Tiger Lillies
Tiger Lillies on fire
Ποια είναι τελικά τα τέρατα; Όσα είναι στην σκηνή ή όσα εκστατικά παρακολουθούν την παράσταση από τις καρέκλες τους, την ώρα που οι επιταγές του κυνισμού, της αποκτήνωσης και της διάχυτης βίας απλώνονται στις κοινωνίες τους ξεσκίζοντας σαν ρηχά golden boys ενός συνειδησιακού Γκουαντάναμο τις ουτοπικές αλλά υπέροχες διακηρύξεις για αγάπη ευτυχία και δικαιοσύνη;
Του Γιάννη Ραουζαίου
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ είχε πει πώς ο πιο δύσκολος κύκλος που μπορεί να τετραγωνιστεί είναι αυτός που έχει φτιαχτεί με μια κιμωλία, αναφερόμενος με σουρεαλιστικό τρόπο και με την παροιμιώδη ειρωνεία που τον χαρακτήριζε στην απάτη ενός εκπαιδευτικού συστήματος που φτιάχνει στη χειρότερη περίπτωση φασίστες και στην καλύτερη ηλίθιους! Οι Tiger Lillies όντας το πιο μπρεχτικό μουσικοκαλλιτεχνικό σχήμα στον πλανήτη αυτήν τη στιγμή φαίνεται να συμμερίζονται τη συγκεκριμένη άποψη και να είναι έτοιμοι να μας αναπρογραμματίσουν με παραστάσεις σαν αυτήν του «τσίρκου με τα τέρατα» στο Badminton.
Η παράσταση δεν ήταν παρά ένα ποίημα για καταραμένους και υπέροχους ανθρώπους που σε κάθε χορό έβρισκαν μια τελετή και σε κάθε έκρηξη χάους μια άγρια γιορτή δημιουργίας, αλλά όχι για αυτούς που εύκολα μετά τα 90’s, μας πλάσαραν τα επίσημα καλλιτεχνικά και μη media ως ήρωες ενός underground που με το πέρας της δεκαετίας είχε ήδη χαθεί στις δογματικές ατάκες της κανονικοποιημένης πολιτικοποίησης και στα ψυχιατρεία! Κοιτάζοντας τον κεντρικό performer των Tiger Lillies με το ακορντεόν ή το πιάνο, το βαμμένο πρόσωπο και τους στίχους από τα χείριστα συφιλιασμένα καταγώγια της οργής, αναρωτιέσαι (όπως και στην αμίμητη ταινία του Τ. Μπράουνινγκ “Freaks” του 1930) ποια είναι τελικά τα τέρατα; Όσα είναι στην σκηνή ή όσα εκστατικά παρακολουθούν την παράσταση από τις καρέκλες τους, την ώρα που οι επιταγές του κυνισμού της αποκτήνωσης και της διάχυτης βίας απλώνονται στις κοινωνίες τους ξεσκίζοντας σαν ρηχά golden boys ενός συνειδησιακού Γκουαντάναμο τις ουτοπικές αλλά υπέροχες διακηρύξεις για αγάπη ευτυχία και δικαιοσύνη; Ποια είναι τα όρια ενός καλλιτέχνη απέναντι στο φλεγόμενο πνεύμα ενάντια στην πλάνη που θέλει έστω και αυτοπυρπολούμενος να ανασύρει από το κοινό του;
Εδώ οι Tiger Lillies έχουν ξεκάθαρη πρόταση. Η γυναίκα φίδι έρχεται να σε σαγηνεύσει και να σε δαγκώσει, ενώ οι σιαμαίες αδερφές ψάχνουν τρόπους να ερωτευτούν όντας σε ένα σώμα κολλημένες. Οι νάνοι κάνουν την απόλυτη παράσταση μεταφωνητικής επικοινωνίας μιλώντας μέσα από πινακίδες και το γέλιο γίνεται στο freak show ένα υπέροχο κορμί που ακροβατεί σε μία στέκα, μέτρα πάνω από την επιφάνεια ζητώντας να εξαπολύσει την ύστατη επανάσταση ενάντια στην βαρύτητα. Κάπως σαν τα σώματα και τα πνεύματα όλων αυτών που έχοντας σπάσει ψευδαισθήσεις στατικότητας μετά από μια δεκαετία τουλάχιστον, δεν γύρισαν ποτέ πίσω από τις αισθήσεις και τα όνειρα, των κομητικών εξάρσεων του Δεκέμβρη του 2008...
