Φωτογραφικό
Οι συντάκτες του Υποβρυχίου περπατούν, παραπατούν, τρέχουν, κοντοστέκονται, ονειροπολούν, σιχτιρίζουν και αποκωδικοποιούν μηνύματα της πόλης.
ΠΑΙΔΙΑ ΑΥΤΟΙ ΕΙΝΑΙ ΣΤΙΧΟΙ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΑΚΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΟΥΜΕ ΩΣ ΛΑΙΤ ΜΟΤΙΦ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ
Οι αιώνες ρωτάνε
πόσο ακόμα Θα αντέξω
Να τρικλίζω εκεί έξω
Ξυπόλυτος μόνος
Και γω ψιθυρίζω
δικιά μου η χαρά
δικό μου το αίμα
δικός μου κι ο τρόμος
Δεν είμαι μόνος
Δεν είμαι ο μόνος
Όλα είναι δρόμος
Η φωτιά η γιορτή η απώλεια ο πόνος
Ο κάθε μικρός θάνατος
κι ο μεγάλος ο ατέλειωτος κόσμος
Όλα είναι δρόμος.
Αλεξάνδρα Κατσαρού
Βασανίζομαι… Κι εγώ, ρε φίλε. Βασανίζομαι στη Σαρρή, στην Κωνσταντινουπόλεως, στην Αθηνάς. Να ’σαι άραγε εσύ αυτός που βασανίζεται στην Περικλέους; Μωρό μου, σ’ αυτήν την πόλη θα ’μαστε πάντα δυο δρόμους μακριά. Όχι παραπάνω. Έτσι, για να βασανίζομαι. Και να ’χω κι εγώ κάτι να γράφω που δεν μπορώ να πω. Γιατί δεν είσαι εδώ αφού εγώ είμαι; «Και η απόρριψη το ξέρει πως δεν υπάρχει κακός, υπάρχει μόνο ένα χέρι που μας σβήνει τη νύχτα το φως. Κι ο ευεργέτης μου το ξέρει πόσο μ’ αγάπησε αυτός, σαν αδελφός το μεσημέρι και τη νύχτα σα θεός…» (Κόρε.Ύδρο. – «Χειραψία»)
Δημήτρης Τζιμέας
Είχε ξεχάσει τον κωδικό στο myspace και δεν πολυγούσταρε το facebook ούτε το youtube. Εκείνη, όμως, η μουσική τού τρυπούσε το μυαλό εδώ και μία εβδομάδα, με το ίδιο ακριβώς μοτίβο κάθε φορά που περνούσε από το δρόμο της. Ήθελε να την ακούσουν όλοι αυτή τη μουσική, να νιώσουν την ίδια μελωδία να τους συνεπαίρνει. Πήρε πινέλα και μπόλικη μπογιά κι από τότε ο δρόμος της απέκτησε χρώμα και μουσική!
Δώρα Κούρου
Το σύνθημα βρίσκεται έξω από τον ιερό ναό Αγίου Θεράποντα στη Μυτιλήνη. Θα μπορούσε να αποτελεί λεζάντα διαφημιστικής καμπάνιας της νεοσύστατης τράπεζας Holy Bank ή τη διαπίστωση ότι η παρηγορητική φράση «έχει ο Θεός» απέκτησε το αληθινό της νόημα λίγα μέτρα πιο μακριά από την άστεγη γυναίκα που, αγκαλιά με το παιδί της, εκλιπαρεί βοήθεια από τον Πανάγαθο (ο οποίος, λόγω αυξημένης επιχειρηματικής δραστηριότητας, δεν έχει περιθώρια να ασχοληθεί με τα απλά και καθημερινά των κοινών θνητών).
Και μεταξύ αναστάσεων και αναλήψεων (οι καταθέσεις δεν αναφέρονται δι’ ευνόητους λόγους) ψάχνουμε να βρούμε τη χαμένη μας πίστη, ανάμεσα σε σκάνδαλα παιδεραστίας από εκπροσώπους του οίκου Του, εθνικιστική προπαγάνδα και δράση εναντίον αλλόθρησκων και αλλοεθνών, άρνηση φορολόγησης της περιουσίας Του που με τόσον κόπο οι εκπρόσωποί Του συντηρούν κι αβγατίζουν εις τους αιώνας των αιώνων... Aμήν!
