Happiness is a warm gun
Σε μια έξαρση ηρωισμού, ο αγαπημένος φίλος Μ., μεταμορφωμένος σε Καταστγόφ-Αουτοκαταστγόφ, άνοιξε την μπαλκονόπορτα, σκαρφάλωσε στο κάγκελο, τίναξε την μπέρτα του κι έφυγε από τον τέταρτο για χώρες μαγικές. Πέντε μήνες μετά, όταν επέστρεψε από το κώμα, είπε ένα ω-ρε-πούστη-μου, ζήτησε ένα πεϊνιρλί κι άρχισε να απολαμβάνει την άγρια χαρά τού να μαθαίνεις να περπατάς απ’ την αρχή.
Πρωτοχρονιά παρά τέταρτο (Η χαρά της γιορτής). Τα πλακάκια του μπάνιου παγωμένα, ατμοί παντού, η πόρτα κλειδωμένη (Η χαρά της απομόνωσης). Εκείνος απ’ έξω βρίζει και χτυπιέται, απειλεί να τη σπάσει (Η χαρά του αλκοόλ). Είμαι χωμένη ανάμεσα στο πλυντήριο και τον τοίχο (Η χαρά του ασύλου) και κλαίω όσο αντέχω (Η χαρά του ξεσπάσματος). Στο πάτωμα, μυξιασμένα κωλόχαρτα, οδοντόκρεμες, ένας σπασμένος καθρέφτης (Η χαρά του δημιουργικού χάους). Απ’ τους ατμούς αναδύεται ο Έλβις εσταυρωμένος (Η χαρά της ντάγκλας). Το καλό φόρεμα σέρνεται στα νερά, τα χέρια και τα μάτια μου μουντζουρωμένα με μαύρο μολύβι, στο πρόσωπο κόκκινα εξανθήματα από το κλάμα και στα μάτια σπασμένα αγγεία (Η χαρά της κινηματογραφικής εξαθλίωσης).
Έχει πάει 12 και ο Έλβις κατεβαίνει απ’ το σταυρό για να μου δώσει το δώρο μου. Μια Mercedes-Benz (Η χαρά της Τζάνις Τζόπλιν και της ντάγκλας μαζί). Έξω ακούγονται πυροτεχνήματα, γέλια, ποτήρια, η εφιαλτική φωνή κάποιου παρουσιαστή να καλωσορίζει το 2009 (Οι χαρές των Άλλων). Τον ακούω να πέφτει κουρασμένος πάνω στην πόρτα και να καταλήγει στο πάτωμα. Του ρίχνω τα υπογλώσσια απ’ τη χαραμάδα κι αυτός κλαίει (Η χαρά της ισοπέδωσης του άλλου). Στέκομαι πάνω απ’ την τουαλέτα και επιδίδομαι σ’ έναν πανάκριβο εμετό (Η χαρά της εξαγωγικής διαδικασίας). Τα πρώτα λεπτά του χρόνου με βρίσκουν ημιλιπόθυμη σ’ ένα κρύο μπάνιο με καφέ πλακάκια. Δεν έχει πιο κάτω. Η χαρά τού να έχεις πιάσει πάτο. Η χαρά της σκέψης ότι δεν έχει χειρότερο. Η χαρά ότι την έχεις σκαπουλάρει. Η χαρά ότι θα φύγεις. Η χαρά ότι όλα θα πάνε καλά. Εκείνος δίνει μια τελευταία κλοτσιά στην πόρτα και σπάει την κλειδαριά. Η χαρά της καταστροφής. 2009 και πέντε πρώτα λεπτά. Κοιταζόμαστε και κλαίμε βουβά. Αγκαλιασμένοι. Δεν πάω πουθενά. Η χαρά της αυτοκαταστροφής. Η χαρά είναι παντού. Και είναι η χειρότερη ντρόγκα.
