Ελεύθερο Κάμπινγκ
Μύθοι και πραγματικότητα
Δεν ξέρω πού θα πάτε εσείς φέτος διακοπές, πάντως σύμφωνα με πανελλαδική έρευνα του ΙΝΚΑ, το 44% των Ελλήνων, σχεδόν οι μισοί δηλαδή, δε θα πάνε πουθενά ελλείψει χρημάτων.
Και είναι λογικό αφού το κόστος για τις διακοπές μιας 4μελούς οικογένειας για ένα 15ήμερο ξεπερνάει τις 3.300 E. Φανταστείτε ότι το αντίστοιχο κόστος σύμφωνα με την ίδια έρευνα τρία χρόνια πριν, το 2003, ήταν 2.300! Μιλάμε για μια αύξηση της τάξεως του 45% μέσα μόνο σε τρία χρόνια. Για να μην υπολογίσουμε αυτή την αύξηση πριν την έλευση του ευρώ! Από αυτούς τώρα που θα πάνε διακοπές, το 72% θα πάει στο εξοχικό σπίτι στο χωριό ή σε συγγενικό φιλικό σπίτι.
Μέσα σε όλη αυτή την κρίση, οι διέξοδοι που μπορεί να βρει κανείς για να κάνει διακοπές, ειδικά αν είναι νέος οπότε τα ποσά αυτά φαντάζουν ούτως ή άλλως εξωπραγματικά, είναι η εξής μία: Ελεύθερο κάμπινγκ, μακριά από τα κερδοσκοπικά τουριστικά θέρετρα, κοντά στη φύση, έξω από τη λογική του ενοικιαζόμενου δωματίου με aircondition και TV. Πέντε μέρες κλεισμένος στους τέσσερις τοίχους ενός δωματίου στην Πάρο πχ. ?δε θα μιλήσω για Μύκονο ή Σαντορίνη γιατί εκεί ξεφεύγει το πράμα- ισοδυναμεί με τα έξοδα 15-20 ημερών διακοπών στη φύση, στη Γαύδο, στη Σαμοθράκη, στη Σχοινούσα, στην Ανάφη, στα Κουφονήσια, στην Ικαρία.
Κι όμως η αναχρονιστική ελληνική νομοθεσία απαγορεύει το ελεύθερο κάμπινγκ. Το παράδειγμα της Ικαρίας μιλάει από μόνο του. Η αστυνομία κυνηγάει το ελεύθερο κάμπινγκ στην περιοχή του Να. Μερικά χιλιόμετρα πιο πέρα λειτουργούσε οργανωμένο κάμπινγκ. Στοιβαγμένες σκηνές η μια πάνω στην άλλη, τρισάθλιες τουαλέτες. Μάλιστα το συγκεκριμένο οργανωμένο κάμπινγκ έκλεισε για λόγους υγιεινής. Στη Σαμοθράκη επίσης είναι απείρως προτιμότερο να κάνεις ελεύθερο κάμπινγκ στις βάθρες από το να μένεις στο οργανωμένο κάμπινγκ μπροστά σε μια παραλία όπου δεν μπορείς καν να κολυμπήσεις.
Σε αυτό το Sonar, θα προσπαθήσουμε να ρίξουμε φως στην πέρα από κάθε λογική και ευαισθησία, απαγόρευση του ελεύθερου κάμπινγκ.