Θοδωρής Αντωνόπουλος
Το μούδιασμα που νιώσαμε ως κοινωνία μπροστά στο φάσμα της χρεοκοπίας το πνίξαμε σ’ ένα μπουκάλι σαμπάνια. Επιβεβαιώνοντας πως η κρίση είναι πρωτίστως υπαρξιακή. Έτσι βεβαίως αντιδρούσαμε πάντοτε οι άνθρωποι σε περιόδους αναβρασμού. Δραπετεύαμε στο φαντασιακό. Περισσότερο πεινάμε, βλέπετε, για θέαμα παρά για άρτο. Κι εδώ στη Μεσόγειο η λαγνεία, το μπανιστήρι και το κουτσομπολιό είναι λατρεμένα σπορ από αρχαιοτάτων χρόνων. «Ακόμα κι όταν η εμπορευματική μηχανή εμφανίζει δυσλειτουργίες, η ηθική της (εξουσίας) μπορεί βάσιμα να ελπίζει ότι μπορεί και να βασιλεύει και να κυβερνά...» Καλά τα λέει η αφίσα – από τις ελάχιστες του «χώρου» που δεν αναμασούν μουχλιασμένα τσιτάτα. Ωστόσο, η «ηθική» αυτή δεν είναι ίδιον μιας κάποιας εξουσίας, αλλά κομμάτι της ίδιας της ανθρώπινης φύσης. Γι’ αυτό τον Μπερλουσκόνι δεν τον κουνάει κανείς (ακόμα). Γι’ αυτό η Τζούλια αποθεώθηκε λίγο προτού κατασπαραχτεί. Γι’ αυτό ακόμα και οι αρνητές του συστήματος «παίζουν» συχνά-πυκνά με τους δικούς του επικοινωνιακούς όρους.
Στην ταινία «Wall-E» είδαμε μια Γη έρημη, εφιαλτική, πνιγμένη στα σκουπίδια και τα απόβλητα. Θα φτιαχτεί κάποτε, άραγε, μια χωματερή ικανή να χωρέσει τα αναρίθμητα πνευματικά σκουπίδια που παράγουμε καθημερινά;
Μαρία Λούκα
100% εύστοχο. Από τις φορές που μια τόσο λιτή φράση σε μια αδιάφορη γωνιά της πόλης συμπυκνώνει αφοπλιστικά το συλλογικό αίσθημα και βίωμα. Ταυτόχρονα και απαραίτητη, αφού στον θαυμαστό κόσμο των media το κοινωνικό ζήτημα συνθλίβεται μεταξύ της τρομοκρατίας των spreads και της αποχαύνωσης της Τζούλιας. Με 300 δισ. ευρώ δημόσιο χρέος και την ανεργία να εκτιμάται στο 20%, απομένει μόνο να στοιχηματίζουμε κάθε μέρα αν στο βήμα της Βουλής θα ανέβει ο Γιώργος Παπανδρέου ή ο Ντομινίκ Στρος-Καν και αν το ΑΤΜ θα συνεχίσει να βγάζει ευρώ. Μετά το μεγάλο φαγοπότι (λίγων και εκλεκτών), ακολουθεί το μεγάλο ξεπούλημα (μιας ολόκληρης γενιάς).
Nάντια Μελένιου
«Μα χάθηκε ο κόσμος να βάλουν μια ταμπέλα;» Το χρόνιο αίτημα τελικά εισακούστηκε και μάλιστα κατά γράμμα: ταμπέλα μπήκε. Μία.
Πλατεία Κυψέλης, ώρα 2:30 π.μ. Ο «δεν είμαι από δω» οδηγός τού ταξί κάνει τον τρίτο κύκλο γύρω από την πλατεία. «Ούτε κι εγώ» του απαντάω. Εγκαταλείπουμε την κυκλική μας τροχιά λίγο πριν ολοκληρωθεί και η πέμπτη περιστροφή: «Θα στρίψω εδώ που λέει αεροδρόμιο. Κάπου θα βγούμε».
