Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Σαιν Λουίς. Ή αλλιώς ο τραγέλαφος των διοργανώσεων και το παγωτό χωνάκι
Οι τρίτοι Ολυμπιακοί αγώνες της νεώτερης ιστορίας έγιναν στο Σαιν Λούις των Η.Π.Α. το 1904. Δεν ήταν κάτι το ιδιαίτερο εκτός από το γεγονός ότι ήταν η χειρότερη των διοργανώσεων. Και όταν λέμε διοργανώσεις εννοούμε οποιεσδήποτε διοργανώσεις. Οι συγκεκριμένοι αγώνες δεν ήταν ούτε για τα πανηγύρια ή εναλλακτικά ένα πανηγύρι είναι πολύ καλύτερα οργανωμένο απ’ τους αγώνες που πραγματοποιήθηκαν στο Σαιν Λούις.
Καταρχάς δεν ήταν ακριβώς διεθνής αθλητική διοργάνωση. Τα υπερατλαντικά ταξίδια εκείνη την εποχή ήταν πανάκριβα για τους ευρωπαίους κι έτσι στους αγώνες έλαβαν μέρος κυρίως Αμερικανοί και Καναδοί αθλητές. Από τους 681 αθλητές οι 525 ήταν από τις Η.Π.Α.. Επίσης, οι αγώνες αυτοί δεν ήταν μεταξύ εθνών, αλλά μεταξύ αθλητών. Έτσι, κάθε αθλητής έπρεπε να χρηματοδοτήσει μόνος του την αποστολή του.
Η διοργάνωση κράτησε από τις 29 Αυγούστου έως τις 3 Σεπτεμβρίου. Ουσιαστικά 5 μέρες, αφού την Παρασκευή 2 Σεπτεμβρίου δεν έγιναν αγωνίσματα. Εάν κάποιος θεωρούνταν μειονότητα έπαιρνε μέρος σε διαφορετικούς αγώνες που ονομάζονταν «Ανθρωπολογικές Ημέρες». Βέβαια μειονότητα μπορεί να χαρακτηριστεί οποιοσδήποτε π. χ. μειονότητα της Ευρώπης μπορούν να θεωρηθούν οι Άγγλοι, αλλά αυτό δεν είναι της παρούσης. Οι διοργανωτές θεωρούσαν μειονότητα, σε γενικές γραμμές, οποιοδήποτε λαό τους ήταν παντελώς άγνωστος. Σκοπός των «Ανθρωπολογικών Ημερών» ήταν η αναμέτρηση εκπροσώπων από «απολίτιστες» φυλές, που ήταν ντυμένοι με παραδοσιακές ενδυμασίες. Κάποια από τα αγωνίσματα των υποαγώνων αυτών ήταν η λιθοβολία, η λασπομαχία, ο ακοντισμός με δόρατα και άλλα τέτοια ωραία.
Το καλύτερο όλων όμως ήταν ο Μαραθώνιος. Η μέρα που έγινε το αγώνισμα ήταν ιδιαίτερα υγρή και η θερμοκρασία ξεπερνούσε τους 30c. Μπροστά από τους αθλητές υπήρχε μία έφιππη δύναμη που άνοιγε δρόμο. Πίσω από τους αθλητές υπήρχαν αυτοκίνητα που μετέφεραν γιατρούς, κριτές και δημοσιογράφους. Οπότε οι αθλητές ήταν εγκλωβισμένοι πάντα σ’ ένα σύννεφο σκόνης.
Ο πρώτος, όχι ακριβώς ο νικητής αλλά ο πρώτος που έκοψε το νήμα ήταν Αμερικανός και τον έλεγαν Φρεντ Λορζ. Ο Φρεντ ξεκίνησε καλά τη διαδρομή αλλά κάπου στο 15 χιλιόμετρο έπαθε κράμπα οπότε κι έκανε ωτο – στοπ σ’ ένα αυτοκίνητο της συνοδείας. Μέσα από το αυτοκίνητο χαιρετούσε τον κόσμο και τους συναθλητές του. 18 χιλιόμετρα μετά η μηχανή του αυτοκινήτου άναψε κι έτσι αναγκάστηκαν να σταματήσουν. Ο Φρεντ ξεκούραστος πλέον αποφάσισε να συνεχίσει και μπήκε πρώτος στο στάδιο, όπου οι δημοσιογράφοι τον αποθανάτισαν στεφανωμένο μ’ ένα κλαδί ελιάς από την κόρη του αμερικανού προέδρου Ρούζβελτ. Όταν τον ανακάλυψαν, ισχυρίστηκε ότι δεν είχε κακές προθέσεις και δεν ήθελε να εξαπατήσει κανέναν αλλά δε μπορούσε ν’ αντισταθεί στις επευφημίες του πλήθους!