Το φυσικό περιβάλλον ανήκει σε όλους;
Ή μόνο στους ξενοδόχους;
«... επιτέλους ρε φίλε, να αποκτήσουμε και μια γείωση. Όλο το χρόνο στον 4ο όροφο νοιώθεις σαν πουλί. Καλή είναι η σκηνή. Να έρθουμε επιτέλους σε επαφή με το χώμα και τη φύση » ... έλεγε φίλος πέρσι το καλοκαίρι, μόλις κατασκηνώσαμε σε μια ερημική παραλία των Σποράδων. Και είχε απόλυτο δίκιο. Όταν αποφασίζεις να πας στη φύση τότε δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να εκφραστείς από το να μείνεις μέσα σε αυτή. Εκτός αν ο νομοθέτης (που απαγόρευσε την ελεύθερη διαμονή σε φυσικό περιβάλλον) θεωρεί ότι οι ανάγκες επαφής με τη φύση και το φυσικό μας ήμισυ σαν προέκταση, πρέπει να περιορίζονται σε καρτ ποστάλ και screensaver του υπολογιστή. Είναι λοιπόν, αδιανόητο να είσαι πολίτης ενός κράτους και το κράτος (το οποίο εσύ δημιουργείς με την ψήφο σου και συντηρείς με τους φόρους σου) να μη σε εμπιστεύεται! Με ποιο δικαίωμα αποφασίζουν προκαταβολικά ότι θα κάνω κακό στο οικοσύστημα, αν κάνω αυτό που είμαι γονιδιακά προγραμματισμένος να κάνω, δηλαδή να ζήσω μέσα σε αυτό; Με ποιο δικαίωμα μου απαγορεύουν να ευχαριστηθώ κάτι το οποίο είναι κοινωνικό και δημόσιο αγαθό και τελικά είναι δική μου άμεση ευθύνη να προστατεύω; Τα δάση και οι παραλίες δεν ανήκουν σε όλους; Γιατί λοιπόν πρέπει να τους ανήκουν μόνο κατά τη διάρκεια της μέρας; Το παραμύθι της φυσικής προστασίας είναι μόνο αυτό, παραμύθι. Οι περισσότεροι ελεύθεροι κατασκηνωτές όχι μόνο δεν καταστρέφουν το περιβάλλον, αλλά κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Το προστατεύουν. Όταν μένεις σε ένα χώρο, πρώτα από όλα φροντίζεις να είναι καθαρός. Και για να μείνει καθαρός πρέπει να φροντίσεις όχι μόνο να μην τον ρυπαίνεις εσύ, αλλά να ευαισθητοποιήσεις και όλους τους άλλους που περνούν από εκεί να κάνουν το ίδιο. Όταν μένεις σε ένα δάσος αυτό που φροντίζεις είναι να έχεις τα μάτια σου ανοιχτά όχι μόνο για μη βάλεις καμιά φωτιά, αλλά και να μη βάλει κάποιος άλλος και γίνεις παρανάλωμα μαζί με τα πευκάκια. Σε αντίθεση με αυτόν που επειδή νοικιάζει ένα δωμάτιο και πληρώνει για να μπει στην παραλία, θεωρεί πως είναι «ενοικιαστής». Έτσι, δεν ενδιαφέρεται για το αποτσίγαρο που θα σβήσει και θα αφήσει στην άμμο, ούτε και για το μπουκάλι που θα πετάξει και θα παρατήσει επειδή δεν τον βλέπει κανένας και γιατί στην τελική πλήρωσε, οπότε έχει κάθε «δικαίωμα» στο «προϊόν».