Δεν είναι τυχαίοι οι Τiger Lillies κι όταν άλλοι καλλιτέχνες ακύρωναν τις εμφανίσεις τους μέσα στον Δεκέμβρη, ήδη ετοίμαζαν αυτό που θα έδιναν στο κοινό τους τον Γενάρη. Όχι σαν επικήδειο ή σαν κυνική σάτιρα αλλά σαν ένα αποτρόπαιο έγκλημα της τέχνης που καλεί μέσα από την αυτοκατάργηση του την αιωνιότητα! Έτσι, με την επωδό του Fire κι ένα αλαλάζων κοινό, όρθιο να χειροκροτά ασταμάτητα και να τραγουδά αυτό τον οξύ σκοπό του παροξυσμού με τους δαίμονες του (τους δικούς του δαίμονες) να βγαίνουν μέσα από τους στίχους, παραδοθήκαμε αυτήν την κρύα νύχτα της Τρίτης, στο μόνο που όταν το δεις μεταμορφωμένο, μπορεί ένα βράδυ ενός μακρύ μητροπολιτικού χειμώνα να σε θερμάνει. Παραδοθήκαμε στην ενθύμηση! Στην ενθύμηση του ποιοι είμαστε αλλά κι από ποιόν και τι θέλουμε πραγματικά να ξεφύγουμε!
Το τέλος της κανονικότητας
Τρεις νάνοι θεατρίνοι, η χοντρούλα Ρόζα, τρεις ακροβάτισσες. Τα «φρικιά» έχουν καταλάβει τη σκηνή, εικονοποιώντας με μαγικό τρόπο τους γλυκόπικρους στοίχους των Tiger Lillies. Το αρχικό συναίσθημα περίεργο. Χαρμολύπη. Σκέψεις για τη διαφορετικότητα, για τα φρικιά που κρύβουμε μέσα μας, για τα κουστούμια της κανονικότητας που πρέπει να φορέσουμε και πολλές φορές δεν μας κάνουν, για το παράλογο, το περίεργο, το ακανόνιστο. Και το τραγούδι να καλεί το κοινό να βάλει φωτιά φέρνοντας αναπόφευκτα στο νου το φλεγόμενο Δεκέμβρη.
Της Νατάσας Κεφαλληνού
Ένας από τους τρεις νάνους-θεατρίνους της παράστασης είναι ο Έλληνας ηθοποιός, Δήμος Γιγαντάκης. Και μόνο το «προβοκατόρικο» καλλιτεχνικό ψευδώνυμο αρκεί για να καταλάβεις πως πρόκειται για έναν άνθρωπο με χιούμορ: «Μου αρέσει να αυτοσαρκάζομαι και να εκμεταλλεύομαι κάθε διαφορετικότητα με τον καλύτερο τρόπο» μας εξηγεί ο ίδιος σε επικοινωνία που είχαμε μαζί του.
Στα 35 του χρόνια ο Δήμος, κουβαλώντας ετερόκλητες σπουδές (ηλεκτρονικού, κομμωτή, έκφρασης προσώπου, ορθοφωνίας), έχει ήδη 16 χρόνια ενασχόλησης με το χώρο του θεάματος και της τέχνης. Από το ρόλο του Κολοσσού στο σήριαλ «Υστέρα ήρθαν οι Μέλισσες», τη συμμετοχή στην κινηματογραφική ταινία του Ρένου Χαραλαμπίδη «Η καρδιά του κτήνους» ως την παρουσίαση της παιδικής εκπομπής «Δήμος Τοσοδούλης ο Παραμυθούλης» και την εξαιρετική «βουβή ερμηνεία» στο Freak Show, ο Δήμος ξετυλίγει τα ταλέντα του μετουσιώνοντας την ιδιαιτερότητά του σε τέχνη. Έτσι κάπως ο όρος «κανονικός» καταρρέει αναδεικνύοντας την ομορφιά, την ποίηση, τη δύναμη της διαφορετικότητας, που δεν χωρά σε μέτρα, σταθμά και καλούπια. Παρόλα αυτά παραμένουν οι θλιμμένες απορίες, για το πόσο εύκολο είναι να ζήσουν οι «μικροί άνθρωποι» σε ένα μικρόψυχο κόσμο, που αποκλείει κάθε τι διαφορετικό; Για τα βλέμματα και τις αντιδράσεις που γεννά η ιδιαιτερότητα που γίνεται ορατή δια γυμνού οφθαλμού;
