Το Υποβρύχιο ευχαριστεί θερμά όλους τους αναγνώστες που κατά
καιρούς έχουν επικοινωνήσει με το περιοδικό είτε γραπτώς είτε τηλεφωνικώς.
Είναι αυτή η αμεσότητα στην επαφή που μας κάνει να συνεχίζουμε να κάνουμε αυτό
που γουστάρουμε με ακόμα περισσότερο κουράγιο και πίστη. Τα στοιχεία του
αναγνώστη που συνέταξε το παρακάτω γράμμα είναι στη διάθεση του περιοδικού και
θα δημοσιευτούν μετά το πόρισμα των γραφολόγων της αντιτρομοκρατικής. Τα σκίτσα μας τα έστειλε ο Βαγγέλης Κ, Γαλάτσι tripcore50@hotmail.com
Προς Έλληνες, φιλόπτωχους και φιλότεχνους
Κάποτε ονειρευόμασταν να δούμε και στην Αθήνα φεστιβάλ,
θεατρικές ομάδες, χοροθέατρα. Μεγάλες συναυλίες και εκθέσεις, δρώμενα που μόνο
με ταξίδια στο εξωτερικό μπορούσαμε να απολαύσουμε. Οι εποχές άλλαξαν, τα
φεστιβάλ ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια, οι συναυλιακοί χώροι πλήθυναν, διάσημα
χοροθέατρα δίνουν παραστάσεις, μέχρι και τα διαμερίσματα γίνονται γκαλερί κι
όμως μερικοί από εμάς, που ονειρευόμασταν, δείχνουμε σκεπτικιστές μπροστά σε
αυτή την αλλαγή. Όση αλήθεια κι αν υπάρχει στη θεωρία για το ανικανοποίητο της
ανθρώπινης φύσης θα προτιμήσουμε να εξηγήσουμε τον σκεπτικισμό μας με πιο
πρακτικά και πολιτικά επιχειρήματα.
Το πρώτο επιχείρημα είναι και το πιο πρακτικό. Το οικονομικό.
Οι εκδηλώσεις πολλές μα οι τιμές υψηλές έως απαγορευτικές, οι μισθοί χαμηλοί,
οι γονείς ήδη βεβαρυμένοι με δάνεια στην τράπεζα. Είναι αδύνατον να
ανταποκριθεί κανείς με επάρκεια στον καλλιτεχνικό αυτό οργασμό. Μοιραία
αισθάνεται το αίσθημα αποκλεισμού από την καλλιτεχνική ζωή της πόλης λόγω
οικονομικών δυσχερειών. Μόνο οι διαφημιστές των εν λόγω εκδηλώσεων, παραγωγοί
ραδιοφώνου και λοιποί δημοσιογράφοι, πρώην Κνίτες νυν Συνασπιστές οι
περισσότεροι, τις προπαγανδίζουν και ανέμελοι σχεδόν χαζοχαρούμενοι, με τα
ονόματά τους ήδη στις λίστες των guests, αδιαφορούν για το οτι μεγάλο μέρος του πληθυσμού αδυνατεί
να ακολουθήσει. Από την πλευρά των υπευθύνων αμελητέα είναι η κριτική που
γίνεται για τα ακριβά εισιτήρια. Ούτε είναι σωστό αυτό που δυστυχώς συμβαίνει,
να αναγκάζεται δηλαδή το κοινό στον πολυδιάστατο χώρο του πνεύματος και της
τέχνης να συμπεριφέρεται μονοδιάστατα και οπαδικά προτιμώντας πχ τις συναυλίες
από τις θεατρικές παραστάσεις ή τον κινηματογράφο εις βάρος του βιβλίου, που
ακρίβυνε κι αυτό.
Προς απογοήτευση τυχόν λογιστών και εκσυγχρονιστών που ίσως
σπεύσουν να μας εξηγήσουν "ρεαλιστικά" οτι οι τιμές αυτές
αντιστοιχούν στα σημερινά οικονομικά δεδομένα δηλώνουμε οτι ο κύριος
προβληματισμός μας για την νέα κατάσταση στην καλλιτεχνική ζωή της χώρας
εδράζεται αλλού.