Αν ο νομοθέτης και η πολιτεία δεν ήταν υποκριτές, θα μπορούσαν εύκολα να ρυθμίσουν τέτοια ζητήματα. Αντί να στέλνουν τα ΕΚΑΜ, ΕΜΑΚ, ΜΑΤ, ΟΥΚ και ό,τι άλλο αρχικό υπάρχει στα σώματα ασφαλείας για να διώξουν τους πολίτες, ως άλλοι Τζων Γουέιν εναντίον απολίτιστων Ινδιάνων, επειδή αποφάσισαν να διαπράξουν το έγκλημα του να χρησιμοποιούν δημόσιους χώρους κατά το δοκούν, μπορούν με πολύ λιγότερη αστυνόμευση, να επιτηρούν αυτούς τους χώρους. Θα μπορούσαν να υπάρχουν διατάξεις και περιορισμοί στην ελεύθερη κατασκήνωση, όπως να είσαι υποχρεωμένος να έχεις μαζεμένα τα σκουπίδια, να μην ανάβεις φωτιές σε επικίνδυνα προς πυρκαγιά μέρη, να μην αλλοιώνεις τον περίγυρο κτλ. Όταν όμως ο νόμος δεν ξεκινάει από την κοινή λογική και την αμοιβαία κοινωνική εμπιστοσύνη, αλλά από το αντίθετο άκρο της πλήρους και κάθετης απαγόρευσης, όταν μάλιστα το φαινόμενο δεν έχει πάρει ενοχλητικές διαστάσεις, τότε το μοναδικό που μένει να υποθέσουμε είναι ότι ο νομοθέτης υποκρίνεται και υποστηρίζει κάτι διαφορετικό από το κοινό καλό (για να μην το πάμε μακρύτερα και αναφερθούμε στην ανυπαρξία μαθημάτων σεβασμού της φύσης και οικολογίας στα σχολεία και άλλα τέτοια που μοιάζουν να κινούνται στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας). Και επειδή όλοι αυτοί οι νόμοι έχουν πρόσχημα τη λογική ότι το φυσικό περιβάλλον ανήκει και στους επόμενους που θα έρθουν, θεωρώ ότι βάση αυτής της λογικής είναι καθήκον μας να σπάμε τέτοιου είδους απαγορεύσεις, ώστε οι επόμενοι να μάθουν να στηρίζονται στο αμοιβαίο, στο αγνό και στην ατομική ευθύνη του καθενός.
Υ.Γ. Στην Ισπανία ο αντίστοιχος Ε.Ο.Τ. έχει ξεκινήσει να αγοράζει πίσω τις παραλίες από τους ξενοδόχους (τις ίδιες που είχε πουλήσει παλιότερα) γιατί πλέον οι ελεύθερες και δημόσιες παραλίες σπανίζουν. Καλομελέτα κι έρχεται...
Έχει καταρράκτες το Σύνταγμα;
Όποιος είχε την τύχη να περάσει πέρισυ στις 11 Ιουνίου από την πλατεία Συντάγματος δοκίμασε μια ευχάριστη έκπληξη. Όχι, δεν είχαν αποφασίσει οι Αρχές μια ακόμα δαπανηρή ωστόσο προσοδοφόρα για τους εργολάβους αισθητική ανακατασκευή της πλατείας. Εκείνη τη φορά η πλατεία είχε μετατραπεί σε παραλία με σύνθημα «ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΝΟΥΜΕ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ.» και παρασύνθημα ΟΙ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ. ΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΚΑΜΠΙΝΓΚ ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΑΣ.» Toσκηνικό της πλατείας; Άμμος, ρακέτες, φιλέ βόλλεϋ, πλαστικές πισίνες. Ακολουθεί η υπογραφή των Freecampistas.
Γιατί κατασκηνώνουμε στο κέντρο της πόλης;
Πολλοί θα μας πουν αργόσχολους κι αργόσχολες; Άλλοι θα πουν πως δεν έχουμε τίποτα καλύτερο να κάνουμε. Μήπως τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα και μας αφορούν όλους και όλες;
"Φέτος μένουμε Ελλάδα", λέει ο Αβραμό. "Φέτος μένω σπίτι μου!", λέει ένας στους τρεις!
Γιατί άραγε; Δεν έχουν όρεξη να φύγουν από την τσιμεντούπολη; Όχι, αλλά επειδή όλα ακριβαίνουν και στη "ζούγκλα" των αετονύχηδων δωματιάδων ή του "ένα σουβλάκι, δύο ευρώ" όλοι και όλες είμαστε απροστάτευτοι. Ο καπιταλισμός είναι 24ωρος και παντός καιρού. Η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο ισχύει σε όλες τις συνθήκες και τις εποχές. Ακόμα και τα καλοκαίρια.Χτίζονται "ονειρεμένα" θέρετρα μαζικής υπερκατανάλωσης, όπου ο ταξιδιώτης αντιμετωπίζεται σαν πελάτης και τίποτα άλλο: "Τάισε τον, κοίμισε τον, πάρε τα λεφτά και στείλ' τον πίσω". Γι' αυτό και δε θέλουν να επιτρέπουν σε μια μερίδα της κοινωνίας να ζει επιδεικτικά απλά και φτηνά, σε μια σκηνή, δίπλα στις μεγάλες "επενδύσεις" τους. Δε θέλουν να μένουν λίγα έστω ευρώ στις τσέπες μας για να καλύπτουμε άλλες ανάγκες.Εντέλει, δεν αρκεί να έχεις το δικαίωμα στις διακοπές. Πρέπει και να μπορείς να το ασκήσεις. Αλλά, είπαμε: το 36% δε μπορεί, λόγω των οικονομικών του. Στον κόσμο της επισφαλούς, μερικής κι ανασφάλιστης εργασίας, το αυτονόητο φαντάζει πολυτέλεια.