Το freak show βγάζει απ’ την αφάνεια και μιλά για πλάσματα περίεργα, μη κανονικά: Η γυναίκα φίδι, οι σιαμαίες αδελφές, το αγόρι πτερύγιο. Τα «φρικιά» παραπέμπουν στα τέρατα πλανόδιων τσίρκων των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Θυμίζουν σκηνή από ασπρόμαυρη βουβή ταινία στην τηλεόραση, που βλέπαμε παιδιά τις Κυριακές. Η ξεθωριασμένη εικόνα από το παρελθόν, που ζωντανεύει επί σκηνής, μοιάζει με παραφωνία σε τούτη την εποχή. Ακόμη και το όνομα της παράστασης αποτελεί από μόνο ένα σχήμα οξύμωρο: πως χωράνε οι freak σε ένα show; Εκεί ακριβώς προβάλλει και το στοίχημα που δίνουν κάθε βράδυ οι καλλιτέχνες της παράστασης: κατά πόσο το κοινό θα αποδεχτεί όλη αυτή την «παραδοξότητα», ιδιαίτερα όταν έχει συνηθίσει να παρακολουθεί κάθε είδους θεάματα που κατακλύζονται από ψηλούς, καλλιγράμμους, αψεγάδιαστους «αστέρες»…
Κι όμως εκεί οι δημιουργοί και συντελεστές κερδίζουν, και αποσπούν το πιο δυνατό και παρατεταμένο χειροκρότημα. Ίσως με αυτόν τον τρόπο οι θεατές παίρνουν την εκδίκηση τους από τα στερεότυπα που μας καταπιέζουν, που μας συνθλίβουν καθημερινά, που μας δημιουργούν ενοχές γιατί δεν προσεγγίζουμε την πλαστική ομορφιά των διαφημίσεων. Ίσως το χειροκρότημα να έγινε μάλιστα πιο δυνατό για να τιμήσουμε τη μεγάλη μύτη μας που δεν μοιάζει γαλλική, τα παραπανίσια μας κιλά, το ύψος που ακόμη και με δεκάποντο τακούνι δεν φτάνει τις αναλογίες των μοντέλων και πάει λέγοντας… (Και ας θυμόμαστε καλά την επόμενη φορά, που θα μιζεριάσουμε επειδή δεν χωράμε στα ρούχα μας, το σύνθημα που έλεγε «τα δικά μας κορίτσια είναι καλύτερα από του Glamour»)
Ταυτόχρονα σε εμπνέει, σε αγγίζει και σε προβληματίζει ο βαθύτερος συμβολισμός της παράστασης. Καθώς στέκει εκεί κρυμμένος ανάμεσα στο γκροτέσκο και στο πανδαιμόνιο επί σκηνής, περιμένοντας σε να τον αποκαλύψεις, διάφορες σκέψεις περνούν από το μυαλό. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η Ελλάδα είναι ένα ατελείωτο freak show. Μόνο που τα φρικιά δεν είναι οι νάνοι, οι γίγαντες, οι άνθρωποι με τα έξι χέρια, αλλά καθόλα «φυσιολογικοί», που κατακλύζουν μάλιστα το δημόσιο χώρο και λόγο μέσα από τους τηλεοπτικούς δέκτες, τις υπουργικές καρέκλες κ.ά. Είναι όμως μόνο αυτοί που αποτελούν την εικόνα της πραγματικότητας ή υπάρχει και το αντεστραμμένο είδωλο της που την συμπληρώνει; Τα «Δεκεμβριανά» του 2008 άφησαν να διαφανούν υπόγεια ρεύματα που υπάρχουν στην ελληνική κοινωνία, δυναμικές και τάσεις των «από κάτω» που μέχρι τώρα παρέμεναν στην αφάνεια. Η εξεγερμένη συγκρούστηκε σε μεγάλο βαθμό με την κανονικότητα. Η ιλουστρασιόν αισθητική, που ενδιαφερόταν περισσότερο για τη διαφύλαξη του εορταστικού/καταναλωτικού κλίματος κι όχι για το θάνατο ενός 15χρονου, έγινε στάχτη μαζί με το δέντρο του Κακλαμάνη. Παράλληλα στους δρόμους μπόρεσαν να βρουν χώρο και να εκφραστούν πολλές διαφορετικότητες, από τους μετανάστες, τους ανέργους, τους κοινωνικά αποκλεισμένους ως τους μαθητές, τους φοιτητές, τους εργαζόμενους. Ας δημιουργήσουμε λοιπόν αυτή την ομορφιά…
