Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα;
Πριν λίγες µέρες ολοκληρώθηκε µε επιτυχία το οκταήµερο σπονδυλωτό αφιέρωµα στον ασυµβίβαστο Νίκο Νικολαΐδη, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας. Παρουσιάστηκε το συνολικό έργο ενός δηµιουργού, έργο που έχει καταφέρει να συγκινεί κάθε γενιά, από εκείνη «της πρώτης αµφισβήτησης και της φυγής» των 50’s ώς και τους νέους του facebook, της ανεργίας και της κρίσης των 10’s. Εικαστικοί εµπνεύστηκαν από τα κουρέλια του Νικολαΐδη και δηµιούργησαν πρωτότυπα έργα που τραγουδάνε ακόµα.
Άννα Λέκκα
Ναι, τα κουρέλια τραγουδούν ακόµα. Άνθρωποι που κοιτούν τον εαυτό τους στον καθρέφτη και δεν τον καλλωπίζουν. Άνθρωποι ευαίσθητοι, που διαγράφουν τη δική τους µοναχική πορεία σ’ ετούτη την πραγµατικότητα και χαρίζουν σ’ αυτό που λέµε «αντικειµενικότητα» µιαν άλλη διάσταση στη ζωή. Αναγκαία η ανάσα τους... Το παιχνίδι πια έχει γίνει πολύ σκληρό για να συνεχιστεί, και φωνές όπως αυτές µάς πάνε παρακάτω, δίνουν την αξία στα χαµένα της κάθε εφηβείας, αναζωπυρώνουν την ύπαρξη ολόκληρη.
Στέφανος Ρόκος
Όπως πολύ σωστά παρατήρησε ένας φίλος µου που είδε πριν από λίγες ηµέρες για πρώτη φορά τα «Κουρέλια», προς το τέλος της ταινίας που αναφέρεται ολόκληρος ο τίτλος της, η έµφαση στον προφορικό λόγο δίνεται στη λέξη «τραγουδάνε» και όχι στη λέξη «ακόµα». Από την πρώτη φορά που είδα την ταινία µέχρι σήµερα έχουν περάσει 10-12 χρόνια και όλο αυτό το διάστηµα, όταν αναφερόµουν σ’ αυτήν, αλλά και όταν άκουγα άλλους να µιλούν για αυτήν, όλοι κάναµε το ίδιο λάθος: Δίνουµε έµφαση στο «ακόµα» και όχι στο «τραγουδάνε». Έχοντας αυτό πλέον στο µυαλό µου, παρατηρώντας τον κόσµο γύρω µου να πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο και γνωρίζοντας ότι ο µόνος τρόπος σωτηρίας για µένα είναι να κλειστώ στο καταφύγιο της ζωγραφικής µου, θα απαντήσω στο αν τα κουρέλια τραγουδάνε ακόµα µε µια εξίσου δύσκολη ερώτηση: Ευρυδίκη;
Ειρήνη Γκόνου
Tο ερωτηµατικό ανοιχτό κρέµεται εκεί απλά, σταθερά, καθηµερινά και ζητάει απαντήσεις πολλές, διαφορετικές, ανόµοια εύστοχες, ειρωνικά υποθετικές, Αυτοσαρκασµός, εµείς, αυτοί, τότε, τώρα, αύριο, άσε, ίσως µετά, ανησυχώ, φύγε, τραγούδα.
Μιχάλης Μανουσάκης
Η ζωή, ευτυχώς ή δυστυχώς, δεν είναι κινηµατογράφος. Οι δικοί µου φίλοι κατοικούν και στις νύχτες µου κι εγώ ζωγραφίζω χωρίς να το θέλω τις ανάσες τους. Οι νύχτες, ξέρεις, γέρνουν πιο ήρεµα στα σεντόνια και σου ανασύρουν µνήµες απρόσκλητες. Ίσως, οι φόνοι και το αίµα να µεταµορφώνονται σε ήχους από σαράκι που κατοικεί στα έπιπλα, ίσως πάλι σε γείτονες απειθάρχητους ή δαιµονισµένα αυτοκίνητα κάτω στο δρόµο. Εδώ ευγνωµονείς την απώλεια της µοναξιάς, ευγνωµονείς αυτούς που έφυγαν, κι εσύ µε τη σειρά σου τους θυµάσαι. Δεν ξέρω για τα άλλα κουρέλια, για τα δικά µου όµως, αν έχω, φοβάµαι ότι γίνονται πιο νύχτα από τη νύχτα και δεν µπορώ να τα δω. Στο άγγιγµά τους, όµως, φαντάζουν υπέροχα! Μοιάζουν µε σώµα γυναίκας που η παλάµη µαλακώνει στο χνούδι του δέρµατος. Ο ήχος του τραγουδιού τους ταυτίζεται µε τον ήχο των εραστών, ελάχιστα λίγο πριν από το τέλος. Ποιο τέλος; Πότε τελειώνουν οι άνθρωποι; Πώς µηδενίζεται ο χρόνος; Πώς το βλέµµα χάνει το κοίταγµά του προς τα µέσα; Πώς;
Φώτης Πεχλιβανίδης
Δεν ξέρω αν κάποιο ζωηρό άστρο είχε πλησιάσει υπερβολικά τη Γη όταν εµφανίστηκε ο Νίκος Νικολαΐδης στο καλλιτεχνικό τοπίο, αλλά ποτέ άλλοτε η παρακµή δεν είχε τόση γοητεία. Έκανε τέχνη µε την ακρίβεια που ένας δολοφόνος εκτελεί το έγκληµά του. Κόντρα στην έρπουσα κοινή λογική, αυτήν που µέρα µε τη µέρα µάς κυριεύει και µας µαραζώνει. Η αφόρητη έλξη της καθηµερινότητας είναι η δεξαµενή απ’ όπου ο Νικολαΐδης αντλεί το υλικό του. Έκοβε µια σελίδα από το ηµερολόγιο της ζωής του και την έκανε ταινία ή βιβλίο. Αισθάνεσαι πως κάθε λέξη απ’ τα βιβλία του την έχει ζήσει, την έχει βιώσει. Τον σκέφτοµαι να γυρίζει στους δρόµους της Αθήνας σαν µια σκιά. Να καταγράφει και να παρατηρεί τα πάντα µε το µάτι-φακό του. Τον σκέφτοµαι να γυρίζει πίσω στο δωµάτιό του, εκεί που η σκόνη πέφτει και σκεπάζει τα πλήκτρα της γραφοµηχανής µε την ανάµνηση όλων των σκηνών που διαδραµατίστηκαν µπροστά στα µάτια του. Ο Νικολαΐδης είναι ένας αισθητικός τροµοκράτης που έσπειρε παντού τις βόµβες του. Και η γιορτή στην Ταινιοθήκη αποδεικνύει πως «τα κουρέλια τραγουδάνε ακόµα».
