Ο Παπαδόπουλος της Λούφας, ο Μάιμος του Κάμπινγκ μοιάζει με αυτούς τους λιγοστούς φίλους που μπορεί να κάνεις χρόνια να τους δεις αλλά δε σου λείπουν καθόλου, γιατί ξέρεις ότι είναι κάπου εκεί έξω πιέζοντας καταστάσεις για να κάνουν τη ζωή τους αλλά και τη δική σου, καλύτερη.
Έτσι με έκανε να νοιώσω ο Νίκος Καλογερόπουλος, όταν πήγα να τον βρω, για να κανονίσουμε τη συνέντευξη. Πριζωμένος από τη σκηνή, άνετος και έτοιμος να μεταμορφωθεί σε χείμαρρο. Αυτό, εξάλλου, κάνει και στους « Κυνικούς Ξανάρχονται». Λέει τα πράγματα με το όνομά τους και ακόμα καλύτερα. Μην πάει το μυαλό σας σε τίποτα ηθικολογίες, στα μίζερα κλαψουρίσματα που ακούγονται σχεδόν από παντού. Το κυριότερο στοιχείο του έργου αναλώνεται γύρω από το πώς θα γελάσει ο θεατής. Ταυτόχρονα, όμως, ο Καλογερόπουλος καταφέρνει να περνάει αυτά που θέλει. Όπως ακριβώς κάνει και στη συνέντευξη. Δηλαδή, ενώ μιλάει για τους Κυνικούς, καταφέρνει να μιλήσει για τον εαυτό του, για την κατάσταση γύρω μας και τελικά, για μας. «Οι Κυνικοί Ξανάρχονται» ξεκινούν από την προσπάθεια του Μένιππου να φύγει από το πάνω κόσμο και να κατέβει στον Άδη, γιατί βαρέθηκε τους απάνω και του έλειψε ο δάσκαλός του, ο Διογένης. Έλα όμως που ο Διογένης « ξυπνά» στην σημερινή Αθήνα, από μία προσπάθεια διάνοιξης σήραγγας του μετρό και χάνεται. Έτσι ο Μενιππάκος στην αναζήτηση του δασκάλου του, συναντά όλη τη σύγχρονη Ελλάδα. Από τον Βαμβακάρη μέχρι τον Κουφοντίνα και τις υποκλοπές της Vodafone. Τον Μένιππο πλαισιώνει μία ορχήστρα? ηθοποιών, οι Άποροι Άρχοντες, που παίζουν και τραγουδούν, επί σκηνής και πολύ καλά μάλιστα.
*Η παρακάτω συνέντευξη έγινε στο φουαγιέ του Νέο Ριάλτο, λίγο πριν την παράσταση και έτσι για λίγο κάθισε μαζί μας και ο Διογένης ή κατά κόσμο ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος.
-Νίκο γιατί ξανάρχονται οι Κυνικοί, τους χρειαζόμαστε;
Ν.Κ: Λοιπόν άκου. Ο Διογένης πήγαινε στην Αίγινα. Τον πετύχανε κάτι Κρητικοί κουρσάροι και τον πήγανε στην Κρήτη. Τον βγάζουν στο παζάρι για να τον πουλήσουν. Πέρναγε ο Ξενιάδης από εκεί. Ένας έμπορος από την Κόρινθο. Τον μυρίζεται ο Διογένης ότι είναι γάτος και του λέει «εσύ δεν είσαι από την Κόρινθο που έχεις δυο παιδιά; Πρέπει να με αγοράσεις, τώρα». Τον αγόρασε και δεν το μετάνιωσε. Γιατί ο Διογένης ήταν δάσκαλος, όχι από αυτούς τους σπουδαγμένους. Στην Αθήνα ήρθε γιατί τον σουτάρανε από τη Σινώπη επειδή είχε κόψει κίβδηλα νομίσματα. Ήτανε αλάνι. Αυτό όμως δεν τον εμπόδισε να δει κάποια πράγματα. Γι? αυτό και στο δεύτερο μέρος του τα χώνει ο Ζαμπέτας και του λέει, ρε Διογένη πρώτα υπήρξες λαμόγιο και μετά φιλόσοφος ή πρώτα φιλόσοφος και μετά λαμόγιο.