Λένε: "Αύξηση στις κρατήσεις από εξωτερικό!"
Η κύρια βιομηχανία της ελληνικής οικονομίας ετοιμάζεται για τους πελάτες της! Στις περιοχές που τα μεγάλα πρακτορεία, οι τουρ οπερέϊτορ, στέλνουν μαζικά γκρουπ τουριστών από το εξωτερικό, η τοπική οικονομία στο σύνολό της δεν κερδίζει ιδιαίτερα. Στις περιοχές που στοχεύουν στους "σκαφάτους", εμείς δε μπορούμε να πάμε. Αποτέλεσμα: και οι "ντόπιοι" να κάθονται σπίτι τους και οι "ξένοι" να μην ξαναπατούν από τους κερδοσκόπους.
Λένε: "Χρειαζόμαστε ανάπτυξη"
Για να έρθει, λένε, ο τουρισμός, παραλίες περιφράσσονται, γεμίζουν τσιμέντο, ο λουόμενος και η λουόμενη πληρώνουν είσοδο (ταρίφα ή καφέ) για να χρησιμοποιήσουν ένα χώρο που είναι, υποτίθεται, δημόσιος. Προστατευμένοι βιότοποι γίνονται γκαζόν και οι εφοπλιστές για άλλη μια φορά ακρίβυναν τα ναύλα κι αυτό δεν πλήττει μόνο τους νησιώτες αλλά και τους "στεριανούς".
Η αναζήτηση της χαμένης φύσης
Η φύση δεν είναι οι ωραίες εικόνες στο Γαιόραμα. Ούτε το ωραίο οικόπεδο με θέα που θα γινόταν ένα υπέροχο μπανγκαλόου. Είναι το φυσικό περιβάλλον γύρω και πέρα από τις πόλεις. Είτε πρόκειται για δάσος με πλατάνια, είτε για ξερολιθιές. Εκτός απ' το να το σεβόμαστε και να το προσέχουμε, θα πρέπει και να το χαιρόμαστε. Το διώξιμο του κόσμου από τη φύση και ο εγκλεισμός του σε τσιμεντένια κλουβιά (ακόμα κι όταν αυτό δεν είναι απαραίτητο) οδηγεί στην απαξίωση της αναγκαιότητας για ένα ευχάριστο φυσικό περιβάλλον. Κι έτσι, δεν αντιδρούμε και πολύ στην ιδιωτικοποίηση, την τσιμεντοποίηση, την αλλαγή του χαρακτήρα του.
Μα, έτσι δεν ήταν πάντα; Όχι, δεν ήταν! Και δεν εννοούμε μόνο τις τιμές και την ακρίβεια. Εννοούμε τις χιλιάδες οικογένειες που επέλεγαν το ελεύθερο κάμπινγκ για τις διακοπές τους, αλλά και όσες το επιλέγουν ακόμα. Τα "δωμάτια" όμως κυνήγησαν το ελεύθερο κάμπινγκ γιατί το δικαίωμα στο όνειρο (θερινής νυκτός) πρέπει να κοστίζει.
Λένε: "Μα οι ελευθεροσκηνίτες βρομίζουν!"