Για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, το El-Βενιζέλος δεν είναι ούτε ο πιο πολυσύχναστος ούτε «ο πιο hot» που λένε προορισμός αυτής της πόλης. Κι όμως, σε όποιο σημείο της κι αν βρίσκεσαι θα υπάρχει οπωσδήποτε μια πινακίδα να σε κατευθύνει προς τα εκεί. Ελλείψει οποιασδήποτε άλλης κατευθυντήριας αρωγής, η ταμπέλα αυτή, μέσα στα εννέα χρόνια ύπαρξής της μετεξελίχθηκε σε ταμπέλα-πασπαρτού, κι αν έχεις προσανατολισμό θα πας παντού. Αν πάντως δυσκολευτείς, ρώτα και κανέναν άνθρωπο.
ΥΓ. 1: Δόξα στα GPS. ΥΓ. 2: Μην ξεχάσεις το βασικό μήνυμα της πινακίδας: «Στα σκούρα, υπάρχει πάντα το φευγιό».
Νατάσα Κεφαλληνού
Ο ήλιος πέφτει πάνω στο σώμα. Μια σκιά σχηματίζεται στο δρόμο. Αν ξεκλέψω λίγα δευτερόλεπτα και παρατηρήσω καλύτερα, καταλαβαίνω... Είμαι εγώ. Ο δρόμος μού αποκαλύπτει μιαν άλλη εικόνα για τον εαυτό μου: στιγμιαία, φευγαλέα, ανολοκλήρωτη, μα ίσως πιο αληθινή. Αρκεί να σταματήσω και να παρατηρήσω τη στιγμή... Όταν μου χαμογελά αναιτιολόγητα ένας άγνωστος. Όταν προσπερνώ βιαστικά και θλιμμένα έναν επαίτη. Όταν σιχτιρίζω για τα κατειλημμένα πεζοδρόμια. Όταν διαβάζω τα δεκάδες συνθήματα στους ομιλούντες τοίχους των Εξαρχείων. Όταν απολαμβάνω την ευωδιά στο δρόμο με τις νεραντζιές. Όταν καλημερίζω τον δύσθυμο γείτονα με το τετράποδο. Όταν θυμάμαι να αναρωτηθώ γιατί ζούμε σε μια τόσο γκρίζα πόλη. Όταν κινούμαι αντίθετα καταμεσής στην κλειστή, λόγω πορείας, Πανεπιστημίου. Όταν δίνω το γλυκόπικρο φιλί του αποχαιρετισμού... Αν αφήσεις το δρόμο να σου μιλήσει, ακούς το χαμηλόφωνο τραγούδι μιας ζωής που παύει να ασφυκτιά στους τέσσερεις τοίχους του γραφείου, του σπιτιού, της καφετέριας...
Χρήστος Πουλάκης
Putting the «cute» in execute (από τις τουαλέτες της κατάληψης Blitz στο Όσλο της Νορβηγίας)
Στοιχείο ειδοποιό η αμφισημία ενός συνθήματος, αφού σε πέντε με δέκα λέξεις πασχίζει ο δημιουργός να στριμώξει νοήματα... Το άφυλο των επιθέτων της αγγλικής την επιτείνει... Κι έρχεται να την ενδυναμώσει το εδώ και κάποιες χιλιάδες χρόνια σύμβολο της εξουσίας, που είναι κινητήριος δύναμη πίσω από κάθε μικρή και μεγάλη απόφαση και επιλογή στις ανθρώπινες κοινωνίες... Ο φαλλός, κατά τον Λακάν, ξεπερνά τα στενά όρια του ανδρικού μορίου, μετουσιώνεται σε μια σειρά από πολιτισμικές πρακτικές, που τελικό στόχο αποτελεί η εισβολή και ταπείνωση... Εκτελώντας τον νοστιμούλη ή τη νοστιμούλα; Η επιθυμία να καταστραφεί η τάξη πραγμάτων που ορίζεται από την αντρική σεξουαλικότητα και διαπερνά κάθε δραστηριότητα; Ή η οικτρή διαπίστωση πως, όσο και να προσπαθήσεις να δραπετεύσεις από αυτήν, στο τέλος υποκύπτεις αμαχητί στο ωραίο που κάποιος ποιητής ταύτισε με το φασισμό;
ΠΑΙΔΙΑ ΑΥΤΟΙ ΕΙΝΑΙ ΣΤΙΧΟΙ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΑΚΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΟΥΜΕ ΩΣ ΛΑΙΤ ΜΟΤΙΦ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ
Οι αιώνες ρωτάνε
πόσο ακόμα Θα αντέξω
Να τρικλίζω εκεί έξω
Ξυπόλυτος μόνος
Και γω ψιθυρίζω
δικιά μου η χαρά
δικό μου το αίμα
δικός μου κι ο τρόμος
Δεν είμαι μόνος
Δεν είμαι ο μόνος
Όλα είναι δρόμος
Η φωτιά η γιορτή η απώλεια ο πόνος
Ο κάθε μικρός θάνατος
κι ο μεγάλος ο ατέλειωτος κόσμος
Όλα είναι δρόμος.
