Στο μυαλό του Ιούλιου Βέρν
Το ότι κάποιος δεν πρέπει να καπνίζει είναι γνωστό. Όπως δεν πρέπει να εισπνέει καυσαέριο, δεν πρέπει να καταναλώνει λαχανάκια Βρυξελλών από τον Ασωπό, δεν πρέπει να πληρώνει διόδια για εθνικές-φαντάσματα, δεν πρέπει να δίνει φακελάκι, δεν πρέπει να δουλεύει χωρίς να αμείβεται, δεν πρέπει να υφίσταται βία, δεν πρέπει να ζει μέσα στην αβεβαιότητα, δεν πρέπε να ζει μέσα στα πρέπει.
Νέοι φόροι, αύξηση του ΦΠΑ, αύξηση των διοδίων, μείωση μισθών, αύξηση απολύσεων, μείωση του επιδόματος ανεργίας, αύξηση της ανεργίας των νέων, μείωση των συντάξεων, λιγότερα για την παιδεία, λιγότερα για την υγεία, περικοπή επιδομάτων, περικοπή δρομολογίων, περιορισμός των προσλήψεων, αύξηση της φτώχειας, αύξηση των ασφαλίστρων, αύξηση στις τιμές των καυσίμων…
Τώρα βρήκαν να απαγορεύσουν το κάπνισμα;
Η αντικαπνιστική εκστρατεία έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό όχι ακριβώς σε παγκόσμιο επίπεδο. Μόνο στο επίπεδο που συνηθίζουμε να λέμε εμείς (οι δυτικοευρωπαίοι, δηλαδή οι Αμερικάνοι και οι υπερατλαντικές τους αποικίες) κόσμο. Διότι στον αναπτυσσόμενο κόσμο, ο οποίος είναι και αυτός κόσμος, δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Στην Ευρώπη το κάπνισμα ξεκίνησε να απαγορεύεται, μέσες-άκρες, εδώ και 5 χρόνια. Μιλώντας πάντα για απαγόρευση σε κλειστούς δημόσιους χώρους. Για τους ιδιωτικούς δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα. Θα έρθει μαζί με την απαγόρευση της ιδιωτικής ζωής γενικότερα!
Ο νέος νόμος προβλέπει ολική απαγόρευση του καπνίσματος παντού, σε όλα τα μπαρ, καφενεία, εστιατόρια, ουζερί και, γενικότερα, όπου μπορεί να περάσει κανείς καλά. Εκτός, βέβαια, των μεγάλων κέντρων (μπουζούκια και καζίνα). Ίσως διότι οι εμπνευστές του νόμου δεν πάνε πια σε καφενεία της γειτονιάς, αλλά μαζεύονται σε ένα κεντρικό, όπου το κάπνισμα –έτσι κι αλλιώς– έχει κοπεί εδώ και καιρό. Στη Βουλή…
Προβλέπει επίσης φαρουεστικά πρόστιμα, από 50 έως 500 ευρώ για τον πελάτη-καπνιστή και από 500 έως 10.000 ευρώ για τον ιδιοκτήτη του μπαρ-θεατή του καπνιστή. Και είναι φαρουεστικά, για δύο λόγους: 1ο, επειδή το ύψος του προστίμου καθορίζεται με το μάτι ή μάλλον με την τσέπη του ελεγκτή, αφού, 2ο, το 80% των εσόδων από τα πρόστιμα θα πηγαίνει για να καλυφθούν υπερωρίες, νυχτερινά κ.λπ. των ελεγκτών! Προβλέπει, επίσης, άρση της άδειας λειτουργίας των καταστημάτων σε περίπτωση πολλών υποτροπών. Προβλέπει, ακόμα, μαζική άρση των αδειών λειτουργίας τών εν λόγω καταστημάτων, αφού αν εφαρμοστεί ο νόμος θα κλείσουν.