Η Άγρια Χαρά είναι η ζούγκλα της κανονικής χαράς, η σκοτεινή πλευρά της. Κρατάει λιγότερο και την πληρώνεις ακριβότερα. Είναι εκείνες οι στιγμές καταστροφής και αυτοκαταστροφής που κουβαλάς περήφανος, σαν κρυφά παράσημα, στην προσωπική σου μυθολογία. Η Άγρια Χαρά είναι η υπερβολική δόση της κανονικής –γι’ αυτό και τη νιώθεις πολλαπλάσιά της– αλλά, όπως καθετί που ξεπερνά το μέτρο και ενίοτε το νόμο ή τη λογική, κοστίζει.
Υπήρξαν ολόκληρες σεκάνς στην ταινία της ζωής μας που ξυπνούσαμε το πρωί σαν κουρελάκια, γιατί το προηγούμενο βράδυ μεταμορφωνόμασταν σε σούπερ ήρωες, τους γνωστούς Καταστγόφ-Αουτοκαταστγόφ . Στολή μας, το θολωμένο βλέμμα που έλεγε «απόψε θα ζήσουμε» και παντιέρα μας το «kill your darlings» (όπου darlings βάλε τον αγαπημένο μας εαυτό και τους αγαπημένους μας άλλους).
Οι άθλοι μας; Μας θυμάμαι να σπάμε αναρίθμητες δωδεκάδες ποτήρια, κραυγάζοντας ηδονικά κάθε φορά που το γυαλί συναντούσε το πάτωμα. Να πίνουμε έναν Ατλαντικό μέχρι να βουλιάξουμε μέσα του και να μας ξεβράσει στα Επείγοντα. Να πετάμε στη χώρα της αγγελόσκονης καβάλα σε άσπρα άλογα για να φτάσουμε εγκαίρως στο φεστιβάλ των Λάθος Επιλογών. Να χανόμαστε κάτω από τόνους αποτσίγαρα και πεταμένα ρούχα και ξένα σώματα που δεν θυμόμαστε από πού τα ψωνίσαμε και γιατί. Και να χαιρόμαστε γιατί τα κάναμε δικά μας κι αυτά. Μας θυμάμαι, επίσης, να σπάμε με τη γλώσσα μας τα κόκαλα των άλλων ή να υπομένουμε γλυκά όποιο μαρτύριο δεόταν ο άλλος να μας χαρίσει. Να ξεχνάμε τον εαυτό μας για χάρη του, να αγγίζουμε τον πάτο για να μας προσέξει και να καυλώνουμε με την κατάντια μας. Να ρίχνουμε τάπες στο βαρέλι επί δώδεκα χρόνια περιμένοντας να ωριμάσουμε και να κοπούν οι μαλακίες. Να κόβονται οι μαλακίες και να αρχίζουν οι πουστιές. Να κλαίμε –θύτες και θύματα- στη συνειδητοποίηση ότι όλοι είμαστε κατά βάθος παιδάκια που ζητούν ένα πράγμα: τη χαρά.
Υπάρχει μια λεπτή γραμμή που χωρίζει την ηδονή του πνιγμού από τον ίδιο τον πνιγμό. Αντίστοιχα, στο κυνήγι της Άγριας Χαράς υπάρχει ένα όριο μεταξύ της αυτοκαταστροφής και της απόλυτης καταστροφής. Κάποιοι από τους σούπερ ήρωες, με τους οποίους συνεργάστηκα κατά καιρούς για τη σωτηρία της ψυχής μας, αγνόησαν αυτό το όριο που χωρίζει τη ζωή από τη ζώνη του λυκόφωτος.
Σε μια έξαρση ηρωισμού, ο αγαπημένος φίλος Μ., μεταμορφωμένος σε Καταστγόφ-Αουτοκαταστγόφ, θέλησε να αγγίξει τη χαρά πετώντας. Άνοιξε την μπαλκονόπορτα, σκαρφάλωσε στο κάγκελο, τίναξε την μπέρτα του και έφυγε από τον τέταρτο για χώρες μαγικές. Πέντε μήνες μετά, όταν επέστρεψε από το κώμα, είπε ένα ω-ρε-πούστη-μου, ζήτησε ένα πεϊνιρλί και άρχισε να απολαμβάνει την άγρια χαρά τού να μαθαίνεις να περπατάς απ’ την αρχή. Άλλοι αγαπημένοι υπερ-ήρωες χάθηκαν στη στροφή και δεν τους ξανάδαμε ποτέ, άλλοι βρίσκονται ακόμη δίπλα μας και όταν βρεθούμε όλοι μαζί μετράμε τα παράσημά μας.