Ποια είναι τελικά τα τέρατα; Όσα είναι στην σκηνή ή όσα εκστατικά παρακολουθούν την παράσταση από τις καρέκλες τους, την ώρα που οι επιταγές του κυνισμού, της αποκτήνωσης και της διάχυτης βίας απλώνονται στις κοινωνίες τους ξεσκίζοντας σαν ρηχά golden boys ενός συνειδησιακού Γκουαντάναμο τις ουτοπικές αλλά υπέροχες διακηρύξεις για αγάπη ευτυχία και δικαιοσύνη;
Του Γιάννη Ραουζαίου
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ είχε πει πώς ο πιο δύσκολος κύκλος που μπορεί να τετραγωνιστεί είναι αυτός που έχει φτιαχτεί με μια κιμωλία, αναφερόμενος με σουρεαλιστικό τρόπο και με την παροιμιώδη ειρωνεία που τον χαρακτήριζε στην απάτη ενός εκπαιδευτικού συστήματος που φτιάχνει στη χειρότερη περίπτωση φασίστες και στην καλύτερη ηλίθιους! Οι Tiger Lillies όντας το πιο μπρεχτικό μουσικοκαλλιτεχνικό σχήμα στον πλανήτη αυτήν τη στιγμή φαίνεται να συμμερίζονται τη συγκεκριμένη άποψη και να είναι έτοιμοι να μας αναπρογραμματίσουν με παραστάσεις σαν αυτήν του «τσίρκου με τα τέρατα» στο Badminton.
Η παράσταση δεν ήταν παρά ένα ποίημα για καταραμένους και υπέροχους ανθρώπους που σε κάθε χορό έβρισκαν μια τελετή και σε κάθε έκρηξη χάους μια άγρια γιορτή δημιουργίας, αλλά όχι για αυτούς που εύκολα μετά τα 90’s, μας πλάσαραν τα επίσημα καλλιτεχνικά και μη media ως ήρωες ενός underground που με το πέρας της δεκαετίας είχε ήδη χαθεί στις δογματικές ατάκες της κανονικοποιημένης πολιτικοποίησης και στα ψυχιατρεία! Κοιτάζοντας τον κεντρικό performer των Tiger Lillies με το ακορντεόν ή το πιάνο, το βαμμένο πρόσωπο και τους στίχους από τα χείριστα συφιλιασμένα καταγώγια της οργής, αναρωτιέσαι (όπως και στην αμίμητη ταινία του Τ. Μπράουνινγκ “Freaks” του 1930) ποια είναι τελικά τα τέρατα; Όσα είναι στην σκηνή ή όσα εκστατικά παρακολουθούν την παράσταση από τις καρέκλες τους, την ώρα που οι επιταγές του κυνισμού της αποκτήνωσης και της διάχυτης βίας απλώνονται στις κοινωνίες τους ξεσκίζοντας σαν ρηχά golden boys ενός συνειδησιακού Γκουαντάναμο τις ουτοπικές αλλά υπέροχες διακηρύξεις για αγάπη ευτυχία και δικαιοσύνη; Ποια είναι τα όρια ενός καλλιτέχνη απέναντι στο φλεγόμενο πνεύμα ενάντια στην πλάνη που θέλει έστω και αυτοπυρπολούμενος να ανασύρει από το κοινό του;
Εδώ οι Tiger Lillies έχουν ξεκάθαρη πρόταση. Η γυναίκα φίδι έρχεται να σε σαγηνεύσει και να σε δαγκώσει, ενώ οι σιαμαίες αδερφές ψάχνουν τρόπους να ερωτευτούν όντας σε ένα σώμα κολλημένες. Οι νάνοι κάνουν την απόλυτη παράσταση μεταφωνητικής επικοινωνίας μιλώντας μέσα από πινακίδες και το γέλιο γίνεται στο freak show ένα υπέροχο κορμί που ακροβατεί σε μία στέκα, μέτρα πάνω από την επιφάνεια ζητώντας να εξαπολύσει την ύστατη επανάσταση ενάντια στην βαρύτητα. Κάπως σαν τα σώματα και τα πνεύματα όλων αυτών που έχοντας σπάσει ψευδαισθήσεις στατικότητας μετά από μια δεκαετία τουλάχιστον, δεν γύρισαν ποτέ πίσω από τις αισθήσεις και τα όνειρα, των κομητικών εξάρσεων του Δεκέμβρη του 2008...