Είναι η κυρίαρχη αντίληψη που έχει μια δόση αλήθειας. Όμως η πλειοψηφία όχι μόνο δεν αφήνει τίποτα πίσω της (μαζεύει ακόμη και τα αποτσίγαρα), αλλά σε πολλές περιπτώσεις καθαρίζει και τις παραλίες απ' τη βρώμα που φέρνουν οι "απλοί" λουόμενοι ή τα κύματα το χειμώνα. Αν από ένα πεζοδρόμιο περάσουν 1.000 άτομα και δεν πετάξουν τίποτα, είναι σαν να μη πέρασε κανείς. Ένας να το κάνει, θα φανεί. Μόνο που στο πεζοδρόμιο το σκουπίδι θα το μαζέψει ο οδοκαθαριστής, στο ελεύθερο κάμπινγκ ο επόμενος ελευθεροσκηνίτης.
"Να τους πατάξουμε!": Η καταστολή φοράει σορτς.
Οι νέοι εγκληματίες του καλοκαιριού έχουν βρεθεί. Εκεί που οι πάντες (προσπαθούν να) απολαμβάνουν τη ραστώνη, κλιμάκια της αστυνομίας σέρνουν δεκάδες νέους και νέες στο αυτόφωρο. Επειδή κατασκήνωσαν στη φύση. Με τη λογική του "10 πρέπει, 10 θα πιάσουμε". Αλλά, το να κυνηγήσουν τους κερδοσκόπους και όσους καταπατούν τις παραλίες δεν τους περνάει από το μυαλό.Η μετατροπή μιας ακόμα ανθρώπινης ανάγκης σε εμπόρευμα και οι όποιες αντιστάσεις αναπτύσσονται, δε μπορεί παρά να προκαλούν την καταστολή εκ μέρους του κράτους και των εκάστοτε οικονομικών συμφερόντων που αυτό καλείται να υπηρετήσει. Οι συλλήψεις και τα πρόστιμα πέφτουν βροχή, σε όσους έκαναν ένα μόνο σφάλμα: αψήφησαν τους νόμους του κέρδους. Ε, αυτό δε μπορεί να μας αφήνει αδιάφορους.
Κι όμως, δεν αντιδρούν όλοι οι ντόπιοι!
Υπάρχουν δήμοι και κοινότητες που όχι μόνο επιτρέπουν, αλλά και στηρίζουν το ελεύθερο κάμπινγκ. Που παρέχουν στους ελευθεροσκηνίτες νερό και τουαλέτα, αλλά και καλή αποκομιδή των απορριμμάτων. Στο κάτω-κάτω τις συμφέρει κι οικονομικά.Το ελεύθερο κάμπινγκ είναι επιλογή:Επειδή είναι για όλα τα βαλάντια.Επειδή μπορούμε για ένα διάστημα να ζούμε κοντά στη φύση, ξεφεύγοντας από τους τέσσερις τοίχους που μας εγκλωβίζουν τον υπόλοιπο χρόνο. Επειδή η θάλασσα είναι πέντε βήματα απ' τη σκηνή. Όταν φύγει η σκηνή, η παραλία είναι πάλι άδεια. Ενώ τα αυθαίρετα δε φεύγουν!Επειδή δεν ενοχλούμε κανέναν.Επειδή μας αρέσει να κατασκηνώνουμε σε απόμακρες περιοχές.Επειδή είναι υπέροχα τα βράδια χωρίς ηλεκτρικό.
Επειδή η παραλία είναι ο "κήπος" μας. Αποτσίγαρα, φλούδες, καφέδες κ.λπ. δεν έχουν θέση εκεί. Ξέρουμε ότι θα ξανάρθουμε και γι' αυτό την αφήνουμε όπως τη βρήκαμε.Επειδή κάνουμε καλή παρέα με τους "γείτονες" και γνωρίζουμε κόσμο.Επειδή είναι μέσα στα δέντρα, τη δροσιά τους και την αύρα της θάλασσας.Επειδή δεν είμαστε ο ένας πάνω στον άλλο....