Τσιγάρο. Ποτό. Ναρκωτικά. Φαγητό. Αδράνεια. Τζόγος. Έρωτας. Ξύλο. Ταχύτητα. Ψέμα. Διαστροφή. Καταστροφή. Έγκλημα. Όλα ηδονίζουν το χρήστη ή το θύτη –ή ακόμη και το θύμα- τη στιγμή που τελούνται. Όλα εμπεριέχουν κίνδυνο. Κάποια απ’ αυτά σε στέλνουν τσιφ σε τόπους χλοερούς, άλλα σε στέλνουν φυλακή και άλλα σε γκρίζες ζώνες, γιατρούς και ψυχιάτρους. Πού έγκειται, λοιπόν, η άγρια χαρά; Ίσως στο ότι επιτυγχάνεται μόνο με ψυχικό και σωματικό κόστος. Ίσως γιατί προϋποθέτει μια προσωπική υπέρβαση. Ίσως γιατί είναι επικίνδυνη. Ίσως γιατί αγαπάμε τους καταραμένους ήρωες. Μάλλον γιατί η ανθρώπινη φύση φλέρταρε ανέκαθεν με το θάνατο. Σίγουρα γιατί θέλουμε η ιστορία της ζωής μας να γραφτεί με λέξεις που κανείς ποτέ δεν φαντάστηκε ότι υπήρχαν. Τουλάχιστον όχι σ’ αυτή τη σειρά.
Μπορεί κανείς να πει ότι η χαρά της καταστροφής και της αυτοκαταστροφής είναι μια διαστρεβλωμένη αντίληψη της αληθινής, κανονικής, υγιούς χαράς. Κι εγώ μπορώ με τη σειρά μου να πω ότι η χαρά ηθική δεν έχει και χαρά στον που την έχει.
Η απόλαυση είναι βέβαιη, ο κίνδυνος ενδεχόμενος. Enjoy responsibly.
ΥΓ.: Γιωργάκη Κ., μου άρεσε που με έδερνες στα διαλείμματα.
Πρωτοχρονιά παρά τέταρτο (Η χαρά της γιορτής). Τα πλακάκια του μπάνιου παγωμένα, ατμοί παντού, η πόρτα κλειδωμένη (Η χαρά της απομόνωσης). Εκείνος απ’ έξω βρίζει και χτυπιέται, απειλεί να τη σπάσει (Η χαρά του αλκοόλ). Είμαι χωμένη ανάμεσα στο πλυντήριο και τον τοίχο (Η χαρά του ασύλου) και κλαίω όσο αντέχω (Η χαρά του ξεσπάσματος). Στο πάτωμα, μυξιασμένα κωλόχαρτα, οδοντόκρεμες, ένας σπασμένος καθρέφτης (Η χαρά του δημιουργικού χάους). Απ’ τους ατμούς αναδύεται ο Έλβις εσταυρωμένος (Η χαρά της ντάγκλας). Το καλό φόρεμα σέρνεται στα νερά, τα χέρια και τα μάτια μου μουντζουρωμένα με μαύρο μολύβι, στο πρόσωπο κόκκινα εξανθήματα από το κλάμα και στα μάτια σπασμένα αγγεία (Η χαρά της κινηματογραφικής εξαθλίωσης).