Δ. Γ: Είχε έντονη τη θυμοσοφική διάθεση.
Ν. Κ: Ναι, που του είπε του Αλέξανδρου?
Δ. Γ: ? μη μου στερείς αυτό που δεν μπορείς να μου δώσεις, δηλαδή τον Ήλιο.
Ν. Κ: Δεν του είπε ακριβώς αυτό. Έτσι το γράφουνε, αλλά στο αρχαίο κείμενο έχει άλλη έννοια. Αυτό που του είπε ήτανε χοντρή μαγκιά. Πάει ο Αλέξανδρος μπροστά του και του λέει, το γνωστό, πες μου τι θέλεις. «Αποσκότισόν με» του απαντά ο Διογένης. Ξέρεις τι σημαίνει; Μη μου σκοτίζεις τα? αρχίδια. Είναι η ίδια φράση μ? αυτή που λέμε σήμερα. Είχε όμως δύο έννοιες την ώρα που την είπε ο Διογένης. Για να μην τον πειράξει ο Αλέξανδρος, ο Διογένης το είπε έτσι που να μπορεί να ισχυριστεί ότι μιλάει για τον Ήλιο. Κατάλαβες τι γατόνι ήτανε; Τελοσπάντων του λέει κάποια στιγμή ο Ξενιάδης «ρε συ Διογένη άμα πεθάνεις, πως θέλεις να σε θάψουνε;». «Ανάποδα. Ρε θα ?ρθει η μέρα που ο κόσμος θα ?ρθει τα πάνω κάτω, οπότε εγώ θα είμαι ο μόνος όρθιος.» Κατάλαβες; Ακόμα και το θάνατο στα παλιά του τα παπούτσια τον έγραφε. Λέει κάπου αλλού «Συντελεί εις την ευδαιμονίαν μου, μόνο ό,τι συμφωνεί με τη φύση μου». Αυτό το πράγμα, ειδικά όσοι από μας έχουμε παιδιά πρέπει να το έχουμε πάντα κατά νου. Αυτό που σου λέει είναι να ακολουθείς τη λογική της φύσης σου. Π.χ. εσύ που είσαι σερνικός, τη ζωή θα τη γευτείς μέσα από την αρσενική σου φύση. Άμα είσαι γυναίκα, θα τη γευτείς μέσα από τη θηλυκή σου φύση. Όποιος πάει κόντρα στη φύση του, θα είναι δυστυχισμένος. Δε θα είναι συνεπής με τη φύση του. Και κει αρχίζει το μπουρδούκλωμα και γάμησέ τα Παναγιώτα. Κοίταξε όμως, οι Κυνικοί δε φύγανε ποτέ.
-Υπάρχει Μένιππος σήμερα;
Ν. Κ: Γεμάτη είναι η Ελλάδα. Στις πλατείες, στα χωριά. Θυμόσοφοι άνδρες, παππούδες, που μπορεί να μην ξέρουνε να γράψουνε, αλλά είναι σοφοί.
-Έχεις τελειώσει κάποια σχολή;
Ν. Κ: Έχω πάει στη δραματική σχολή, αλλά ποτέ δεν τους πήρα στα σοβαρά. Εκτός από το Μίμη Φωτόπουλο που ήταν σπουδαίος άνθρωπος, ηθοποιός και δάσκαλος και τον Αντρέα το Φιλιππίδη, με τους άλλους δεν ήθελα να έχω σχέση. Ο ηθοποιός εξάλλου τι είναι; Κοίτα μη γράψεις καμιά μαλακία σαν αυτή που βγαίνουν και λένε διάφοροι και είναι και ηθοποιοί γαμώτο? Ο ηθοποιός ποιεί ήθος και άλλα τέτοια. Ποιο είναι το ήθος ρε; Γιουβαρλάκια είναι και τα ποιεί; Καμία σχέση. Ήθος στα αρχαία σημαίνει χαρακτήρας. Λέει ο Ηράκλειτος «Ήθος ανθρώπου δαίμων». Τι θέλει να πει; Ότι ο χαρακτήρας του ανθρώπου είναι η μοίρα του. Λέει αλλού ότι αυτόν τον κόσμο που βλέπεις κύριε, δεν τον έχει φτιάξει κανένας Θεός και κανένας άνθρωπος, αλλά ήταν, είναι και θα είναι φωτιά που ανάβει και σβήνει με μέτρο. Το 700 π.χ. τα είπε. Και έρχονται τώρα οι άλλοι και μιλάνε για BigBang. Ηθοποιός λοιπόν, σημαίνει αυτός που φτιάχνει χαρακτήρες.