Αλεξάνδρα Κατσαρού
Βασανίζομαι… Κι εγώ, ρε φίλε. Βασανίζομαι στη Σαρρή, στην Κωνσταντινουπόλεως, στην Αθηνάς. Να ’σαι άραγε εσύ αυτός που βασανίζεται στην Περικλέους; Μωρό μου, σ’ αυτήν την πόλη θα ’μαστε πάντα δυο δρόμους μακριά. Όχι παραπάνω. Έτσι, για να βασανίζομαι. Και να ’χω κι εγώ κάτι να γράφω που δεν μπορώ να πω. Γιατί δεν είσαι εδώ αφού εγώ είμαι; «Και η απόρριψη το ξέρει πως δεν υπάρχει κακός, υπάρχει μόνο ένα χέρι που μας σβήνει τη νύχτα το φως. Κι ο ευεργέτης μου το ξέρει πόσο μ’ αγάπησε αυτός, σαν αδελφός το μεσημέρι και τη νύχτα σα θεός…» (Κόρε.Ύδρο. – «Χειραψία»)
Δημήτρης Τζιμέας
Είχε ξεχάσει τον κωδικό στο myspace και δεν πολυγούσταρε το facebook ούτε το youtube. Εκείνη, όμως, η μουσική τού τρυπούσε το μυαλό εδώ και μία εβδομάδα, με το ίδιο ακριβώς μοτίβο κάθε φορά που περνούσε από το δρόμο της. Ήθελε να την ακούσουν όλοι αυτή τη μουσική, να νιώσουν την ίδια μελωδία να τους συνεπαίρνει. Πήρε πινέλα και μπόλικη μπογιά κι από τότε ο δρόμος της απέκτησε χρώμα και μουσική!
Δώρα Κούρου
Το σύνθημα βρίσκεται έξω από τον ιερό ναό Αγίου Θεράποντα στη Μυτιλήνη. Θα μπορούσε να αποτελεί λεζάντα διαφημιστικής καμπάνιας της νεοσύστατης τράπεζας Holy Bank ή τη διαπίστωση ότι η παρηγορητική φράση «έχει ο Θεός» απέκτησε το αληθινό της νόημα λίγα μέτρα πιο μακριά από την άστεγη γυναίκα που, αγκαλιά με το παιδί της, εκλιπαρεί βοήθεια από τον Πανάγαθο (ο οποίος, λόγω αυξημένης επιχειρηματικής δραστηριότητας, δεν έχει περιθώρια να ασχοληθεί με τα απλά και καθημερινά των κοινών θνητών).
Και μεταξύ αναστάσεων και αναλήψεων (οι καταθέσεις δεν αναφέρονται δι’ ευνόητους λόγους) ψάχνουμε να βρούμε τη χαμένη μας πίστη, ανάμεσα σε σκάνδαλα παιδεραστίας από εκπροσώπους του οίκου Του, εθνικιστική προπαγάνδα και δράση εναντίον αλλόθρησκων και αλλοεθνών, άρνηση φορολόγησης της περιουσίας Του που με τόσον κόπο οι εκπρόσωποί Του συντηρούν κι αβγατίζουν εις τους αιώνας των αιώνων... Aμήν!