Έχει πάει 12 και ο Έλβις κατεβαίνει απ’ το σταυρό για να μου δώσει το δώρο μου. Μια Mercedes-Benz (Η χαρά της Τζάνις Τζόπλιν και της ντάγκλας μαζί). Έξω ακούγονται πυροτεχνήματα, γέλια, ποτήρια, η εφιαλτική φωνή κάποιου παρουσιαστή να καλωσορίζει το 2009 (Οι χαρές των Άλλων). Τον ακούω να πέφτει κουρασμένος πάνω στην πόρτα και να καταλήγει στο πάτωμα. Του ρίχνω τα υπογλώσσια απ’ τη χαραμάδα κι αυτός κλαίει (Η χαρά της ισοπέδωσης του άλλου). Στέκομαι πάνω απ’ την τουαλέτα και επιδίδομαι σ’ έναν πανάκριβο εμετό (Η χαρά της εξαγωγικής διαδικασίας). Τα πρώτα λεπτά του χρόνου με βρίσκουν ημιλιπόθυμη σ’ ένα κρύο μπάνιο με καφέ πλακάκια. Δεν έχει πιο κάτω. Η χαρά τού να έχεις πιάσει πάτο. Η χαρά της σκέψης ότι δεν έχει χειρότερο. Η χαρά ότι την έχεις σκαπουλάρει. Η χαρά ότι θα φύγεις. Η χαρά ότι όλα θα πάνε καλά. Εκείνος δίνει μια τελευταία κλοτσιά στην πόρτα και σπάει την κλειδαριά. Η χαρά της καταστροφής. 2009 και πέντε πρώτα λεπτά. Κοιταζόμαστε και κλαίμε βουβά. Αγκαλιασμένοι. Δεν πάω πουθενά. Η χαρά της αυτοκαταστροφής. Η χαρά είναι παντού. Και είναι η χειρότερη ντρόγκα.
Η Άγρια Χαρά είναι η ζούγκλα της κανονικής χαράς, η σκοτεινή πλευρά της. Κρατάει λιγότερο και την πληρώνεις ακριβότερα. Είναι εκείνες οι στιγμές καταστροφής και αυτοκαταστροφής που κουβαλάς περήφανος, σαν κρυφά παράσημα, στην προσωπική σου μυθολογία. Η Άγρια Χαρά είναι η υπερβολική δόση της κανονικής –γι’ αυτό και τη νιώθεις πολλαπλάσιά της– αλλά, όπως καθετί που ξεπερνά το μέτρο και ενίοτε το νόμο ή τη λογική, κοστίζει.
Υπήρξαν ολόκληρες σεκάνς στην ταινία της ζωής μας που ξυπνούσαμε το πρωί σαν κουρελάκια, γιατί το προηγούμενο βράδυ μεταμορφωνόμασταν σε σούπερ ήρωες, τους γνωστούς Καταστγόφ-Αουτοκαταστγόφ . Στολή μας, το θολωμένο βλέμμα που έλεγε «απόψε θα ζήσουμε» και παντιέρα μας το «kill your darlings» (όπου darlings βάλε τον αγαπημένο μας εαυτό και τους αγαπημένους μας άλλους).
Οι άθλοι μας; Μας θυμάμαι να σπάμε αναρίθμητες δωδεκάδες ποτήρια, κραυγάζοντας ηδονικά κάθε φορά που το γυαλί συναντούσε το πάτωμα. Να πίνουμε έναν Ατλαντικό μέχρι να βουλιάξουμε μέσα του και να μας ξεβράσει στα Επείγοντα. Να πετάμε στη χώρα της αγγελόσκονης καβάλα σε άσπρα άλογα για να φτάσουμε εγκαίρως στο φεστιβάλ των Λάθος Επιλογών. Να χανόμαστε κάτω από τόνους αποτσίγαρα και πεταμένα ρούχα και ξένα σώματα που δεν θυμόμαστε από πού τα ψωνίσαμε και γιατί. Και να χαιρόμαστε γιατί τα κάναμε δικά μας κι αυτά. Μας θυμάμαι, επίσης, να σπάμε με τη γλώσσα μας τα κόκαλα των άλλων ή να υπομένουμε γλυκά όποιο μαρτύριο δεόταν ο άλλος να μας χαρίσει. Να ξεχνάμε τον εαυτό μας για χάρη του, να αγγίζουμε τον πάτο για να μας προσέξει και να καυλώνουμε με την κατάντια μας. Να ρίχνουμε τάπες στο βαρέλι επί δώδεκα χρόνια περιμένοντας να ωριμάσουμε και να κοπούν οι μαλακίες. Να κόβονται οι μαλακίες και να αρχίζουν οι πουστιές. Να κλαίμε –θύτες και θύματα- στη συνειδητοποίηση ότι όλοι είμαστε κατά βάθος παιδάκια που ζητούν ένα πράγμα: τη χαρά.