-Τα παιδιά, που έχεις στην παράσταση είναι αρκετά αξιόλογα.
Ν. Κ: Εκτός από τον Μήτσο και την Άρτεμη που είναι ηθοποιοί, οι άλλοι δεν είχαν σχέση. Είναι όμως ηθοποιάρες και μουσικάρες. Λαϊκά παιδιά. Έχουν δουλέψει σε οικοδομές, σε εργοστάσια. Εκεί είναι η γνώση της ζωής. Που είναι; Στην έδρα της σχολής;
-Γιατί δεν σε ακολούθησε κανένας από τους «δημοφιλείς» ηθοποιούς που είχες συνεργαστεί;
Ν. Κ: Γιατί; Γιατί δεν έχουνε κότσια ρε φίλε. Έτσι να το γράψεις. Να ?ναι καλά, πάντως, όλοι οι σκηνοθέτες που με γράψανε. Το πήγα σε πολλούς. Όχι γιατί δε μπορούσα να το κάνω. Εγώ το έχω γράψει, αλλά ήθελα να «σπάσω» τις αρμοδιότητες. Μη βρεθείς κανείς να πει, έγραψε το έργο, τη μουσική, παίζει κιόλας. Μαλακία μου. Έτσι κι αλλιώς οι περισσότεροι δεν το καταλάβανε.(Γέλια) Μη γελάς. Κάποιοι από αυτούς λέγανε ότι είναι θολό ή κάτι τέτοιο. Δεν καταλάβανε γρι. Άλλοι λέγανε «Δεν ξέρω κανένα από τα ονόματα που έχεις εδώ μέσα. Ποιος είναι ο Σίσυφος, ο Μένιππος;». Και είναι όλοι μύθοι της πατρίδας μας. Τους μύθους, τα γνωμικά στα έχει πει η γιαγιά σου. Ο μπάρμπα Διογένης από το χωριό σου. Στα έχουνε πει όλα μέσα από τη γλώσσα, τη σκέψη. Είναι τόσο ζωντανά αυτά, από τότε μέχρι τώρα. Κάποιοι βέβαια θέλουνε να κόψουνε αυτή τη γέφυρα. Ε, εμείς θα ξαναστήνουμε τα γεφύρια που γκρεμίσαν τα καρακόλια. Είναι και το τι ζητάς. Κάθε όχι που έλεγα και λέω σε τηλεοράσεις, στοιχίζει είκοσι εκατομμύρια κι εγώ δεν είχα μία. Αλλά άμα σέβεσαι αυτό που κάνεις, αυτούς που στο διδάξανε χιλιάδες χρόνια πριν, τον Αισχύλο, τον Αριστοφάνη, πρέπει να κρατάς μια στάση. Μου λέγανε «Πήγαινε να τους τα πάρεις και μετά κάνεις αυτό που θες». Μπορώ να το κάνω αυτό; Πως θα παίξω εγώ μετά, άμα με έχεις δει στην παπαριά; Δεν μπορεί το βράδυ να είσαι κάτι και το πρωί να είσαι κάτι άλλο. Ή είσαι ή δεν είσαι. Θα μου πεις άσπρο μαύρο είναι; Ναι ρε μάγκα. Υπάρχει και το γκρι, αλλά μέχρι ενός ορίου. Αν είχα πιο πολλά λεφτά θα κάναμε περισσότερα στην παράσταση, αλλά υπάρχει ένα όριο που δεν κατεβαίνει πιο κάτω.
-Η παράσταση πάντως έχει και εκπαιδευτικό χαρακτήρα.
