This fire is out of control, burn this city, burn this city!
Η πόλη μου είναι κακιά και οι μπάτσοι κατεβαίνουνε συχνά. /Το λέγειν μου είναι βενζίνη και ρίμα μου τα σπίρτα. /Πέταξέ τα σε αυτόν που βαρέθηκε πια/ για να πιάσουν όλα φωτιά.
(Στίχοι από τραγούδι των F. M. R. . LeJournal ο τελευταίος τους δίσκος)
Το χρονικό της εξέγερσης
Πέμπτη, 27 Οκτωβρίου 2005 ²
Έφηβοι, παίζουν ποδόσφαιρο στο γκέτο του Clichy-sous-Bois. Ξαφνικά, αστυνομικοί κατακλύζουν την περιοχή. Στη θέα τους, τρεις από τους νεαρούς απομακρύνονται τρέχοντας. Οι αστυνομικοί τους κυνηγούν. Οι έφηβοι κρύβονται σε έναν υποσταθμό της εταιρίας ηλεκτρισμού. Οι δύο από αυτούς πεθαίνουν από ηλεκτροπληξία,. Ο τρίτος τραυματίζεται.
Ο 15χρονος Bouna Traor? και ο 17χρονος Zyed Benna ήταν από το Μαλί και την Τυνησία, ενώ ο νεαρός που τραυματίστηκε, ο 17χρονος Muhittin Altun, έχει Τουρκο-Κουρδικές ρίζες.
Αμέσως μετά διακόσιοι νέοι συγκεντρώνονται στην πλατεία Beauvau. Γύρω στις 11 το βράδυ, η ύπαρξη δεκάδων ομάδων νεαρών οδηγεί στην κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση «αστικών ταραχών»
Τα πρώτα αποτελέσματα: 23 αυτοκίνητα καμένα, φθορές σε εμπορικό κέντρο, ενώ αμαξοστάσια λεωφορείων, ένα σχολείο, το ταχυδρομείο και το δημαρχείο του προαστίου υπέστησαν ζημιές.
Παρασκευή, 28 Οκτωβρίου 2005
Το βράδυ μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς, πετούν πέτρες και μολότοφ σε ό, τι βρίσκουν μπροστά τους. 23 αστυνομικοί τραυματίζονται, ενώ συνάδελφοί τους πυροβολούν με πλαστικές σφαίρες
Σάββατο, 29 Οκτωβρίου 2005
Κάτοικοι των γκέτο, φορώντας μπλούζες που γράφουν «θάνατος για το τίποτα», διαδηλώνουν ειρηνικά αποτείνοντας φόρο τιμής στους δύο νεαρούς που σκοτώθηκαν. Το βράδυ, το σκηνικό αλλάζει.
Κυριακή, 30 Οκτωβρίου 2005
Οι συγκρούσεις μεταξύ νεαρών μεταναστών και αστυνομίας συνεχίζονται στο Clichy-sous-Bois. Η έκρηξη μιας χειροβομβίδας αερίου της αστυνομίας μέσα σε τζαμί, πυροδοτεί την κατάσταση.
Νωρίτερα, ο Σαρκοζί υποσχέθηκε «μηδενική ανοχή» . Ο Υφυπουργός ίσων ευκαιριών, AzouzBegagεπέκρινε τους χαρακτηρισμούς του Σαρκοζί περί «αλητών» και υποστήριξε ότι δυσχέραιναν την κατάσταση.
Δευτέρα, 31 Οκτωβρίου 2005
Για άλλη μια νύχτα, στο Clichy-sous-Bois, μαίνονται βίαια επεισόδια. Και για πρώτη φορά εξαπλώνονται στα γύρω προάστια.
Τρίτη, 1 Νοεμβρίου 2005
Ο Πρωθυπουργός Ντομινίκ ντε Βιλπέν, εγγυάται «πλήρη έρευνα για τα αίτια του θανάτου των δύο παιδιών» και οι ταραχές συνεχίζονται σφοδρότερες σε προάστια βόρεια και δυτικά του Παρισιού.