Αν δηλαδή τα φθηνά και κακόγουστα τηλεοπτικά σήριαλ, τα
χυδαία δελτία ειδήσεων των μεγάλων καναλιών με την παραπληροφόρησή τους, ο
καταιγισμός ασήμαντων πληροφοριών και μηνυμάτων που αποπροσανατολίζουν πέτυχαν
την αποχαύνωση του μέσου Έλληνα, τότε αν οι θιασώτες της νέας τάξης πραγμάτων
ήθελαν να απονευρώσουν και τα ανήσυχα πνεύματα, καλλιτέχνες και διανοούμενους
μια τέτοια κατάσταση σαν τη σημερινή θα προωθούσαν.
Έναν καταιγισμό από "events", όπως τα λένε, προς το πεινασμένο φιλότεχνο κοινό
της Αθήνας. Καμία αμφιβολία οτι ο καταιγισμός αυτός φέρνει και αγαπημένα
πράγματα και πρόσωπα της αλλοδαπής που ο καθένας από εμάς έχει του λόγους του
να προσμένει και να τον κάνουν χαρούμενο. Αυτό όμως είναι κάτι προσωπικό,
μεμονωμένο έξω από το γενικό πλαίσιο. Εδώ κρίνεται η συνολική πολιτική, γιατί
υπάρχει τέτοια. Ούτε αγνοούμε οτι η τελοιοποίηση των επικοινωνιακών και
μεταφορικών μέσων προκαλούν πυκνότητα πληθυσμών και πολιτισμών ευνοώντας
τέτοιες καταστάσεις. Υπάρχουν πίσω προθέσεις κι αυτές κρίνονται.
Είναι λοιπόν η ίδια πολιτική των απανταχού εκσυγχρονιστών, η
παγκοσμιοποίηση στην καλλιτεχνική της έκφραση. Η δυτική μαζική κουλτούρα
εξαρχής απελευθερωμένη από εθνικούς, πολιτισμικούς δεσμούς, που χάρη στην
αφομοιωτική και συνδυαστική ικανότητά της, προσπαθεί να εκτοπίσει τις εθνικές,
λαϊκές κουλτούρες, για να θυμηθούμε και την προβληματική που ανέπτυξε στο
βιβλίο του "Από τον 20ο στον 21ο αιώνα" ο αείμνηστος σύγχρονος
φιλόσοφος Παναγιώτης Κονδύλης. "Η κύρια λειτουργία της θα ήταν να συνιστά
ένα τεράστιο χωνευτήρι, δηλαδή να επιτελεί mutatis mutandis" σε παγκόσμια κλίμακα ό,τι
επιτέλεσε η μαζική κουλτούρα εντός του πολυεθνικού κράτους των Ηνωμένων
Πολιτειών : να ισοπεδώνει κι έτσι να ενοποιεί.".Η γνωστή δηλαδή
εθελοτυφλία των κρατούντων οτι οι εθνικές και πολιτισμικές ιδιαιτερότητες θα
αποδυναμωθούν τόσο ώστε να δώσουν τη θέση τους σε μια παγκόσμια κουλτούρα.
Ακόμη κι αν το θέλαμε αυτό δεν πρόκειται να γίνει έστω κι αν μας ανησυχεί ήδη
μια παγκόσμια ομοιομορφία στον τρόπο του εργάζεσθαι, στην μορφή διασκέδασης και
σε εξωτερικά χαρακτηριστικά.
Στα υφιστάμενα, τώρα, πλαίσια ποιά η συμμετοχή της Ελλάδας
στο προαναφερθέν χωνευτήρι; Σ'ένα πρώτο επίπεδο, του κυρίως ρεύματος, τα ίδια
και τα ίδια. Θεοδωράκης, Φαραντούρη, Σαββόπουλος, Νταλάρας. Έχουμε Μέγαρο
Μουσικής και δεν έχουμε νέους Έλληνες δημιουργούς να παίξουν εκεί. Το καλοκαίρι
πολυάριθμες αξιολογότατες παραστάσεις αρχαίου ελληνικού θεάτρου που εν τέλει σε
κάνουν να απορείς πώς τόσα χρόνια τόσος Ευριπίδης και Αισχύλος, τόσα νοήματα
δεν έδωσαν το έναυσμα για μία νέα ελληνική αναγέννηση. Πώς είναι δυνατόν το
επίπεδο του λαού να παραμείνει χαμηλό; Απόδειξη οτι σημασία έχει η γενική
πολιτιστική πολιτική κι όχι τα επιμέρους.