Δεν είναι τυχαίοι οι Τiger Lillies κι όταν άλλοι καλλιτέχνες ακύρωναν τις εμφανίσεις τους μέσα στον Δεκέμβρη, ήδη ετοίμαζαν αυτό που θα έδιναν στο κοινό τους τον Γενάρη. Όχι σαν επικήδειο ή σαν κυνική σάτιρα αλλά σαν ένα αποτρόπαιο έγκλημα της τέχνης που καλεί μέσα από την αυτοκατάργηση του την αιωνιότητα! Έτσι, με την επωδό του Fire κι ένα αλαλάζων κοινό, όρθιο να χειροκροτά ασταμάτητα και να τραγουδά αυτό τον οξύ σκοπό του παροξυσμού με τους δαίμονες του (τους δικούς του δαίμονες) να βγαίνουν μέσα από τους στίχους, παραδοθήκαμε αυτήν την κρύα νύχτα της Τρίτης, στο μόνο που όταν το δεις μεταμορφωμένο, μπορεί ένα βράδυ ενός μακρύ μητροπολιτικού χειμώνα να σε θερμάνει. Παραδοθήκαμε στην ενθύμηση! Στην ενθύμηση του ποιοι είμαστε αλλά κι από ποιόν και τι θέλουμε πραγματικά να ξεφύγουμε!
Το τέλος της κανονικότητας
Τρεις νάνοι θεατρίνοι, η χοντρούλα Ρόζα, τρεις ακροβάτισσες. Τα «φρικιά» έχουν καταλάβει τη σκηνή, εικονοποιώντας με μαγικό τρόπο τους γλυκόπικρους στοίχους των Tiger Lillies. Το αρχικό συναίσθημα περίεργο. Χαρμολύπη. Σκέψεις για τη διαφορετικότητα, για τα φρικιά που κρύβουμε μέσα μας, για τα κουστούμια της κανονικότητας που πρέπει να φορέσουμε και πολλές φορές δεν μας κάνουν, για το παράλογο, το περίεργο, το ακανόνιστο. Και το τραγούδι να καλεί το κοινό να βάλει φωτιά φέρνοντας αναπόφευκτα στο νου το φλεγόμενο Δεκέμβρη.
Της Νατάσας Κεφαλληνού
Ένας από τους τρεις νάνους-θεατρίνους της παράστασης είναι ο Έλληνας ηθοποιός, Δήμος Γιγαντάκης. Και μόνο το «προβοκατόρικο» καλλιτεχνικό ψευδώνυμο αρκεί για να καταλάβεις πως πρόκειται για έναν άνθρωπο με χιούμορ: «Μου αρέσει να αυτοσαρκάζομαι και να εκμεταλλεύομαι κάθε διαφορετικότητα με τον καλύτερο τρόπο» μας εξηγεί ο ίδιος σε επικοινωνία που είχαμε μαζί του.
Στα 35 του χρόνια ο Δήμος, κουβαλώντας ετερόκλητες σπουδές (ηλεκτρονικού, κομμωτή, έκφρασης προσώπου, ορθοφωνίας), έχει ήδη 16 χρόνια ενασχόλησης με το χώρο του θεάματος και της τέχνης. Από το ρόλο του Κολοσσού στο σήριαλ «Υστέρα ήρθαν οι Μέλισσες», τη συμμετοχή στην κινηματογραφική ταινία του Ρένου Χαραλαμπίδη «Η καρδιά του κτήνους» ως την παρουσίαση της παιδικής εκπομπής «Δήμος Τοσοδούλης ο Παραμυθούλης» και την εξαιρετική «βουβή ερμηνεία» στο Freak Show, ο Δήμος ξετυλίγει τα ταλέντα του μετουσιώνοντας την ιδιαιτερότητά του σε τέχνη. Έτσι κάπως ο όρος «κανονικός» καταρρέει αναδεικνύοντας την ομορφιά, την ποίηση, τη δύναμη της διαφορετικότητας, που δεν χωρά σε μέτρα, σταθμά και καλούπια. Παρόλα αυτά παραμένουν οι θλιμμένες απορίες, για το πόσο εύκολο είναι να ζήσουν οι «μικροί άνθρωποι» σε ένα μικρόψυχο κόσμο, που αποκλείει κάθε τι διαφορετικό; Για τα βλέμματα και τις αντιδράσεις που γεννά η ιδιαιτερότητα που γίνεται ορατή δια γυμνού οφθαλμού;