Τετάρτη, 2 Νοεμβρίου 2005
Οι ταραχές εξαπλώνονται σε 22 προάστια γύρω από το Παρίσι. Νεαροί μετανάστες καίνε ένα αστυνομικό τμήμα στο Aulnay-sous-Bois. Μια ανάπηρη γυναίκα παθαίνει εγκαύματα από φωτιά που βάζουν νεαροί σε λεωφορείο.
Πέμπτη, 3 Νοεμβρίου 2005
Η εξέγερση εξαπλώνεται και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας: Στη Ντιζόν, τη Μασσαλία και τη Νορμανδία. Νεαροί βάζουν φωτιές σε αυτοκίνητα στο κέντρο του Παρισιού
Παρασκευή, 4 Νοεμβρίου 2005
Ομάδες νεαρών δημιουργούν μεγάλης κλίμακας επεισόδια, στο Παρίσι όσο και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας.
Σάββατο, 5 Νοεμβρίου 2005
Ο Γενικός Εισαγγελέας του Παρισιού, Υβ Μπο, δηλώνει ότι οι νεαροί δρουν οργανωμένα και η αστυνομία επιστρατεύει ελικόπτερα. Παρόλα αυτά τα επεισόδια συνεχίζονται και αυτή τη νύχτα.
Κυριακή, 6 Νοεμβρίου 2005
Ο Ζακ Σιράκ, υπόσχεται να επαναφέρει την τάξη. Η νύχτα που ακολουθεί είναι από τις χειρότερες. Πάνω από χίλια αυτοκίνητα καμένα, εκκλησίες στο στόχαστρο των νεαρών και εκατοντάδες συλλήψεις συνθέτουν την εικόνα της ενδέκατης νύχτας των ταραχών.
Δευτέρα, 7 Νοεμβρίου 2005
Ο 61χρονος Ζαν Ζακ λε Σαναντέκ πεθαίνει στο νοσοκομείο, μετά τον τραυματισμό του από νεαρούς στο προάστιο Σαιν Ντενί. Ο Πρωθυπουργός Ντε Βιλπέν, κηρύττει τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η Ένωση Ισλαμικών Οργανώσεων Γαλλίας εκδίδει φάτουα, θρησκευτικό διάταγμα, καλώντας όλους τους μουσουλμάνους να απέχουν από τα επεισόδια. Η εξέγερση το βράδυ εξαπλώνεται και σε άλλες πόλεις.
Τρίτη, 8 Νοεμβρίου 2005
Το Συμβούλιο των Υπουργών εγκρίνει την επιβολή απαγόρευσης της κυκλοφορίας κατά περίπτωση και την εφαρμογή του νόμου έκτακτης ανάγκης. Την ίδια νύχτα, τα επεισόδια αφήνουν 1173 αυτοκίνητα καμένα, 12 αστυνομικούς τραυματίες, ενώ συλλαμβάνονται 330 άτομα.
Μέχρι τις 8 Νοεμβρίου, σύμφωνα με το BBC, ένας άνθρωπος σκοτώθηκε, 5873 αυτοκίνητα καήκανε, 1500 άνθρωποι συνελήφθησαν - 17 από αυτούς έχουν καταδικαστεί - και 120 αστυνομικοί και πυροσβέστες τραυματίστηκαν.
Τετάρτη, 9 Νοεμβρίου 2005
Ο νόμος εφαρμόζεται σε περισσότερες από 30 πόλεις της Γαλλίας. Ενώ τα επεισόδια συνεχίζονται για άλλη μια νύχτα, η αστυνομία ισχυρίζεται ότι με την επιβολή του νόμου μειώθηκε αισθητά το επίπεδο των συγκρούσεων.
Πέμπτη, 10 Νοεμβρίου 2005
Oυπουργός, Νικολα Σαρκοζί δηλώνει ότι ορθά χρησιμοποίησε τις εκφράσεις «αποβράσματα» και «αλήτες». Όπως δήλωσε «προσυπογράφει» αυτά που είπε ο ίδιος?
260 ενήλικα άτομα καταδικάζονται για συμμετοχή σε επεισόδια.
Παρασκευή, 11 Νοεμβρίου 2005
Οι τοπικές αρχές, εφαρμόζοντας τον νόμο έκτακτης ανάγκης, ανακοινώνουν την απαγόρευση των δημοσίων συναντήσεων που «ως σκοπό θα είχαν τη διατάραξη της τάξης» , από το πρωί του Σαββάτου έως το πρωί της Κυριακής.