Στον εναλλακτικό χώρο τα πράγματα είναι πολλά και
ενδιαφέροντα. Μεράκι, όρεξη για δουλειά, εκθέσεις, πρωτοβουλίες, κατασκευές,
μουσικές και παραστάσεις που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τα ξένα. Αυτή
είναι ίσως η μόνη η ένσταση. Η μίμηση. Ικανά παιδιά, παγιδευμένα όμως τα
μεγαλύτερα στον μαρξισμό, τα νεότερα στον μηδενισμό, αρνούνται, όχι όλα, να
ψάξουν Ελλάδα αν και θα τους ήταν τόσο χρήσιμο ακόμη και στις πιο μεταμοντέρνες
διαθέσεις, τις πιο avant gardeανησυχίες.
Τι άλλο να καταθέσουμε σε τουτη'δω τη σελίδα; Όταν κάποιος
δεν προλαβαίνει να μιλήσουμε για την τύχη της Κύπρου σήμερα διότι πρέπει να
πάει οπωσδήποτε στο αφιέρωμα στους αδερφούς Ταβιάνι, όταν ο Manu Chao, πρώην αρχηγός των
σκληροπυρινικών αριστεριστών MANO NEGRA τραγουδάει στο θέατρο Βράχων με 11.500 δρχ εισιτήριο, εμείς συστήνουμε
ψυχραιμία και σωστές επιλογές.
Όλα τα παραπάνω θα μπορούσαν να αναιρεθούν αν θεωρούσαμε τον
καλλιτεχνικό αυτό οργασμό σημείο των καιρών. Αυτό που μάλλον ο Σοπενάουερ είπε
οτι η τέχνη είναι η μόνη παρηγοριά. Όταν όλα γύρω σου καταρρέουν κι εσύ δεν
μπορείς να κάνεις τίποτα, η τέχνη είναι παρηγοριά και ανακούφιση. Ωραία, έτσι
είναι. Και τουτη'δω την Ελλάδα ποιός θα την κάνει καλύτερη, ανθρώπινη και
φωτεινότερη; Μήπως σ'αυτήν δεν οφείλουμε την ύπαρξή μας; Αυτή δεν μας χάρισε το
πνεύμα για να κάνουμε τέχνη; Ποιός θ'αγωνιστεί γι'αυτήν αν όχι εμείς; Αντέχετε
ω φιλόμουσοι Αθηναίοι;
Όσοι
ζωντανοί
Ευ ιός
Απάντηση:
Το γράμμα έφτασε στο περιοδικού πέρυσι τέτοια εποχή και
πραγματικά χαίρομαι που δεν βιαστήκαμε να το δημοσιεύσουμε. Έτσι στο σκέλος στο
οποίο αναφέρεστε στο Μάνο Τσάο πήρατε φαντάζομαι μια απάντηση από τη φετινή
συναυλία στη Φρεαττύδα όπου παρά το χαμηλό εισιτήριο (15Ε), η συναυλία
ουσιαστικά ήταν δωρεάν με τα ντου που γίνανε. Μια δεύτερη είναι όσα είπε ο
Μανού στις σελίδες του περιοδικού που κρατάτε.
Χαίρομαι που θίγετε ένα τόσο μεγάλο ζήτημα για τις
πανάκριβες τιμές των εισιτηρίων. Δυστυχώς πλην ελαχίστων εξαιρέσεων οι άνθρωποι
που ασχολούνται με τη διοργάνωση συναυλιών δεν μπορούν να αντιληφθούν το βάρος
του λειτουργήματος το οποίο επιτελούν τυφλωμένοι από τη γενικότερη λάμψη της
απληστίας και της κερδοσκοπίας που χαρακτηρίζει την εποχή μας. Γι' αυτό και οι
περισσότερες συναυλίες θυμίζουν πλέον εκκλησία αφού οι άνθρωποι που μπορούν να
καταβάλουν ένα τόσο μεγάλο αντίτιμο συνήθως στερούνται του αυθεντικού feeling.
Ωστόσο δε νομίζω ότι πρόκειται για συνομωσία με απώτερο
σκοπό τον αποκλεισμό των μαζών από το πνεύμα. Απλά οι διοργανωτές θέλουν με ένα
και μόνο event να πάνε
στις ... Μπαχάμες. Έχει καταντήσει σαν τις τουριστικές επιχειρήσεις του Αιγαίου.
Δουλεύουμε δυο μήνες το καλοκαίρι για να πάμε στα σαλέ το χειμώνα. Είναι κρίμα.
Όσο λοιπόν αυτοί αισχροκερδούν μια είναι η απάντηση. ΝΤΟΥ!