Ν. Κ: Γι' αυτό θα την κρατήσουμε πολύ. Δεν είμαι καλός στις δημόσιες σχέσεις, αλλά πάει στόμα με στόμα και όσο πάει εξαπλώνεται. Θα τρέχει και το καλοκαίρι. Θα πάμε επαρχία, σε όλη την Ελλάδα. Θέλω να πάω στη Σαμοθράκη. Ένα τριήμερο που να ?χει πανσέληνο. Θέλω να πάω στη Δωδώνη, στη Δήλο. Θέλω να πάω στο χωριό σου που έχει ένα ποτάμι γαμάτο, να έρθουν τα μαγκάκια. Δε θέλω μπούληδες. Είναι λίγο χοντρό αυτό που λέω. Θέλω όμως να επικοινωνώ. Τους άλλους για το εισιτήριο μόνο, στα παλιά μου τα παπούτσια, ας πάω στον Κορυδαλλό. Θέλω να έχω επαφή με ανθρώπους που καταλαβαίνουν. Γι? αυτό δεν παίζω σε μαλακίες.
-Σταμάτησες πάντως να κάνεις ταινίες τα τελευταία χρόνια.
Ν. Κ: Δούλευα πίσω, όλα αυτά τα χρόνια που ήμουνα απών από το προσκήνιο. Έχω φτιάξει το Σατυρικόν των Ελλήνων που είναι δύο έργα. Για τον Μπαμπούλα δεν ξέρετε εσείς. Ήσασταν ακόμα ανήλικα. Τότε που με αφορίσανε. Κάνουμε την παράσταση στο Προκόπι της Εύβοιας και είχα αντιδράσεις από τον τοπικό ιερέα. Ο κόσμος δεν ασχολήθηκε καθόλου. Έλα όμως που έπεσε σήμα στην αστυνομία. Και τότε, λίγο μετά τη δικτατορία, ήταν αλλιώς. Δεν με αφήναν να παίξω πουθενά. Φεύγω και γω και πάω στη Ζάκυνθο. Πάμε όλοι που είχαμε παράσταση να πάρουμε την απαιτούμενη άδεια από το αστυνομικό τμήμα. Με βλέπει ο αστυνόμος και με ρωτάει «Καλά ρε παιδί μου τι παράσταση είναι αυτή, έχει έρθει σήμα να μην σε αφήσω, ποιος είναι αυτός ο μπαμπούλας;» «Ποιος άλλος; Οι τράπεζες και η εκκλησία». Με άφησε τελικά, ήταν σωστός αλλά στην παράσταση ήρθαν 60 άτομα αντί χίλια που περιμέναμε. Κάναν πόλεμο από πίσω. Αυτά πληρώνουμε φιλαράκι. Ο Μεσαίωνας δεν έχει φύγει εντελώς. Ο αστυνόμος ήρθε στην παράσταση, με βρήκε μετά και μ? αγκάλιασε, μου έδωσε συγχαρητήρια.
-Τηράς τα πράματα και γελάς ή τα τηράς και κλαις;
Ν. Κ: Άποροι άρχοντες απόψε θα σου πούνε Μοίρα, τη μοίρα σου, στο χέρι το δεξί Σ? αυτό που λες ότι γνωρίζει να κρατάει Μα και να κόβει απ? του σπαθιού την τρομερή Βρε Κυνικούς μας κράζανε και σκύλους μας φωνάζανε όλοι, τρελούς τους λέγανε κι αυτοί, για όλους κλαίγανε.
Το γέλιο και το κλάμα από την ίδια βρύση πηγάζουνε. Η κωμωδία σε διδάσκει γελώντας και το δράμα σε διδάσκει κλαίγοντας. Ποτέ όμως δεν υπάρχει άρτια κωμική σκηνή, αν από κάτω δεν υπάρχει το δράμα. Και τανάπαλιν.
-Όταν δεν έβρισκες τους ρόλους που ήθελες, είναι αλήθεια ότι τα παρατούσες και πήγαινες να δουλέψεις οικοδομή;
Ν. Κ: Ου, μόνο μια φορά? Ο πρώτος μεγάλος μου ρόλος ήταν στο «ο Χριστός ξανασταυρώνεται». Μετά από αυτό μου πρότειναν ίδιους ρόλους. Δε θέλω όμως να τυποποιηθώ. Δεν το χαίρομαι. Δεν παίζω καν την ίδια παράσταση. Αν έρθεις σήμερα και έρθεις και αύριο δε θα είναι το ίδιο πράγμα.