Ο πραγματικά πρώτος ήταν ο Τόμας Χικς. Κάποια στιγμή εμφανίστηκε στην είσοδο του σταδίου, έτοιμος να κόψει το νήμα, νόμιμα. Οι δημοσιογράφοι πήραν θέση για τη χαρακτηριστική φωτογραφία, το πλήθος επευφημούσε περιμένοντας τη στιγμή του τερματισμού και η κόρη του προέδρου αδημονούσε να στέψει έναν πραγματικό νικητή. Μάταια. Ο Χικς κατέρρευσε και μεταφέρθηκε εκτός σταδίου. Κατά βάση είχε καταρρεύσει πολύ πριν αλλά οι προπονητές του δεν τον άφηναν να εγκαταλείψει. Δεκαπέντε χιλιόμετρα πριν τον τερματισμό και ενώ ο αθλητής παρακαλούσε να τον αφήσουν να εγκαταλείψει, οι προπονητές του του έδωσαν ένα θειούχο μείγμα στρυχνίνης και ωμού αυγού και τον «ξαναπέταξαν» στο στίβο. Η διαδικασία αυτή επαναλήφθηκε αρκετές φορές μέχρι τον τερματισμό. Τα τελευταία μέτρα ο Χικς δεν τα έτρεξε. Τον κρατούσαν όρθιο οι προπονητές του, σέρνοντας τον και αυτός προσπαθούσε να κουνήσει τα πόδια του μπρος πίσω. Ο αθλητής είχε φτάσει στα όρια της αντοχής του και στο κατώφλι του θανάτου. Μετά τον τερματισμό χρειάστηκαν τέσσερις γιατροί για να τον συνεφέρουν.
Ο πραγματικός νικητής όμως ήταν ένας Κουβανός ταχυδρόμος, ο Φελίξ Καρχαβάλ.Ήταν ο πραγματικός νικητής γιατί χρειάστηκε να περάσει ένα μαραθώνιο για να τρέξει στο μαραθώνιο. Όταν άκουσε για τους αγώνες, αμέσως δήλωσε συμμετοχή. Ένα πρόβλημα είχε μόνο, δεν είχε λεφτά. Έψαξε λοιπόν για χορηγούς. Άρχισε να τρέχει γύρω, γύρω στην κεντρική πλατεία της Αβάνας και κατόπιν ανέβαινε πάνω σ’ ένα κασόνι κι εκλιπαρούσε για δωρεές. Μετά από κάμποσες επαναλήψεις κατάφερε να μαζέψει τα απαραίτητα χρήματα για το ταξίδι στις Η.Π.Α.. Φτάνοντας όμως στη Νέα Ορλεάνη έχασε το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων του σε διάφορα τυχερά παιχνίδια. Έτσι, αναγκάστηκε να κάνει ωτο – στοπ σε οτιδήποτε μπορείς να κάνεις ωτο – στοπ, καθώς την εποχή εκείνη τα αυτοκίνητα σπάνιζαν, για να φτάσει τελικά στο Σαιν Λούις. Όταν επιτέλους έφτασε στον προορισμό του, οι κριτές δεν τον άφηναν να τρέξει γιατί δεν είχε αθλητική περιβολή. Τη λύση έδωσε ένας αστυνομικός, ο οποίος μ’ ένα ψαλίδι έκοψε τα μανίκια και τα μπατζάκια του Φελίξ. Ο ηρωικός ταχυδρόμος έτρεξε το μαραθώνιο με καθημερινά παπούτσια. Ο στόχος πλησίαζε να γίνει πραγματικότητα. Η καθιέρωση δεν ήταν μακριά. Ο Φελίξ ήταν ενθουσιασμένος που έπαιρνε μέρος στον αγώνα. Ήταν τόσο ενθουσιασμένος που, συχνά σταματούσε κι έπιανε κουβέντα με τους θεατές σε σπαστά αγγλικά.Η νίκη φαίνονταν ήδη. Ώσπου τον τύφλωσε... η πείνα. Ο αθλητής δεν είχε περάσει και λίγα, για να φτάσει στο Σαιν Λούις. Το στομάχι του, δικαιολογημένα, άρχισε να διαμαρτύρεται. Στην αρχή έκλεψε λίγα ροδάκινα από έναν κριτή. Ύστερα βρήκε ένα περιβόλι με μήλα κι έκανε μια στάση για να φάει και να πάρει δυνάμεις. Μοιραίο λάθος. Τον έπιασε στομαχόπονος και η στάση, για ευνόητους λόγους, παρατάθηκε. Τελικά ο Φέλιξ Καρχαβάλ κατάφερε να τερματίσει τέταρτος.
