυκά κουνούπια Anopheles gambiae έλκονται εξίσου από τα δύσοσμα πόδια και από ένα είδους βελγικού τυριού.
Ορνιθολογία
Ιβάν Σουάμπ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια Ντέιβις και Φίλιπ Ρ.Α. Μέι του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες, επειδή εξήγησαν το γιατί οι τρυποκάρυδοι δεν παθαίνουν πονοκέφαλο.
Ακουστική
Λιν Χάλπερν, Ράντολφ Μπλέικ και Τζέιμς Χίλενμπραντ του Πανεπιστημίου Νορθγουέστερν του Σικάγο, οι οποίοι το 1986 μελέτησαν το γιατί ο ήχος των νυχιών που γρατζουνίζουν έναν πίνακα είναι τόσο ενοχλητικός .
Ειρήνης
Χάουαρντ Στάπλετον από την Ουαλία, ο οποίος εφηύρε μια συσκευή για εφήβους που παράγει έναν ήχο υψηλής συχνότητας, τον οποίο οι ενήλικοι δεν μπορούν να ακούσουν. Αργότερα ο Στάπλετον χρησιμοποίησε την τεχνολογία σε ένα κουδούνισμα για κινητά τηλέφωνα το οποίο ακούν οι μαθητές αλλά όχι οι δάσκαλοι στην τάξη.
Οι εντυπωσιακότερες απονομές των βραβείων IgNobel
Ιατρική (2003)
Σε επταμελή ομάδα του Πανεπιστημιακού Κολεγίου στο Λονδίνο, για την ανακάλυψη ότι ο εγκέφαλος των Λονδρέζων οδηγών ταξί είναι πιο αναπτυγμένος από ό, τι σε άλλος ανθρώπους. (Δομικές αλλαγές σχετιζόμενες με την πλοήγηση στους ιππόκαμπους οδηγών ταξί, στο Proceedings of the National Academy of Sciences).
Φυσική (2004)
Στους Ραμές Μπαλασουμπραμάνιαμ του Πανεπιστημίου της Οτάβα και Μάικλ Τάρβι του Πανεπιστημίου του Κονέκτικατ για την «εξερεύνηση και την εξήγηση της δυναμικής του χούλα-χουπ» (Biological Cybernetics).
Μαθηματικά (2003): Σβένσον και Πιρς Μπαρνς του Επιστημονικού και Ερευνητικού Οργανισμού της Κοινοπολιτείας στην Αυστραλία, επειδή υπολόγισαν πόσες φωτογραφίες θα πρέπει να τραβήξει ένας φωτογράφος ώστε να είναι σίγουρος πως κανένας από τους εικονιζόμενους δεν θα έχει κλειστά τα μάτια του.
και η εντυπωσιακότερη όλων
Ειρήνης (2003)
Στον Ινδό Λαλ Μπιχαρί, τον οποίο οι συγγενείς του στην Ινδία κατάφεραν να κηρύξουν επισήμως νεκρό, ώστε να αναλάβουν τον έλεγχο της περιουσίας του. Τιμάται για ένα τριπλό κατόρθωμα: για την δραστήρια ζωή του παρόλο που είναι νεκρός, για την καμπάνια του κατά της γραφειοκρατικής αδράνειας και τους άπληστους συγγενείς και για την ίδρυση του Συλλόγου Νεκρών. Ο Μπιχαρί κατάφερε να πείσει την ινδική κυβέρνηση να του χορηγήσει διαβατήριο, για να ταξιδέψει στις Η. Π. Α. και να παραστεί στην απονομή, ωστόσο δεν τα κατάφερε, επειδή δεν πρόλαβε να συγκεντρώσει τα χαρτιά για την έκδοση βίζας από την αμερικανική πρεσβεία.