Θοδωρής Αντωνόπουλος
Το μούδιασμα που νιώσαμε ως κοινωνία μπροστά στο φάσμα της χρεοκοπίας το πνίξαμε σ’ ένα μπουκάλι σαμπάνια. Επιβεβαιώνοντας πως η κρίση είναι πρωτίστως υπαρξιακή. Έτσι βεβαίως αντιδρούσαμε πάντοτε οι άνθρωποι σε περιόδους αναβρασμού. Δραπετεύαμε στο φαντασιακό. Περισσότερο πεινάμε, βλέπετε, για θέαμα παρά για άρτο. Κι εδώ στη Μεσόγειο η λαγνεία, το μπανιστήρι και το κουτσομπολιό είναι λατρεμένα σπορ από αρχαιοτάτων χρόνων. «Ακόμα κι όταν η εμπορευματική μηχανή εμφανίζει δυσλειτουργίες, η ηθική της (εξουσίας) μπορεί βάσιμα να ελπίζει ότι μπορεί και να βασιλεύει και να κυβερνά...» Καλά τα λέει η αφίσα – από τις ελάχιστες του «χώρου» που δεν αναμασούν μουχλιασμένα τσιτάτα. Ωστόσο, η «ηθική» αυτή δεν είναι ίδιον μιας κάποιας εξουσίας, αλλά κομμάτι της ίδιας της ανθρώπινης φύσης. Γι’ αυτό τον Μπερλουσκόνι δεν τον κουνάει κανείς (ακόμα). Γι’ αυτό η Τζούλια αποθεώθηκε λίγο προτού κατασπαραχτεί. Γι’ αυτό ακόμα και οι αρνητές του συστήματος «παίζουν» συχνά-πυκνά με τους δικούς του επικοινωνιακούς όρους.
Στην ταινία «Wall-E» είδαμε μια Γη έρημη, εφιαλτική, πνιγμένη στα σκουπίδια και τα απόβλητα. Θα φτιαχτεί κάποτε, άραγε, μια χωματερή ικανή να χωρέσει τα αναρίθμητα πνευματικά σκουπίδια που παράγουμε καθημερινά;
Μαρία Λούκα
100% εύστοχο. Από τις φορές που μια τόσο λιτή φράση σε μια αδιάφορη γωνιά της πόλης συμπυκνώνει αφοπλιστικά το συλλογικό αίσθημα και βίωμα. Ταυτόχρονα και απαραίτητη, αφού στον θαυμαστό κόσμο των media το κοινωνικό ζήτημα συνθλίβεται μεταξύ της τρομοκρατίας των spreads και της αποχαύνωσης της Τζούλιας. Με 300 δισ. ευρώ δημόσιο χρέος και την ανεργία να εκτιμάται στο 20%, απομένει μόνο να στοιχηματίζουμε κάθε μέρα αν στο βήμα της Βουλής θα ανέβει ο Γιώργος Παπανδρέου ή ο Ντομινίκ Στρος-Καν και αν το ΑΤΜ θα συνεχίσει να βγάζει ευρώ. Μετά το μεγάλο φαγοπότι (λίγων και εκλεκτών), ακολουθεί το μεγάλο ξεπούλημα (μιας ολόκληρης γενιάς).
Nάντια Μελένιου
«Μα χάθηκε ο κόσμος να βάλουν μια ταμπέλα;» Το χρόνιο αίτημα τελικά εισακούστηκε και μάλιστα κατά γράμμα: ταμπέλα μπήκε. Μία.
Πλατεία Κυψέλης, ώρα 2:30 π.μ. Ο «δεν είμαι από δω» οδηγός τού ταξί κάνει τον τρίτο κύκλο γύρω από την πλατεία. «Ούτε κι εγώ» του απαντάω. Εγκαταλείπουμε την κυκλική μας τροχιά λίγο πριν ολοκληρωθεί και η πέμπτη περιστροφή: «Θα στρίψω εδώ που λέει αεροδρόμιο. Κάπου θα βγούμε».