Το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού
Σε μια δημοκρατική/ πλουραλιστική κοινωνία κάθε ένας και κάθε μία έχουν δικαιώματα και μπορούν να τα χαίρονται. Αυτό ισχύει και το καλοκαίρι. Θεωρούμε πως το κυνήγι του ελεύθερου κάμπινγκ εν προκειμένω παραβιάζει το δικαίωμα της επιλογής μας και προσβάλει την αξιοπρέπεια μας. Επειδή μας επιβάλλουν έναν τρόπο ζωής διαφορετικό από αυτόν που εμείς επιλέγουμε.
Ελευθεροκατασκηνωτές-Ελευθεροκατασκηνώτριες
freecampgr@yahoo.gr
Τι ορίζει ο νόμος για το ελεύθερο κάμπινγκ
Νόμος 392 της 27/31.7.1976: Περί ιδρύσεωςκαι λειτουργίας χώρων οργανωμένης κατασκηνώσεως (κάμπινγκ) και άλλων τινών διατάξεων. (Α' 199)
Αρθρον 10. Παράγραφος 2. Απαγορεύεται η εγκατάσταση σκηνών ή στάθμευση τροχόσπιτων σε αρχαιολογικούς χώρους, αιγιαλούς, παραλίες, παρυφές δημόσιων δασών, και εν γένει κοινόχρηστους χώρους, καθώς και η φιλοξενία πέραν του ενός
τροχόσπιτου από καταστηματάρχες ή ιδιώτες. Οι παραβάτες τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι τρεις (3) μήνες ή με χρηματική ποινή ή και με τις δύο ποινές, εφόσον δεν προβλέπεται βαρύτερη ποινή από άλλη διάταξη, διατασσόμενης συγχρόνως υπό του
δικαστηρίου της βίαιης αποβολής τους. Διαδικασία τηρείται η οριζόμενη από τα άρθρα 417 επ. του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για την ανάκριση και εκδίκαση των επ' αυτοφόρο
πλημμελημάτων."
***Η παρ.2 όπως είχε τροποποιηθεί με το άρθρο μόνο του Ν. 779/1978 (ΦΕΚ Α 89), αντικαταστάθηκε ως άνω με την παρ.12 του άρθρου 4 του Ν.2160/1993 (ΦΕΚ Α 118)
Διακοπές στην Ελλάδα
Πανελλαδική έρευνα του ΙΝΚΑ
Ελάχιστο κόστος για διαμονή-διατροφή 15 ημερών μιας τετραμελούς οικογένειας 2.300 ευρώ το 2003 3.300 ευρώ το 2006
Γιατί δεν πάτε φέτος διακοπές;
73% οικονομικοί λόγοι
20% επαγγελματικές υποχρεώσεις
Πόσοι Έλληνες δεν πάνε καθόλου διακοπές;
44% (2006)
41% (2005)
39,6% (2004)
Που θα διαμείνετε στις διακοπές σας;
45% σε ιδιόκτητο σπίτι
27% σε συγγενικό-φιλικό σπίτι
28 σε ξενοδοχείο ή άλλο κατάλυμα
Διάρκεια των διακοπών της ελληνικής οικογένειας
7 μέρες 25% των Ελλήνων
10 ημέρες το 39%
15 ημέρες το 28%
20 ημέρες το 6,5%
30 ημέρες το 1,5%
Σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές περιορίζεται όλο και περισσότερο
Προορισμός των ταξιδιωτών
75% θάλασσα
20% βουνό
15% εκτός Ελλάδας προορισμοί, αυξημένο σημαντικά από πέρυσι λόγω κόστους.
Ακριβά προϊόντα και υπηρεσίες
Οι διαφορές τιμών για το ίδιο προϊόν ή υπηρεσία στις τουριστικές περιοχές παρουσιάζουν θεαματικές διαφορές σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα.
Η Ελλάδα χαρακτηρίζεται πλέον διεθνώς, ως ιδιαίτερα ακριβός τουριστικός προορισμός.