Το freak show βγάζει απ’ την αφάνεια και μιλά για πλάσματα περίεργα, μη κανονικά: Η γυναίκα φίδι, οι σιαμαίες αδελφές, το αγόρι πτερύγιο. Τα «φρικιά» παραπέμπουν στα τέρατα πλανόδιων τσίρκων των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Θυμίζουν σκηνή από ασπρόμαυρη βουβή ταινία στην τηλεόραση, που βλέπαμε παιδιά τις Κυριακές. Η ξεθωριασμένη εικόνα από το παρελθόν, που ζωντανεύει επί σκηνής, μοιάζει με παραφωνία σε τούτη την εποχή. Ακόμη και το όνομα της παράστασης αποτελεί από μόνο ένα σχήμα οξύμωρο: πως χωράνε οι freak σε ένα show; Εκεί ακριβώς προβάλλει και το στοίχημα που δίνουν κάθε βράδυ οι καλλιτέχνες της παράστασης: κατά πόσο το κοινό θα αποδεχτεί όλη αυτή την «παραδοξότητα», ιδιαίτερα όταν έχει συνηθίσει να παρακολουθεί κάθε είδους θεάματα που κατακλύζονται από ψηλούς, καλλιγράμμους, αψεγάδιαστους «αστέρες»…
Κι όμως εκεί οι δημιουργοί και συντελεστές κερδίζουν, και αποσπούν το πιο δυνατό και παρατεταμένο χειροκρότημα. Ίσως με αυτόν τον τρόπο οι θεατές παίρνουν την εκδίκηση τους από τα στερεότυπα που μας καταπιέζουν, που μας συνθλίβουν καθημερινά, που μας δημιουργούν ενοχές γιατί δεν προσεγγίζουμε την πλαστική ομορφιά των διαφημίσεων. Ίσως το χειροκρότημα να έγινε μάλιστα πιο δυνατό για να τιμήσουμε τη μεγάλη μύτη μας που δεν μοιάζει γαλλική, τα παραπανίσια μας κιλά, το ύψος που ακόμη και με δεκάποντο τακούνι δεν φτάνει τις αναλογίες των μοντέλων και πάει λέγοντας… (Και ας θυμόμαστε καλά την επόμενη φορά, που θα μιζεριάσουμε επειδή δεν χωράμε στα ρούχα μας, το σύνθημα που έλεγε «τα δικά μας κορίτσια είναι καλύτερα από του Glamour»)
Ταυτόχρονα σε εμπνέει, σε αγγίζει και σε προβληματίζει ο βαθύτερος συμβολισμός της παράστασης. Καθώς στέκει εκεί κρυμμένος ανάμεσα στο γκροτέσκο και στο πανδαιμόνιο επί σκηνής, περιμένοντας σε να τον αποκαλύψεις, διάφορες σκέψεις περνούν από το μυαλό. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η Ελλάδα είναι ένα ατελείωτο freak show. Μόνο που τα φρικιά δεν είναι οι νάνοι, οι γίγαντες, οι άνθρωποι με τα έξι χέρια, αλλά καθόλα «φυσιολογικοί», που κατακλύζουν μάλιστα το δημόσιο χώρο και λόγο μέσα από τους τηλεοπτικούς δέκτες, τις υπουργικές καρέκλες κ.ά. Είναι όμως μόνο αυτοί που αποτελούν την εικόνα της πραγματικότητας ή υπάρχει και το αντεστραμμένο είδωλο της που την συμπληρώνει; Τα «Δεκεμβριανά» του 2008 άφησαν να διαφανούν υπόγεια ρεύματα που υπάρχουν στην ελληνική κοινωνία, δυναμικές και τάσεις των «από κάτω» που μέχρι τώρα παρέμεναν στην αφάνεια. Η εξεγερμένη συγκρούστηκε σε μεγάλο βαθμό με την κανονικότητα. Η ιλουστρασιόν αισθητική, που ενδιαφερόταν περισσότερο για τη διαφύλαξη του εορταστικού/καταναλωτικού κλίματος κι όχι για το θάνατο ενός 15χρονου, έγινε στάχτη μαζί με το δέντρο του Κακλαμάνη. Παράλληλα στους δρόμους μπόρεσαν να βρουν χώρο και να εκφραστούν πολλές διαφορετικότητες, από τους μετανάστες, τους ανέργους, τους κοινωνικά αποκλεισμένους ως τους μαθητές, τους φοιτητές, τους εργαζόμενους. Ας δημιουργήσουμε λοιπόν αυτή την ομορφιά…