Σάββατο, 12 Νοεμβρίου 2005
Στη Λυών η αστυνομία αναγκάζεται να χρησιμοποιήσει χημικά στη κεντρική πλατεία Μπελεκούρ. Είναι οι πρώτες μεγάλης έκτασης συγκρούσεις στην καρδιά Γαλλικής μεγαλούπολης. Ο Σαρκοζί ανακοινώνει ότι τη Δευτέρα θα ξεκινήσουν οι απελάσεις καταδικασθέντων μεταναστών.
Κυριακή, 13 Νοεμβρίου 2005
Στη Λυών απαγορεύονται οι δημόσιες συναντήσεις μετά τη δύση. Καταμετρούνται 370 αυτοκίνητα καμένα, 150 λιγότερα από την προηγούμενη νύχτα. Μεγαλύτερης έκτασης είναι όμως οι ταραχές σε Τουλούζη και Σαιν Ετιέν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει στη Γαλλία ποσό 50 εκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για την ανάκαμψή της από την περίοδο που πέρασε.
Τις ημέρες που ακολουθούν, το Παρίσι επιστρέφει σιγά σιγά στους κανονικούς του ρυθμούς.
Έξι μήνες πριν από τις ταραχές
Έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας ?
(6/ 4/ 2005)
Η Διεθνής Αμνηστία φέρνει στο φως στοιχεία που καταδεικνύουν την εκτεταμένη παράλειψη του δικαστικού συστήματος της Γαλλίας να διώξει ποινικά και να τιμωρήσει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μέσα από την έκθεση «Γαλλία: Αναζήτηση δικαιοσύνης» παρουσιάζονται περιπτώσεις, όπου η γαλλική δικαιοσύνη λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Διαπιστώνεται ότι εισαγγελείς παρουσιάζονται απρόθυμοι να προχωρήσουν υποθέσεις με κατηγορούμενους αστυνομικούς, οι κρατήσεις υπόπτων συνοδεύονται, αρκετές φορές, από κακομεταχείριση, οι δικαστικές διαδικασίες παρατείνονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα και δεν υπάρχει πλήρης ορισμός των βασανιστηρίων στον Ποινικό Κώδικα.
Στις 23/ 12/ 2002, ο Σεμπαστιάν ντε Φρέιτας διαμαρτυρήθηκε στους αστυνομικούς για τη χρήση δακρυγόνων έξω από τον σταθμό του μετρό Σατό ντ' Ο, που είχαν κάνει αφόρητη την ατμόσφαιρα για τον τετράχρονο αδελφό του. Οι αστυνομικοί τον ξυλοκόπησαν. Ο Γάλλος αλγερινής καταγωγής Ομάρ Μπάχα που ήταν μπροστά πλησίασε και υπενθύμισε στους αστυνομικούς, δήλωση του Υπουργού Εσωτερικών, Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος είχε ανακοινώσει προς τους διευθυντές της Αστυνομίας στις 26 Ιουνίου ότι, αν και υποσχόταν μεγαλύτερη υποστήριξη στον αγώνα κατά της εγκληματικότητας, δεν θα ανεχόταν καμία παραβίαση των δημοκρατικών κανόνων. Το αποτέλεσμα ήταν να προσγειωθεί στο πρόσωπο του Μπάχα η μπουκάλα του δακρυγόνου και να ξυλοφορτωθεί. Όταν μεταφέρθηκε στο τμήμα για περιύβριση, αντίσταση κατά την σύλληψη και υποκίνηση ταραχών, τον εξέτασε ο γιατρός ο οποίος πρότεινε την άμεση νοσοκομειακή του περίθαλψη, πράγμα που δεν του επετράπη.
Το 2003 έγινε η δίκη του και καταρρίφθηκαν όλες οι κατηγορίες. Η μήνυση που κατέθεσε ο Μπάχα, δεν έχει ακόμη εκδικαστεί.