Υπάρχει μια λεπτή γραμμή που χωρίζει την ηδονή του πνιγμού από τον ίδιο τον πνιγμό. Αντίστοιχα, στο κυνήγι της Άγριας Χαράς υπάρχει ένα όριο μεταξύ της αυτοκαταστροφής και της απόλυτης καταστροφής. Κάποιοι από τους σούπερ ήρωες, με τους οποίους συνεργάστηκα κατά καιρούς για τη σωτηρία της ψυχής μας, αγνόησαν αυτό το όριο που χωρίζει τη ζωή από τη ζώνη του λυκόφωτος.
Σε μια έξαρση ηρωισμού, ο αγαπημένος φίλος Μ., μεταμορφωμένος σε Καταστγόφ-Αουτοκαταστγόφ, θέλησε να αγγίξει τη χαρά πετώντας. Άνοιξε την μπαλκονόπορτα, σκαρφάλωσε στο κάγκελο, τίναξε την μπέρτα του και έφυγε από τον τέταρτο για χώρες μαγικές. Πέντε μήνες μετά, όταν επέστρεψε από το κώμα, είπε ένα ω-ρε-πούστη-μου, ζήτησε ένα πεϊνιρλί και άρχισε να απολαμβάνει την άγρια χαρά τού να μαθαίνεις να περπατάς απ’ την αρχή. Άλλοι αγαπημένοι υπερ-ήρωες χάθηκαν στη στροφή και δεν τους ξανάδαμε ποτέ, άλλοι βρίσκονται ακόμη δίπλα μας και όταν βρεθούμε όλοι μαζί μετράμε τα παράσημά μας.
Τσιγάρο. Ποτό. Ναρκωτικά. Φαγητό. Αδράνεια. Τζόγος. Έρωτας. Ξύλο. Ταχύτητα. Ψέμα. Διαστροφή. Καταστροφή. Έγκλημα. Όλα ηδονίζουν το χρήστη ή το θύτη –ή ακόμη και το θύμα- τη στιγμή που τελούνται. Όλα εμπεριέχουν κίνδυνο. Κάποια απ’ αυτά σε στέλνουν τσιφ σε τόπους χλοερούς, άλλα σε στέλνουν φυλακή και άλλα σε γκρίζες ζώνες, γιατρούς και ψυχιάτρους. Πού έγκειται, λοιπόν, η άγρια χαρά; Ίσως στο ότι επιτυγχάνεται μόνο με ψυχικό και σωματικό κόστος. Ίσως γιατί προϋποθέτει μια προσωπική υπέρβαση. Ίσως γιατί είναι επικίνδυνη. Ίσως γιατί αγαπάμε τους καταραμένους ήρωες. Μάλλον γιατί η ανθρώπινη φύση φλέρταρε ανέκαθεν με το θάνατο. Σίγουρα γιατί θέλουμε η ιστορία της ζωής μας να γραφτεί με λέξεις που κανείς ποτέ δεν φαντάστηκε ότι υπήρχαν. Τουλάχιστον όχι σ’ αυτή τη σειρά.
Μπορεί κανείς να πει ότι η χαρά της καταστροφής και της αυτοκαταστροφής είναι μια διαστρεβλωμένη αντίληψη της αληθινής, κανονικής, υγιούς χαράς. Κι εγώ μπορώ με τη σειρά μου να πω ότι η χαρά ηθική δεν έχει και χαρά στον που την έχει.
Η απόλαυση είναι βέβαιη, ο κίνδυνος ενδεχόμενος. Enjoy responsibly.
ΥΓ.: Γιωργάκη Κ., μου άρεσε που με έδερνες στα διαλείμματα.