Υπήρξαν και άλλα στραβά κατά τη διάρκεια της κούρσας, όπως η περίπτωση του Αφρικανού Λεντάου, που αναγκάστηκε να κάνει κάποια χιλιόμετρα παραπάνω από τους άλλους, όταν τον κυνήγησαν σκυλιά. Υπήρξε όμως και ένα θετικό από αυτούς τους αγώνες. Το παγωτό χωνάκι. Ο Άρνολντ Φορνάτσου είχε ένα μικρό κιόσκι στους αγώνες και πουλούσε παγωτό, όταν τελείωσαν τα χάρτινα μπολ, μέσα στα οποία το σερβίριζε. Δίπλα του βρίσκονταν ένα μαγαζί που πουλούσε βάφλες. Αυτό ήταν. Μέσα σε δέκα χρόνια το ένα τρίτο όλων των παγωτών σερβίρονταν σε χωνάκι.
Για την ιστορία και μόνο να πούμε ότι οι Ολυμπιακοί αγώνες του Σαιν Λούις ήταν τόσο αποτυχημένοι που αποφασίστηκε από την Ολυμπιακή επιτροπή να διοργανωθεί η μεσολυμπιάδα του 1906 για να ζωντανέψει το ολυμπιακό κίνημα. Η μεσολυμπιάδα αυτή δεν λογίζεται σαν επίσημος αγώνας.
Υ. Γ. Κατά τη διάρκεια της έκδοσης του προηγούμενου τεύχους συνέβη κάτι που ο αρθρογράφος περίμενε τουλάχιστον ένα χρόνο. Ήρθε το καλοκαίρι. Έτσι, ήρθε το θέρος και φώλιασε στο μυαλό του με αποτέλεσμα να εκτοπιστεί ακόμα και ο δαίμονας του τυπογραφείου. Που σημαίνει ότι στο άρθρο για τον DouglasAdams του τεύχους 23, Μάιος – Ιούνιος, δεν έγινε κάποιο λάθος, αλλά ξεχάσαμε να αναφέρουμε ότι το διασημότερο βιβλίο του Γαλαξία, το Γυρίστε το Γαλαξία με Ωτο – στοπ, εκδίδεται στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Παραπέντε, σε ευφυή μετάφραση Δημητρή Αρβανίτη. Και λέω ευφυή γιατί ο Δημήτρης Αρβανίτης είναι ο άνθρωπος που έκανε πιο προσιτό στους Έλληνες τον γαλαξιακό ήρωα Φορντ, ξαναβαφτίζοντάς τον σε Φορντ Έσκορντ, αφού στο αγγλικό πρωτότυπο υπήρχε σαν Φορντ Πέρφεκτ, μοντέλο το οποίο δεν υπάρχει στην Ελλάδα και επομένως σαν όνομα θα φαίνονταν... ουρανοκατέβατο.
ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ και προσοχή στην άμμο. Καμιά φορά μπορεί να βουλιάξεις μέσα σε αυτή.