Μαρτυρίες από το γκέτο:
Χρόνια τώρα θέλουμε να μιλήσουμε και δεν μας άκουγε κανείς. Γιατί ασχολούνται σήμερα όλοι με τα προάστια; Γιατί κάψαμε! Όταν όλα είναι ήρεμα, δεν νοιαζόταν κανείς. Εμείς εδώ που μένουμε πρέπει να τα κάψουμε όλα για να πούνε: Α! ζούνε και αυτοί. Το 2007 έρχονται εκλογές και άμα βγει ο Σαρκοζί Πρόεδρος θα γίνει εμφύλιος πόλεμος? Δεν έχουμε δουλειά, δεν έχουμε οικογένεια, δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε?
Όσο αφορά την εργασία η απάντηση είναι η εξής: Κοιτάξτε την αντιπροσωπεία της Ρενώ. Έχει 100 εργαζόμενους. Ενώ είναι δίπλα στα σπίτια μας, κανείς από τη γειτονιά, μα ούτε ένας, δε δουλεύει εκεί. Εμείς τι να κάνουμε;? Πουλάμε μαύρο?Περνάω όλη μου τη μέρα πουλώντας, τι να κάνω?
Οι δηλώσεις ανθρώπων που ζουν στα γκέτο του Παρισιού και εργάζονται σε « κανονικές» δουλειές, ίσως έχουνε περισσότερο ενδιαφέρον
Ο Ουαρίντ μεγάλωσε στο γκέτο και πέτυχε στη ζωή του. Εργάζεται σαν χρηματιστής.
Είχα δυσκολία να βρω δουλειά.
Δούλεψα σε μια εταιρία τηλεπικοινωνιών και μια συνάδελφος μου είπε
« τώρα προσλαμβάνουν οποιονδήποτε?»
Ήταν η μόνη φορά που τσαντίστηκα. Ο προϊστάμενος με κάλεσε στο γραφείο και μου είπε: «Μοχάμεντ αν πρέπει κάποια στιγμή να κάνω μια επιλογή για την ομάδα, θα απορρίψω εσένα.»
Οι συνάδελφοι με ρωτάνε «Εσύ πως κατάφερες να κάνεις σπουδές, έκλεψες, πούλησες ναρκωτικά;» Όταν παίρνω μια μέρα άδεια και μετά γυρνάω στο γραφείο με ρωτάνε «εσύ έκαιγες χθες τα αυτοκίνητα;» Ή όταν γίνονται ισλαμιστικές τρομοκρατικές επιθέσεις «εσύ έβαζες βόμβες χθες;» Κάθε μέρα έτσι είναι.
Είναι μαλάκες. Συγνώμη για την έκφραση, άλλα αυτό είναι. Είναι ηλίθιοι, και δεν έχω να τους αποδείξω τίποτα. Στον μόνο που έχω να αποδείξω κάτι είναι στον εαυτό μου. Άμα κανείς δίνει σημασία στο βλέμμα του άλλου, έχει χάσει το παιχνίδι.
Πες μου το χρώμα σου να σου πω ποιός είσαι
Σύμφωνα με μελέτες, το 1999 το 23% του γαλλικού πληθυσμού ήταν ξένης καταγωγής, δηλαδή παιδί ή εγγόνι μετανάστη. Επίσης η Γαλλία φιλοξενεί τη μεγαλύτερη μουσουλμανική και εβραϊκή κοινότητα στην Ευρώπη.
Το γαλλικό κοινωνικό μοντέλο ενσωμάτωσης παρά τις αντιλήψεις περί του αντίθετου, προσπαθεί να λειτουργήσει σωστά. Από το 80 και μετά δημιουργήθηκαν Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ), και ειδικές ζώνες απαλλαγμένες από φόρους που αποσκοπούσαν στην ενθάρρυνση της τοπικής οικονομικής δραστηριότητας. Ιδιωτικές εταιρίες και μεγάλα πανεπιστήμια, όπως το Πολυτεχνείο Πό, πλησιάζουν τις μειονότητές για να αυξήσουν την εθνοτική πολυμορφία του προσωπικού τους και του φοιτητικού κόσμου ³. Το πρόβλημα, εν ολίγοις, δεν έχει να κάνει με το κοινωνικό μοντέλο, αλλά με την αποδοχή του μοντέλου από τον γαλλικό λαό. Αυτό που ζητούσαν οι εξεγερμένοι έφηβοι δεν ήταν περισσότερος σεβασμός από το κράτος και την κοινωνία στην οποία ζουν. Το γαλλικό σύστημα ενσωμάτωσης των μεταναστών στηρίχτηκε σε τρεις βάσεις κατά το 19ο και 20ο αιώνα. Εκπαίδευση, υποχρεωτική στρατιωτική θητεία και εργασία. Η υποχρεωτική θητεία καταργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και η οικονομική ύφεση, πλήττει κυρίως τους μετανάστες ³.