-Σε όλα αυτά που μας κατακλύζουν πως θα αντισταθούμε;
Ν. Κ: Όλοι θα πρέπει να το κάνουμε αυτό. Ποιος θα το κάνει; Ο μαλάκας που σου φέρνει αυτά που θέλει για να σε κοιμίσει; Αυτός θέλει να είσαι καταναλωτικό ον. Πάρε μεγαλύτερα σπίτια, πάρε κάρτες. Και σε έχει μετά δούλο. Η Γερμανία δεν έχει ανάγκη να κάνει σήμερα πόλεμο. Έχει 5 εκατομμύρια δούλους που έχουνε BMW. Χρόνια τώρα ψάχνω να βρω κόσμο για το θέατρο που είναι ομαδική δουλειά, αλλά την έχουνε ψωνίσει όλοι. Ανεβάζουνε Αριστοφάνη και τον εξευτελίζουνε. Παίρνουνε όλη την ευκολία και την ανοησία της τηλεόρασης και πας και βλέπεις Αριστοφάνη με ατάκες από την τηλεόραση. Δηλαδή για το Θεό. Αυτό είναι ανέντιμο και χυδαίο. Άμα θες να κάνεις κάτι τέτοιο κάτσε και γράψε. Όπως κάνουμε εδώ. Τη δομή του έργου από που την πήρα, αν δεν την πήρα από τον Αριστοφάνη, τον Τσιφόρο; Αλλά σεβάσου τους κιόλας αυτούς. Και αρκετοί από τους παραπάνω είναι δάσκαλοι σε σχολές. Για αυτό κι εγώ δεν πρόκειται να ξαναπάρω παιδί από σχολή. Έρχονται τα πιτσιρίκια και τους λέω κάνε αυτό, κάτι απλό. Κι αρχίζουνε να κάνουνε κάτι υπερβολές, κάτι καραγκιοζιλίκια. Οπότε τους λέω και γω ότι δε θέλω να παίζουνε. Μην παίζετε, ρε. Ρίχτα μόνο με τη λογική.
-Ο δυσκολότερος ρόλος που έχεις παίξει ποιος ήταν;
Ν. Κ: Όλοι οι ρόλοι την ίδια δυσκολία έχουνε. Αν τώρα υπάρχει κάποιος ρόλος που δεν τον έχω συναναστραφεί, τότε θα τον φέρω σε μένα. Όπως με το Μένιππο. Στο πρώτο μέρος έχω μόνο μια ατάκα από τους Κυνικούς. Συνέχεια όμως έχω τη σκέψη των Κυνικών στους χαρακτήρες του έργου. Έχω και το μύθο ολόκληρο και το «σκύλο», από το σκυλόσοφος, χορτάτο. Αλλά τι χρειάζεται να πεις παραπάνω όταν ο ίδιος ο Διογένης κάθονταν με τεντωμένο το χέρι μπροστά σε ένα άγαλμα και όταν τον ρώτησαν τι κάνει, αυτός απάντησε ότι μαθαίνει να μην του δίνουνε?
Αυτά μαγκάκια.
Το CD με τα τραγούδια της παράστασης, θα βγει μετά το Πάσχα. Οι Κυνικοί το καλοκαίρι θα ταξιδεύσουν σε όλη την Ελλάδα με κύριο μέλημά τους, να βγει η παράσταση μπροστά σε αυτούς που τη θέλουν πραγματικά. Θα υπάρχει και παιδική παράσταση, με τον Μένιππο να παίζει Καραγκιόζη.
Το έργο, η μουσική και η σκηνοθεσία είναι του Καλογερόπουλου. Προς το παρόν και μέχρι το καλοκαίρι που θα αρχίσει η περιοδεία, παίζεται στο θέατρο Νέο Ριάλτο (Κυψέλης 54), από Τετάρτη έως Κυριακή.