Όπως μας λέει ο Άκης Δημητρακόπουλος, ιδιοκτήτης καφέ μπαρ και μέλος του συντονιστικού καφέ μπαρ (www.scafebar.gr), «Το 90% των πελατών μου είναι καπνιστές. Αν τους απαγορεύσω το κάπνισμα, δεν θα έχω πελάτες. Όπου έχει εφαρμοστεί το μέτρο στο εξωτερικό, η κίνηση έχει πέσει 30% με 40%. Τα ίδια και χειρότερα θα γίνουν εδώ. Η τιμή των ποτών έχει ανέβει, ο ΦΠΑ έχει ανέβει, ο κόσμος έχει μειώσει την κατανάλωση… Θα κλείσουμε. Η υπουργός, βέβαια, έχει διαφορετική άποψη. Σε συνέντευξή της είπε ότι η κίνηση θα αυξηθεί, αφού, με την απαγόρευση, το 58% των Ελλήνων που δεν καπνίζουν θα βγαίνουν περισσότερο! Λες και μιλάει σε δέντρα. Έτσι κι αλλιώς, το υπουργείο και τα περισσότερα ΜΜΕ αρκετές φορές παρουσιάζουν την πραγματικότητα διαφορετικά. Δεν έχουν αναφέρει, π.χ., ότι το 73% των μη καπνιστών συμφωνεί να διαμορφωθούν χώροι για καπνιστές και για μη (έρευνα MRB Ιούνιος 2010) ή ότι δεν είναι κοινοτική οδηγία η απαγόρευση. Στο εξωτερικό, έτσι κι αλλιώς, η απαγόρευση δεν ισχύει παντού. Υπάρχει το δικαίωμα επιλογής σε κάποιες χώρες και σε κάποιες άλλες έχει ατονήσει. Αυτό που ζητάμε δεν είναι να προτρέψουμε τον πελάτη να καπνίσει, αλλά να μας δοθεί το δικαίωμα της επιλογής τού τι θα κάνουμε στα μαγαζιά μας. Αυτό, πάντως, που δεν θα κάνουμε είναι να πληρώσουμε τα πρόστιμα. Αν ισχύσει ο νόμος, θα κλείσουμε. Οπότε, αφού θα κλείσουμε που θα κλείσουμε, γιατί να πληρώσουμε κιόλας; Ώς τότε, πάντως, προσανατολιζόμαστε να μην αποδίδουμε και ΦΠΑ. Έχει πέσει και αυτή η πρόταση στο συντονιστικό. Θα δούμε».
Έρχεται, λοιπόν, μια εξουσία-παιδονόμος που επιβάλλει ένα μέτρο χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.Ένα μέτρο που ουσιαστικά δεν απευθύνεται στο κοινό καλό, αλλά στο ατομικό – και, επομένως, στην ατομική επιλογή, τη στιγμή μάλιστα που μιλάμε για μια συνήθεια με την οποία ο χρήστης δεν παρουσιάζει αντικοινωνική συμπεριφορά. Δεν τίθεται μόνο θέμα προσωπικής επιλογής και ελευθερίας, ωριμότητας και εμπιστοσύνης, αλλά προκύπτει μία άμεση επίθεση από μια κάστα ανθρώπων που έχει συνηθίσει την πολιτική ως επάγγελμα ενάντια στη μάζα που τους εκτρέφει τόσα χρόνια. [Πώς αλλιώς να εξηγηθεί το γεγονός ότι οι ίδιοι άνθρωποι που βρίσκονται στην εξουσία εδώ και τόσα χρόνια δεν έχουν κάνει τίποτα, ουσιαστικά, για τον περιορισμό της βλαβερής κατά τα άλλα συνήθειας, δεν έχουν ενδιαφερθεί για έννοιες όπως μαζικός αθλητισμός (όλοι όσοι έχουν περάσει από ένα σχολείο, έστω και απέξω, ξέρουν ότι το μάθημα της γυμναστικής αποτελεί την «ώρα του παιδιού»), δεν έχουν κουνήσει το μικρό τους δάχτυλο για τέτοια ζητήματα και έρχονται τώρα, τη στιγμή που οι περισσότεροι (και σίγουρα όχι αυτοί) νιώθουν πως βρίσκονται μέσα σε κάδο πλυντηρίου, και εκδικητικά κουνάνε το μεσαίο;]
Το μέτρο είναι κι αυτό ένα από τα υπόλοιπα που έρχονται / ήρθαν για να αφαιμάξουν –όχι μόνο οικονομικά– τους πολλούς. Ένα μέτρο περιορισμού της εμπιστοσύνης και επίδειξης τσαμπουκά από μια κάστα που προσπαθεί να διατηρήσει τα προνόμιά της. Και, φυσικά, θα έρθει (αν δεν έχει έρθει ήδη) σύντομα η ώρα να βρεθούμε μπροστά στο δίλημμα ή να διαλέξουμε τους ίδιους (που θα σώσουν το καράβι, που έχουν την εθνική ευθύνη κ.λπ.) ή άλλους, με τον κίνδυνο να μην προφτάσουμε να σωθούμε… Η υπόθεση σηκώνει τσιγάρο!
* «Στου τσιγάρου τις τουλίπες θα σβηστούν καημοί και λύπες», στίχος του Γιάννη Παπαδόπουλου από το «Πέντε πακέτα κάπνισα».