Οι Βορειοαφρικάνοι και Άραβες Γάλλοι υπήκοοι αποκλείονται και από κομμάτια της κοινωνικής ζωής. Συχνά δεν μπορούν να μπουν σε ένα clubλόγω του χρώματος της επιδερμίδας τους. Η έννοια πολύ-πολυτισμική κοινότητα έχει αλλάξει. Στο όνομα της διατήρησης της ποικιλομορφίας, έχουν υψωθεί τείχη απομόνωσης των εθνικών κοινοτήτων, με αποτέλεσμα οι μετανάστες να παραμένουν ξένοι. Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο για τα παιδιά και τα εγγόνια των μεταναστών, καθώς δεν αισθάνονται σαν πατρίδα, την πατρίδα των γονιών τους και ταυτόχρονα δεν αισθάνονται κομμάτι της χώρας που γεννήθηκαν.
Η χωροταξική δομή των εργατικών κατοικιών των προαστίων έχει ένα ρόλο να παίξει. Οι περιοχές του Παρισιού που έλαβαν χώρα οι ταραχές βρίσκονται εκτός του κέντρου. Στον αντίποδα, στην Μασσαλία, της οποίας ο μισός περίπου πληθυσμός είναι μετανάστες, καίγονταν μέσο όρο 15 αυτοκίνητα τις νύχτες των ταραχών. Όπως λέει ο δήμαρχος της πόλης, οι εργατικές κατοικίες χτίστηκαν στο κέντρο της πόλης οπότε όλοι, ανεξαρτήτως φυλής, «συγκατοικούν» μαζί και αν γίνεται κάποιος διαχωρισμός στις περιοχές, αυτός περνάει μέσα από ταξικά κριτήρια και όχι φυλετικά. Φυσικά δεν είναι μόνο αυτοί οι λόγοι των περιορισμένων επεισοδίων στη Μασσαλία. Όπως επίσης και η κατάσταση στην πόλη αυτή δεν είναι ιδανική, αλλά παρόλα αυτά εκτεταμένες ταραχές δεν έγιναν 4 . Ένας τελευταίος λόγος έχει να κάνει με το τι κάνουνε τα παιδιά των γκέτο για ναπεράσουν την ώρα τους ή καλύτερα με το τι δεν κάνουνε. Ένας έφηβος από το γκέτο μετά το σχολείο δεν έχει να κάνει τίποτα. Τα παιδιά αυτά δεν έχουν να απασχολούνται με κάτι, παρά μόνο με ναρκωτικά και με τη σκέψη της μίζερης καθημερινότητάς τους. Η εύκολη λύση, δηλαδή το ας βρουν κάτι να κάνουν, μόνο εύκολη δεν είναι. Είναι λίγοι οι έφηβοι που έχουν τόσο αναπτυγμένο το αίσθημα της αυτοπειθαρχίας και της ωριμότητας. Δεν είναι δα και το φυσιολογικότερο (με την έννοια του μέσου όρου) , ένας έφηβος να βρει εποικοδομητικές ασχολίες. Πόσο μάλλον όταν δεν υπάρχει και κάποιος να του τις δείξει.
Πηγές:
Ντοκιμαντέρ Εξάντα : PARIS 2005
Ιστοσελίδα http://exandas.ert.gr/
1: www.amnesty.org.gr2: http://news.bbc.co.uk/
3: http://www.neweuropereview.com/ ( Κατανοώντας τις ταραχές των αστικών κέντρων της Γαλλίας, των Τζόναθαν Λώρενς και Τζάστιν Βαίς) .
4: Α. Π. Ε. , The Financial Times