Για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, το El-Βενιζέλος δεν είναι ούτε ο πιο πολυσύχναστος ούτε «ο πιο hot» που λένε προορισμός αυτής της πόλης. Κι όμως, σε όποιο σημείο της κι αν βρίσκεσαι θα υπάρχει οπωσδήποτε μια πινακίδα να σε κατευθύνει προς τα εκεί. Ελλείψει οποιασδήποτε άλλης κατευθυντήριας αρωγής, η ταμπέλα αυτή, μέσα στα εννέα χρόνια ύπαρξής της μετεξελίχθηκε σε ταμπέλα-πασπαρτού, κι αν έχεις προσανατολισμό θα πας παντού. Αν πάντως δυσκολευτείς, ρώτα και κανέναν άνθρωπο.
ΥΓ. 1: Δόξα στα GPS. ΥΓ. 2: Μην ξεχάσεις το βασικό μήνυμα της πινακίδας: «Στα σκούρα, υπάρχει πάντα το φευγιό».
Νατάσα Κεφαλληνού
Ο ήλιος πέφτει πάνω στο σώμα. Μια σκιά σχηματίζεται στο δρόμο. Αν ξεκλέψω λίγα δευτερόλεπτα και παρατηρήσω καλύτερα, καταλαβαίνω... Είμαι εγώ. Ο δρόμος μού αποκαλύπτει μιαν άλλη εικόνα για τον εαυτό μου: στιγμιαία, φευγαλέα, ανολοκλήρωτη, μα ίσως πιο αληθινή. Αρκεί να σταματήσω και να παρατηρήσω τη στιγμή... Όταν μου χαμογελά αναιτιολόγητα ένας άγνωστος. Όταν προσπερνώ βιαστικά και θλιμμένα έναν επαίτη. Όταν σιχτιρίζω για τα κατειλημμένα πεζοδρόμια. Όταν διαβάζω τα δεκάδες συνθήματα στους ομιλούντες τοίχους των Εξαρχείων. Όταν απολαμβάνω την ευωδιά στο δρόμο με τις νεραντζιές. Όταν καλημερίζω τον δύσθυμο γείτονα με το τετράποδο. Όταν θυμάμαι να αναρωτηθώ γιατί ζούμε σε μια τόσο γκρίζα πόλη. Όταν κινούμαι αντίθετα καταμεσής στην κλειστή, λόγω πορείας, Πανεπιστημίου. Όταν δίνω το γλυκόπικρο φιλί του αποχαιρετισμού... Αν αφήσεις το δρόμο να σου μιλήσει, ακούς το χαμηλόφωνο τραγούδι μιας ζωής που παύει να ασφυκτιά στους τέσσερεις τοίχους του γραφείου, του σπιτιού, της καφετέριας...
Χρήστος Πουλάκης
Putting the «cute» in execute (από τις τουαλέτες της κατάληψης Blitz στο Όσλο της Νορβηγίας)
Στοιχείο ειδοποιό η αμφισημία ενός συνθήματος, αφού σε πέντε με δέκα λέξεις πασχίζει ο δημιουργός να στριμώξει νοήματα... Το άφυλο των επιθέτων της αγγλικής την επιτείνει... Κι έρχεται να την ενδυναμώσει το εδώ και κάποιες χιλιάδες χρόνια σύμβολο της εξουσίας, που είναι κινητήριος δύναμη πίσω από κάθε μικρή και μεγάλη απόφαση και επιλογή στις ανθρώπινες κοινωνίες... Ο φαλλός, κατά τον Λακάν, ξεπερνά τα στενά όρια του ανδρικού μορίου, μετουσιώνεται σε μια σειρά από πολιτισμικές πρακτικές, που τελικό στόχο αποτελεί η εισβολή και ταπείνωση... Εκτελώντας τον νοστιμούλη ή τη νοστιμούλα; Η επιθυμία να καταστραφεί η τάξη πραγμάτων που ορίζεται από την αντρική σεξουαλικότητα και διαπερνά κάθε δραστηριότητα; Ή η οικτρή διαπίστωση πως, όσο και να προσπαθήσεις να δραπετεύσεις από αυτήν, στο τέλος υποκύπτεις αμαχητί στο ωραίο που κάποιος ποιητής ταύτισε με το φασισμό;
